Τα διεθνή γεγονότα και οι γεωπολιτικές αναταράξεις είναι τόσο σημαντικές εξελίξεις που δικαιολογημένα συγκεντρώνουν την προσοχή μας καθημερινά, καθώς η αγωνία για την επόμενη ημέρα μοιάζει με το γιο – γιό, το παιδικό παιχνίδι, που ανεβοκατεβαίνει διαρκώς…
Υπάρχουν όμως γεγονότα που αφορούν το εγχώριο περιβάλλον της οικονομίας που μέσα στον… ορυμαγδό των διεθνών εξελίξεων, διαφεύγουν της προσοχής μας. Αλλά δεν παύουν να είναι καθοριστικά λόγω της αμεσότητας των συνεπειών τους, για την επόμενη ημέρα της οικονομίας. Στην καρδιά τους βρίσκεται αυτό, που επισημαίνει το οικονομικό ρεπορτάζ του Newsit και αφορά την ολοκλήρωση του μαραθώνιου χρηματοδότησης της οικονομίας από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η λέξη «ολοκλήρωση» είναι ίσως η λιγότερο κατάλληλη για να αντιληφθεί κανείς τι σημαίνει αυτό. Η λέξη «διακοπή» μετά την ολοκλήρωση, ίσως θα ήταν η πλέον… κατάλληλη.
Ο λόγος είναι γνωστός και σαφής, η εγχώρια οικονομία λειτουργεί σε ένα πλαίσιο που συνδυάζει δύο βασικά ελλείμματα, το έλλειμμα του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών και το Εμπορικό Έλλειμμα. Αυτό σημαίνει ότι χωρίς «εξωτερική» χρηματοδότηση η οικονομία δεν μπορεί, παρά να φρενάρει την παραγωγική και οικονομική της λειτουργία.
Το τέλος της δανειακής χρηματοδότησης που επισημαίνεται στο σχετικό ρεπορτάζ του Newsit (21/5 : «Έκλεισε η κάνουλα των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης – Αναστάτωση σε Τράπεζες και Επιχειρήσεις») επισημαίνει αυτή την καταλυτική για την οικονομία της χώρας «αλλαγή» δεδομένων, καθώς τα δάνεια και τα κεφάλαια επιδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης τα τελευταία χρόνια αποτελούν την βασική «πηγή» χρηματοδότησης και επενδυτικής συντήρησης της οικονομίας, καλύπτοντας αυτό το επενδυτικό κενό.
Και όπως έχει ξεκαθαριστεί από την Τράπεζα της Ελλάδος δεν μπορεί να υποκατασταθεί ουσιωδώς και με επάρκεια από καμία άλλη «ορατή» εξωτερική ή εσωτερική πηγή, τραπεζική ή μη.
Το γεγονός αυτό από μόνο του είναι καθοριστικό για την οικονομία. Αποκτά όμως ακόμα πιο άσχημες διαστάσεις για ένα επιπλέον λόγο που καθορίζεται από αιτίες που δεν είναι υπό τον έλεγχο της πολιτείας. Το κόστος του χρήματος. Δηλαδή το ύψος των επιτοκίων για την επιδίωξη χρηματοδοτήσεων μέσω των αγορών.
Ο λόγος αυτής της επιδείνωσης είναι ότι η ενεργειακή κρίση και οι ρήξεις στις διεθνείς τροφοδοτικές εμπορικές αλυσίδες έχουν πυροδοτήσει ένα πληθωριστικό τσουνάμι που πηγάζει κατά βάση από την πλευρά της «προσφοράς» και το οποίο ανατρέπει τα σχέδια των Κεντρικών Τραπεζών (μέχρι και το 2025) για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Η προοπτική πλέον αφορά σε αυξήσεις επιτοκίων και όχι μειώσεις, όπως ήταν το νομισματικό πλαίσιο προοπτικών μέχρι την επανεκλογή Τραμπ, τον εμπορικό πόλεμο, την πολεμική ρήξη στον Περσικό Κόλπο, κ.λ.π.
Με άλλα λόγια δεν είναι μόνο ότι διακόπτεται και δεν αντικαθίσταται από άλλη πηγή, η φθηνή χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλλά και το ότι αυτό συμβαίνει σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος του (δανειακού) χρήματος στις αγορές αυξάνεται ραγδαία καθιστώντας την συμπληρωματική ή την εξ ολοκλήρου χρηματοδότησης των επενδύσεων από πολύ δύσκολη έως αδύνατη.
Και για να επανέλθουμε στο «ρεπορτάζ» του Newsit η «διακοπή» της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης αφήνει επίσης εκτός κάλυψης, δηλαδή ένταξης στις χρηματοδοτήσεις με φθηνό χρήμα, επενδύσεις της τάξης των 6 έως και 8 δις ευρώ ήτοι της τάξης των 3 – 4% του ΑΕΠ. Επενδύσεις που έχουν σχεδιασθεί και ωριμάσει και των οποίων οι επενδυτικοί φάκελοι βρίσκονταν ήδη στις τράπεζες περιμένοντας να εγκριθεί η ενεργοποίηση της δανειοδότησής τους. Προφανώς, αυτές δεν μπορούν στις παρούσες συνθήκες να προχωρήσουν με πηγές από την χρηματαγορά μέσω των τραπεζών… Αλλά αυτό θα μπορούσε να πει κανείς δεν είναι καθοριστικό για την οικονομική δραστηριότητα, όσο το «γεγονός» ότι η οικονομία «μας» με το τέλος της δανειοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκεται μπροστά σε ένα επενδυτικό… κενό.
Ή για να το πούμε, όπως το είχαν πεί σε κυβερνητικά στελέχη παράγοντες του ΔΝΤ το περασμένο φθινόπωρο στην Ουάσιγκτον, η Ελλάδα και η οικονομία της βρίσκεται μπροστά σε ένα «επενδυτικό γκρεμό» (!), καθώς δεν υπάρχει ούτε ως προοπτική ούτε ως σχεδιασμός μία χρηματοδοτική «πηγή» που μπορεί να καλύψει από δω και μπρός αυτό το… κενό.
Και να εμποδίσει την πτώση στον … «επενδυτικό γκρεμό».
Γιατί αν υπάρχει αυτή η εναλλακτική – που δεν μπορεί να προκύψει σαν απλή συνέπεια της μείωσης του δημόσιου χρέους – τότε κάποιος από το οικονομικό επιτελείο, θα πρέπει να δείξει στην οικονομία προς τα που πρέπει να κοιτάει και να… περιμένει.
