Πριν από τις 28 Φεβρουαρίου (έναρξη της πολεμικής κρίσης στον Περσικό) η συζήτηση στις διεθνείς χρηματαγορές αφορούσε το πότε και πόσο οι Κεντρικές Τράπεζες θα προχωρούσαν σε περαιτέρω μειώσεις των επιτοκίων. Κατά συνέπεια σε φθηνότερη αναχρηματοδότηση παλαιών δανείων, αλλά και ευκολότερη σύναψη νέων.
Σήμερα περίπου τρείς μήνες μετά, η ίδια συζήτηση αφορά το ακριβώς αντίθετο. Το πότε δηλαδή και πόσο οι Κεντρικές Τράπεζες, θα αυξήσουν τα επιτόκια.
Από την Fed περιμένουμε τις εξαγγελίες του νέου προέδρου της, κ. Γουώρς, εκλεκτού του Τράμπ, αλλά και γνωστού για τις απόψεις του όσο αφορά την σχέση πληθωρισμού και επιτοκίων. Από την ΕΚΤ ήδη ακούσαμε την κα Λαγκάρντ να δηλώνει ότι η περιμένει να διαμορφωθούν τα «δεδομένα» πριν παρθεί οποιαδήποτε απόφαση. Την ίδια στιγμή όμως οι συνάδελφοί της στο ΔΣ της ΕΚΤ προειδοποιούν για την ανάγκη αύξησης των επιτοκίων ακόμα και από τον μήνα Ιούνιο. Τα ίδια μηνύματα έρχονται και από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες της Ασίας, με εξαίρεση την Κίνα.
Ο βασικός λόγος αυτής της ανατροπής προοπτικής ακούει στο όνομα πληθωρισμός που εμφανίζεται με σταθερά ανοδικές προοπτικές τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ. (Ακόμα και για την Ελλάδα η ταχύτητα της ανοδικής τάσης του πληθωρισμού ειδικά σε ευαίσθητα προϊόντα για την δημόσια κατανάλωση όπως τα τρόφιμα ξεπερνά ακόμα και εκείνη του 2021 -22).
Η πίεση αυτή έρχεται σε ένα περιβάλλον ακραία αυξημένου δημόσιου και ιδιωτικού χρέους διεθνώς, καθώς οι ανάγκες αναχρηματοδότησής του έχουν πολλαπλασιαστεί από τις αυξημένες συνέπειες και απαιτήσεις του πολέμου στην Ουκρανία και τον Περσικό, σε συνδυασμό με τις έκτακτες ανάγκες για διάθεση μη προβλεπόμενων δημόσιων πόρων, στην εκτόνωση των πιέσεων από τον πληθωρισμό της ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Στην πρόσφατη συνάντηση του G7 η ανησυχία για το παγόβουνο των 50 τρις. δολ. δημόσιου χρέους και της αναχρηματοδότησής του, όχι μόνο «δηλώθηκε» δημόσια, αλλά έγινε το βασικό σημείο προβληματισμού για τις επτά πλουσιότερες οικονομίες του πλανήτη…
Αυτή η ανησυχία έχει ενταθεί από την σχεδόν οριζόντια αύξηση των αποδόσεων σαν συνέπεια των κυμάτων sell off στις αγορές ομολόγων τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα.
Σ’ αυτό το επικίνδυνο τοπίο πρέπει να προστεθεί και ένα νέο στοιχείο που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής. Τόσο στο Bloomberg όσο και σε άλλα μεγάλα οικονομικά ΜΜΕ εντοπίστηκε από αναλυτές τελευταία κάτι καινούργιο και επικίνδυνο. Η περιβόητη ανεξέλεγκτη χρηματαγορά του «private credit» των 2 και πλέον τρισεκατομμυρίων δολαρίων φαίνεται πως έχει αρχίσει να αναζητά την έξοδο κινδύνου δημιουργώντας… «δευτερογενή αγορά». Μεγάλοι «παίκτες» του private credit έχουν αρχίσει να πακετάρουν και να πουλάνε μέρος των διαφαινόμενα πλέον επικίνδυνων δανείων τους, σε άλλους «παίκτες» που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν το μεγαλύτερο ρίσκο (κάτι που έμαθαν να κάνουν από το 2007 – 2008). Η κίνηση αυτή αξιολογείται ως ενδεικτική των προβλημάτων που ήδη έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στην καρδιά του παγόβουνου που πλέει χωρίς έλεγχο στην καρδιά της χρηματαγοράς. Και μάλιστα εκείνης της περιοχής που συνδέεται περισσότερο με την χρηματοδότηση της κολοσσιαίας επενδυτικής ροής προς την ΑΙ…
Το ερώτημα βέβαια είναι αν σ’ αυτό το… χάος, οι Κεντρικοί Τραπεζίτες μπορούν να κάνουν κάτι που να επαναφέρει την εμπιστοσύνη που φαίνεται να «χάνεται» σιγά – σιγά αλλά σταθερά με τα sell off της αγοράς ομολόγων. Και η απάντηση από πλευράς Κεντρικών Τραπεζών δεν μπορεί να αποφεύγεται να δοθεί με δηλώσεις του τύπου «περιμένουμε τα δεδομένα».
Τα περιβόητα «δεδομένα» είναι αρκετά σαφή, ο πληθωρισμός έρχεται από την πλευρά της προσφοράς και εκεί οι Κεντρικοί Τραπεζίτες δεν μπορούν να «παράξουν» πετρέλαιο, τρόφιμα, λιπάσματα, κ.λ.π. Δείγματα αυτής της αδυναμίας είχαμε το 2020 και το 2022.
Σήμερα η δοκιμασία είναι μεγαλύτερη και το «φάρμακο» που οι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν, παραμένει ένα, υψηλότερα επιτόκια και ακριβότερο χρήμα.
Αλλά αυτό μπορεί να γιατρέψει τον πληθωρισμό μόνο με ένα τρόπο, σκοτώνοντας της «ζήτηση» μαζί με τον ασθενή…
Θα το χρησιμοποιήσουν; Και αν ναι, ποιο θα είναι το νέο «συμβάν», η δικαιολογία (δεδομένα) για να το κάνουν;
