Πέραν των ισχυρών εντυπώσεων που προκαλούν οι πρωτοφανείς ανατιμήσεις του χρυσού – ξεπέρασε τα 5450 δολάρια η ουγγιά – το ερώτημα που έχει προκύψει και δεν βρίσκει εύκολα απαντήσεις, είναι το γιατί οι «αγοραστές» εξακολουθούν και το αγοράζουν σε τόσο υψηλές τιμές, το ακριβώς συμβαίνει;
Η κλασική απάντηση σε τέτοιες περιπτώσεις έχει δύο εκδοχές.
Η μία είναι ότι πιστεύουν πως θα συνεχίσει να …ακριβαίνει και η δεύτερη, ότι χωρίς αυτό η επόμενη ημέρα είναι… αβέβαιη.
Κατ’ αρχήν το γεγονός ότι αυτοί που το κάνουν αυτό, δηλαδή αγοράζουν έστω και πανάκριβο τον χρυσό, είναι κατά βάση οι πλέον «συντηρητικοί» οικονομικοί οργανισμοί στο χρηματοπιστωτικό και νομισματικό σύστημα, οι κεντρικές τράπεζες. Και αυτό από μόνο δίνει μια διαφορετική διάσταση στην απάντηση του ερωτήματος.
Οι κεντρικές τράπεζες έχουν ως βασικό λόγο ύπαρξής τους την διασφάλιση της νομισματικής σταθερότητας, όχι προφανώς την κερδοσκοπία στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.
Κατά συνέπεια η απάντηση στο ερώτημα γιατί συνεχίζουν να αγοράζουν πανάκριβο χρυσό, δεν είναι γιατί ξέρουν ότι θα συνεχίσει να ακριβαίνει και θέλουν να «κερδίσουν», αλλά το κάνουν, παρά το γεγονός ότι θα συνεχίσει να ακριβαίνει, αναζητώντας υποκατάστατα νομισματικής ασφάλειας στο άμεσο μέλλον.
Το γεγονός ότι η «αγορά» αυτή γίνεται σε ένα νομισματικό περιβάλλον, όπου η ραγδαία ανατίμηση του χρυσού συμβαίνει απέναντι στο διεθνές αποθεματικό νόμισμα, το δολάριο, στο οποίο τιμολογείται ο χρυσός και που αποτελεί τον «καθρέπτη» αυτής της υποτιμητικής τάσης του νομίσματος, καθιστά αυτή την διαδικασία ακόμα πιο «εκκωφαντική». Και αυτό γιατί το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα, εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο «κατακερματισμένο» λόγω των γεωπολιτικών και οικονομικών συγκρούσεων.
Με απλά λόγια οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να αγοράζουν – όλα τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα μετά την κρίση του 2008 – χρυσό, στην αρχή διακριτικά και στην συνέχεια με αυξανόμενους ρυθμούς, σαν «ασφάλιστρο κινδύνου» (!), ακόμα και σε τιμές που καταγράφουν μία αχαλίνωτη ανοδική πορεία.
Εγγύηση, δηλαδή, εν όψη μιας ραγδαία αυξανόμενης αβεβαιότητας απέναντι στην δυνατότητα ασφαλούς λειτουργίας των fiat νομισμάτων στις διεθνείς συναλλαγές.
Στο σημείο αυτό χρειάζεται μια διευκρίνιση.
Καμία κεντρική τράπεζα δεν έχει υποστηρίξει ακόμα, ούτε καν σαν υπόθεση του μακρινού μέλλοντος ότι είναι δυνατό να επιστρέψει το νομισματικό σύστημα σε μία σταθερή σχέση με τον χρυσό. Να επιστρέψει δηλαδή σε ένα περιβάλλον πριν από την 15η Αυγούστου 1971, όταν οι ΗΠΑ κατάργησαν μονομερώς την σταθερή σχέση χρυσού δολαρίου δρομολογώντας μια ποιοτική ανατροπή στην λειτουργία του διεθνούς νομισματικού συστήματος.
Άλλωστε η ποσότητα χρήματος fiat που κυκλοφορεί σήμερα, είτε με την μορφή νομίσματος, είτε – κυρίως – με την μορφή χρέους, κάθε είδους, έχει χάσει κάθε δυνατότητα πραγματικής συσχέτισης ποσοτικής και ποιοτικής με τον υπάρχοντα χρυσό στα κρατικά θησαυροφυλάκιά τους. Αυτό σημαίνει ότι η συνεχής «συσσώρευση» χρυσού, ακόμα και σε «τρελές τιμές», αποτυπώνει μια προσπάθεια εξασφάλισης νομισματικών «ασφαλίστρων κινδύνου» στο μοναδικό «μέσο», τον χρυσό, που δεν χρειάζεται εγγυητή της πραγματικής αξίας του.
Και όχι γιατί θεωρούν ότι μπορούμε να ξαναγυρίσουμε σε νομίσματα που θα συνδέονται σταθερά με την αξία του χρυσού.
Σ’ αυτό το περιβάλλον αρχίζει να αναζητά «περιθώρια» ενεργού δράσης η κερδοσκοπία κάθε είδους και μέσου. Κάπου εδώ δηλαδή αρχίζουν να κατασκευάζονται φιλόδοξες ενδιάμεσες νομισματικές «οντότητες», από τον χώρο των κρυπτονομισμάτων, όπως τα stablecoins, είτε σε δολάριο, είτε σε δολάριο και χρυσό. Είναι μία «προσπάθεια» να αγκιστρωθούν κερδοσκοπικά στην τάση, είτε της ραγδαίας ανόδου της δολαριακής τιμής του χρυσού, είτε να κερδοσκοπίσουν στην αντίστροφη τάση της υποτιμητικής κίνησης του δολαρίου. Εξού και οι περιπτώσεις κρυπτονομισμάτων που διαφημίζουν την αυξανόμενη κάλυψή τους σε χρυσό, ακόμα και όταν αυτό αποτελεί μόλις ένα ελάχιστο μέρος της ονομαστικής αξίας των αποθεματικών τους…
Τι μπορούμε λοιπόν να πούμε χωρίς να έχουμε τον κίνδυνο να πέσουμε πολύ έξω, όσον αφορά το τι πραγματικά συμβαίνει; Μπορούμε να πούμε πως «ναι» ο χρυσός θα συνεχίσει να ανατιμάται σε τιμές fiat νομισμάτων, όσο περισσότερο αναδεικνύεται η συρρίκνωση της πραγματικής αξίας τους.
Και ναι οι κεντρικές τράπεζες θα συνεχίζουν να τροφοδοτούν αυτή την ανοδική τάση με αγορές χρυσού σαν αγορές «ασφαλίστρων κινδύνου». Μέχρι πότε; Μέχρι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις να πάρουν τις «διαστάσεις» για τις οποίες όλοι… ανησυχούμε.
