Σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία η κυβέρνηση δέχεται πυρ ομαδόν για τις εξελίξεις με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο Κώστας Καραμανλής θα κάνει ομιλία για το «ΟΧΙ» του 1940. Aναμένεται να στείλει μηνύματα για τα «όχι» της σύγχρονης Ελλάδας με το βλέμμα στραμμένο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Έκανε ένα βήμα ακόμη. Προσκάλεσε στην ομιλία του τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, που έχει αφήσει ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να δημιουργήσει νέο κόμμα προφανώς απέναντι στη ΝΔ. Το γεγονός επιβεβαίωσε εμμέσως η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού που διοργανώνει την εκδήλωση. Διευκρίνησε ότι δεν προσκάλεσε κανέναν πρώην πρωθυπουργό. Ο Σαμαράς ως γνωστόν δεν πάει κάπου απρόσκλητος, οπότε τα συμπεράσματα είναι δικά σας. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 25/10 και ώρα 18:30 στο Πολεμικό Μουσείο.
Νέος πονοκέφαλος
Η πρόσκληση Καραμανλή στον Σαμαρά, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μια κίνηση ουδετερότητας. Είναι ο νέος πονοκέφαλος για το Μαξίμου. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί συνεχίζουν να έχουν ταύτιση απόψεων και να είναι κοντά. Τα εθνικά θέματα είναι ψηλά στην ατζέντα του πρώην πρωθυπουργού. Η αιφνίδια επικύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την λιβυκή βουλή μόλις λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα, και την αντίδραση του state department στη λογική «βρείτε τα με την Τουρκία» αποτελούν αντικείμενο προβληματισμού και κριτικής του Κώστα Καραμανλή. Μέχρι που θα ανεβάσει τους τόνους θα φανεί την Κυριακή.
7-8 μονάδες κάτω
Πρώτη με διαφορά 15 μονάδων από την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα παραμένει η Ν.Δ. αλλά με μικρή πτώση και σε απόσταση από την αυτοδυναμία, σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Metron Analysis για το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Mega. Ο Παύλος Τσίμας έκανε μία σύγκριση με τα ποσοστά που έδιναν οι δημοσκοπήσεις στην ΝΔ ένα χρόνο πριν τις εκλογές του 2023. Έπαιρνε 36% στην εκτίμηση ψήφου, 36% στις θετικές γνώμες για τη χώρα 38% για την κυβέρνηση και 44% για τον πρωθυπουργό. Σήμερα δείχνει να έχει ταβάνι 7-8 μονάδες κάτω από τα ποσοστά το 2022. Έστω κι αν δεν υπάρχει κάποιος πόλος από την αντιπολίτευση που να την απειλεί. Η μάχη θα είναι σκληρή μέχρι τις εκλογές. Οι κάλπες θα δώσουν την απάντηση για το πολιτικό σκηνικό της επόμενης μέρας.
Αιγυπτιακή δυσαρέσκεια
Ο εμπαιγμός της Τουρκίας ήταν αυτός ο οποίος οδήγησε την Αίγυπτο στην αιφνίδια απόφασή της να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα για την επέκταση της μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψαν το 2020 και έκτοτε το θέμα πάγωσε. Την ώρα που ο Ερντογάν έκανε επίθεση φιλίας στο Κάιρο, έθετε σε εφαρμογή την στρατηγική του ώστε η λιβυκή βουλή να εγκρίνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο για κοινή ΑΟΖ. Αν εφαρμοζόταν θα έσβηνε από τον χάρτη περίπου το 30% της ΑΟΖ της Αιγύπτου και της Ελλάδας η οποία οριοθετήθηκε μεταξύ δύο κυρίαρχων κρατών στη βάση των αρχών του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας. Ο πρόεδρος Σίσι είχε ανταποκριθεί σε ένα βαθμό, στο να αρχίσουν συζητήσεις για την δημιουργία κοινής ΑΟΖ με την Τουρκία. Αντί γι’ αυτό η Αίγυπτος βρέθηκε με μειωμένη την δική της ΑΟΖ από την Τουρκία γι’ αυτό και η αλλαγή πλεύσης.
Το παρασκήνιο
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε ανοιχτή γραμμή με τον ομόλογο του τον Μπαντρ Αμπντελάτι. Ο αρνητικός αιφνιδιασμός προκάλεσε σοκ και στις δυο χώρες καθώς υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι ο νέος πρόεδρος της Βουλής δεν θα βιαστεί να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο παρά τα θερμά του αισθήματα για την Τουρκία. Ο Γεραπετρίτης επανέφερε την συζήτηση για την επέκταση της μερικής ΑΟΖ και ο Αμπντελάντι ήρε τις επιφυλάξεις της Αιγύπτου. Δίσταζε πριν, διότι η ΑΟΖ αν έφτανε κοντά στη Ρόδο, θα είχε προβλήματα με την Τουρκία τα οποία δεν ήθελε. Τώρα άλλαξαν τα δεδομένα και η επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων θα τα βάλει όλα στο τραπέζι.
