Η ΔΕΘ ως τεστ αξιοπιστίας
Στην τελική ευθεία πριν από τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ, η κυβέρνηση επιχειρεί να αξιοποιήσει τη φετινή έκθεση για να παρουσιάσει έναν οδικό χάρτη τετραετίας, με μόνιμες και κοστολογημένες παρεμβάσεις για το εισόδημα, τη φορολογία και το ιδιωτικό χρέος. Οι αντίθετες φωνές, ωστόσο, «διαβάζουν» τις κυβερνητικές κινήσεις ως προεκλογική επιχείρηση ενίσχυσης αξιοπιστίας.
Η αλήθεια είναι πως το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος του πακέτου, αλλά και από το αν οι ελαφρύνσεις απαντούν στην καθημερινότητα μιας κοινωνίας που συνεχίζει να μαστίζεται από την ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και τη χαμηλή αγοραστική δύναμη. Η κυβέρνηση επικαλείται ως όριο τις αντοχές της οικονομίας, την ίδια στιγμή που οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις αντιτείνουν ότι ο δημοσιονομικός χώρος παράγεται από υψηλούς έμμεσους φόρους, δηλαδή «βγαίνουν από τη μία τσέπη και μπαίνουν στην άλλη». Στη Θεσσαλονίκη, επομένως, δεν θα παρουσιαστούν απλώς μέτρα, αλλά θα τεθεί σε δοκιμασία η συνολική στρατηγική που έχει ο καθένας για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας.
Κοινωνική φορείς: Αιτείτε, και δοθήσεται;
Αυτό συμβαίνει διότι τα αιτήματα που κατατίθενται ενόψει ΔΕΘ δείχνουν πόσο διαφορετικά βιώνεται η ίδια κατάσταση στην ελληνική οικονομία από διαφορετικές πλευρές. Οι παραγωγικοί φορείς ζητούν χαμηλότερη προκαταβολή φόρου, μεγαλύτερο χρόνο συμψηφισμού ζημιών, επενδυτικές αποσβέσεις και φθηνότερη χρηματοδότηση. Εργοδότες και εργαζόμενοι συμπίπτουν στην αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τις κάρτες σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ.
Ωστόσο, αυτή η σύγκλιση είναι μάλλον το ελάχιστο κοινό αίτημα και όχι ολοκληρωμένη απάντηση στην πίεση των μισθών. Η κυβέρνηση θέλει μέτρα που χωρούν δημοσιονομικά και κινητοποιούν επενδύσεις, αλλά οι κοινωνικοί φορείς ζητούν άμεση ρευστότητα και ουσιαστικότερο διαθέσιμο εισόδημα. Το «στοίχημα» είναι να προκύψει συνεκτική πολιτική, ώστε η ανάπτυξη να συμπορεύεται με μια βελτιωμένη καθημερινότητα επιχειρήσεων και εργαζομένων, και ασφαλώς με την κοινωνική συνοχή.
Νέα μέτρα για την ενέργεια
Μεγάλη έμφαση στο ενεργειακό κόστος αναμένεται να δώσει η κυβέρνηση στην προσεχή ΔΕΘ, κρίνοντας από τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού και κορυφαίων στελεχών. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προανήγγειλε μέτρα για το ηλεκτρικό ρεύμα, τα οποία δεν αποκλείεται να συνδέονται και με τις τελευταίες ευρωπαϊκές οδηγίες που αφορούν τους καταναλωτές και τη λιανική. Το βέβαιο είναι ότι τις τελευταίες εβδομάδες οι τιμές στη χονδρική έχουν πάρει την ανιούσα, απειλώντας με αυξήσεις στα τιμολόγια από το φθινόπωρο. Η κυβέρνηση σίγουρα θα έχει δει και τις τιμές στα προθεσμιακά προϊόντα του ρεύματος, που προδιαγράφουν δύσκολο χειμώνα με κορύφωση τον Ιανουάριο.
Δεύτερο μείζον μέτωπο είναι τα καύσιμα, όπου βενζίνη και ντίζελ βρίσκονται σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο. Καθώς η ενίσχυση στο ντίζελ και οι εκπτώσεις των διυλιστηρίων λήγουν στις αρχές Σεπτεμβρίου, απομένει να φανεί αν θα έχουμε επανάληψή τους ή ένα νέο σχήμα με διαφορετικά χαρακτηριστικά, με τις εκτιμήσεις να κλίνουν προς το πρώτο.
Σημαντική παρακαταθήκη σε όλα τα παραπάνω είναι το δημοσιονομικό πλεόνασμα, που επιτρέπει στην κυβέρνηση να κινηθεί ελεύθερα, δίχως τους περιορισμούς της ρήτρας διαφυγής.