12 ναυτικά μίλια
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε αποφασίσει να φέρει την επέκταση των χωρικών υδάτων, στα νότια της Κρήτης, στα 12 ναυτικά μίλια, παραμονές των εκλογών σε μια προσπάθεια να βάλει ένα φρένο στους ψηφοφόρους που σκέφτονται να ψηφίσουν ένα κόμμα Σαμαρά, ή άλλο δεξιό κόμμα. Το βαρύ κλίμα που έχει δημιουργηθεί από το τουρκολιβυκό μνημόνιο το οποίο δεν έχει καμία νομική ισχύ, αλλά στάθηκε αφορμή για να ασκηθεί κριτική στην κυβέρνηση από την αντιπολίτευση, είναι πιθανόν να επισπευστεί η πρωτοβουλία. Είναι δύσκολο να ολοκληρωθεί η διαδικασία πριν τα Χριστούγεννα. Πιθανόν όμως αυτό να γίνει στις αρχές του 2027.
Δύο καλώδια
Η Τουρκία έχει μπερδέψει τις γραμμές της με τα δύο καλώδια που είναι σε εξέλιξη. Το ένα αφορά την τηλεπικοινωνιακή διασύνδεση Σαουδικής Αραβίας με την Ελλάδα. Προηγήθηκε πόλεμος navtex Ελλάδας – Τουρκίας. Η περιοχή των ερευνών εφάπτεται σε ορισμένα σημεία με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το πλοίο KOBI RUEGG που κάνει την πόντιση καλωδίου οπτικών ινών ήδη έπιασε δουλειά. Αλλά κινείται σε ασφαλή περιοχή, γύρω από την Κύπρο. Η αντίδραση της Τουρκίας θα εκδηλωθεί όταν το πλοίο βρεθεί εντός της ζώνης του τουρκολιβυκού μνημονίου. Πιθανόν να στείλει πολεμικά πλοία ως «μπαμπούλα» αλλά να μην προκαλέσει περισσότερο. Μπορεί όμως να το τραβήξει στα άκρα επιχειρώντας να μπει στα ελληνικά χωρικά ύδατα, κίνηση που βέβαια δεν θα μείνει αναπάντητη από τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Σ´ αυτήν την περίπτωση σημασία έχει πόσο σοβαρά θα είναι τα «τζαρτζαρίσματα».
Ηλεκτροσόκ
Αυτό που προκαλεί ηλεκτροσόκ στην Τουρκία, είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης το στηρίζει. Θέλει πολύ να γίνει αυτό το δίκτυο, όπως είπαν στη στήλη συνεργάτες του. Το ανέλαβε γαλλική εταιρεία. Η Ελλάδα δίνει την αδειοδότηση. Έχει διαμηνυθεί ξεκάθαρα στους Γάλλους. Η Τουρκία απειλούσε ότι δεν θα προχωρήσει καμία απάντηση καλωδίων χωρίς την δική της άδεια. Το έργο είναι ευρωπαϊκό. Η ΕΕ συνεισφέρει με 700 εκατομμύρια €. Το στηρίζουν και οι ΗΠΑ. Ο Χακάν Φιντάν έκανε ένα βήμα πίσω. Δήλωσε ότι αρκεί στην Τουρκία και μία γραπτή ειδοποίηση για το έργο, με τις συνισταμένες και λοιπά. Υπάρχουν δύο σενάρια όπως μου αναφέρουν αξιόπιστες διπλωματικές πηγές.
Δύο σενάρια
Η ειδοποίηση αυτή να σταλεί στην Τουρκία από την γαλλική εταιρεία αλλά με την υποσημείωση ότι δεν έχει τον χαρακτήρα αιτήματος αδειοδότησης, κάτι που αποτελεί ρίσκο, όμως, γιατί η Άγκυρα μπορεί να αντιδράσει εγείροντας μαξιμαλιστικές αξιώσεις. Το άλλο είναι η ειδοποίηση να σταλεί σε όλες τις χώρες της περιοχής χωρίς να γίνεται αναφορά σε αδειοδότηση, γεγονός που θα διευκολύνει την γαλλική εταιρεία να προσπεράσει τον τουρκικό σκόπελο. Το πιο πιθανό είναι να συμβεί το δεύτερο.
Είναι η λύση;
Αυτή λύση βολεύει και τις δύο πλευρές.
Η ελληνική πλευρά θα λέει ότι μόνο εκείνη έδωσε την άδεια, ενώ η τουρκική θα έχει στα χέρια της την ενημέρωση…
Δεν αποκλείονται σενάρια αιφνίδιας κλιμάκωσης. Η κυβέρνηση δηλώνει έτοιμη για όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και για εκείνο του θερμού επεισοδίου. Το έργο προγραμματίζεται να αρχίσει αρχές Νοεμβρίου. Δεν το θέλουν όλοι. Υπάρχουν αρκετές διαφωνίες και εντός της κυβέρνησης διότι είναι ένα έργο το οποίο έχει γεωπολιτική σημασία αλλά είναι πολύ δαπανηρό και ήδη υπάρχουν χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία οι οποίες έχουν σοβαρές ενστάσεις και προβάλουν αντιρρήσεις στην αγορά του (αμερικάνικου) LNG από αυτήν την πηγή διότι θα είναι πολύ ακριβό.