Ο ρόλος του…καιρού στο φυσικό αέριο
Για να γίνει αντιληπτό πώς διαμορφώνεται πανευρωπαϊκά το τοπίο στο φυσικό αέριο, η Goldman Sachs αναφέρει ότι οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα χρειαστεί ενδεχομένως να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Δεκέμβριο, αν η ήπειρος θέλει να καλύψει επαρκώς τις ανάγκες της για τον χειμώνα. Κι αυτό δεδομένου ότι ακόμη και το πρόσφατο ράλι στο ολλανδικό TTF, το σημείο αναφοράς για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη, δεν αρκεί για να τραβήξει αρκετά φορτία LNG μακριά από την Ασία. Τα συμβόλαια είχαν φτάσει την περασμένη εβδομάδα σε υψηλό πενταμήνου, πάνω από τα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα, και σήμερα διαπραγματεύονται πάνω από τα 67 ευρώ. Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν έχει περιορίσει δραστικά τις αποστολές μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ ο ανταγωνισμός με την Ασία για περιορισμένα φορτία LNG δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προμήθεια των Ευρωπαίων αγοραστών. Η αναπλήρωση των αποθεμάτων, που κανονικά ολοκληρώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες, έχει καθυστερήσει σημαντικά φέτος. Με τους σημερινούς ρυθμούς, οι αποθήκες φυσικού αερίου στη βορειοδυτική Ευρώπη θα κλείσουν τον Αύγουστο στο 51%, δηλαδή 3,4 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το βασικό σενάριο της Goldman. Μοναδικό αντίβαρο; Ο καιρός. Εάν επαληθευθούν οι εκτιμήσεις της Rystad Energy, ενδέχεται το «σούπερ» El Niño να ανεβάσει τις θερμοκρασίες κατά 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο. Έτσι, θα μπορούσε να μειωθεί η ζήτηση και να απορροφηθεί μέρος της πίεσης από τα χαμηλά αποθέματα.
Εκπτώσεις vs. έκτακτη φορολόγηση
Καθώς αναφερθήκαμε στα καύσιμα, θα πρέπει να σημειώσουμε και το γεγονός ότι τα περιθώρια των διυλιστηρίων διεθνώς εξακολουθούν να βρίσκονται σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Αυτό συνηγορεί πιθανώς υπέρ μιας νέας έκπτωσης από τα ελληνικά διυλιστήρια προς τους καταναλωτές, όπως συνέβη και προ μερικών μηνών. Άλλωστε, η λύση αυτή είναι πολύ προτιμότερη για τις συγκεκριμένες εταιρείες από την εναλλακτική, δηλαδή μια έκτακτη φορολόγηση των κερδών τους.
Τις τελευταίες ημέρες έξι κράτη-μέλη της Ε.Ε. ζήτησαν να φορολογηθούν τα υπερκέρδη, όμως η χώρα μας δεν ήταν ένα εξ αυτών, πράγμα που δείχνει την κατεύθυνση που προτιμά το Μαξίμου.
Αντίστροφη μέτρηση για τις στεγαστικές επιδοτήσεις
Ο χρόνος τελειώνει για τα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Ανακαινίζω». Ειδικά όσον αφορά τις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες, οι αιτήσεις είχαν ξεπεράσει μέχρι τέλος Ιουλίου τις 150.000, με πάνω από 77.000 ακίνητα να έχουν ήδη κριθεί επιλέξιμα. Ισχυρό δέλεαρ υπήρξαν οι υψηλές επιδοτήσεις, από 80% έως 95%, που φτάνουν τα 300 ευρώ το τετραγωνικό, κυρίως για ανακαίνιση αλλά και ήπια ενεργειακή αναβάθμιση.
Στο «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για τους ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους λήγει επίσης στις 31 Αυγούστου, για την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων. Αν ολοκληρωθούν αυτές οι υπογραφές, η χρηματοδότηση των δικαιούχων αναμένεται να αγγίξει ή να ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού. Το μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, με χρηματοδότηση 1 δισ. ευρώ, ενώ οι τράπεζες συνεισφέρουν με ακόμη 800 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία λίγο πριν τη λήξη του ΤΑΑ, σχεδόν το 99% των δανείων του «Σπίτι μου ΙΙ» διατέθηκε σε νοικοκυριά με δηλωμένο εισόδημα έως 44.000 ευρώ. Ένας στους τρεις δικαιούχους δηλώνει εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα κάτω από 12.000.
Τι «βλέπουν» στη Jumbo οι αναλυτές
Ταυτίζονται εν πολλοίς οι αναλυτές για την Jumbo, με τρεις εκθέσεις χρηματιστηριακών να κάνουν την εμφάνισή τους το τελευταίο δεκαήμερο. Εσχάτως, η Optima Bank έδωσε τιμή-στόχο 33,4 ευρώ, οριακά χαμηλότερα από τα 33,5 ευρώ προηγουμένων, διατηρώντας σύσταση «Buy». Ο λόγος; Το επιχειρηματικό μοντέλο παραμένει ανθεκτικό, οι ταμειακές ροές ισχυρές, και η αποτίμηση φθηνή. Η μετοχή διαπραγματεύεται στις 10,9 φορές τα κέρδη του 2026, δηλαδή με discount περίπου 14% έναντι των ομοειδών εταιρειών του κλάδου. Στις 14 Αυγούστου είχε προηγηθεί η Piraeus Securities, η οποία διατήρησε το «Outperform» αλλά μείωσε τον στόχο της στα 33 από 34,2 ευρώ, ενώ λίγο νωρίτερα η NBG Securities είχε κατεβάσει τον δικό της στόχο στα 31,3 ευρώ από 35 ευρώ, επίσης με σύσταση «Outperform». Και οι τρεις χρηματιστηριακές εστιάζουν στον ίδιο πονοκέφαλο: τα αυξημένα ναύλα μεταφοράς και την πίεση στη Ρουμανία όπου η κατανάλωση παραμένει υποτονική λόγω δημοσιονομικής εξυγίανσης της χώρας, με τις πωλήσεις να υποχωρούν περίπου 5-6% στο επτάμηνο. Οι αναλυτές θεωρούν ως θετική εξέλιξη την κατάργηση της τελωνειακής απαλλαγής της ΕΕ για δέματα χαμηλής αξίας από την 1η Ιουλίου, που περιορίζει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα πλατφορμών όπως η Temu και η Shein.
