Τα τελευταία 24ωρα στα διεθνή ΜΜΕ «καταγράφεται» ένα συμβάν που έχει όλες τις προϋποθέσεις να είναι μία παγκόσμιας σημασίας υπόθεση, όσον αφορά την ζωή των ανθρώπων.
Τι συμβαίνει; Στις ΗΠΑ εδώ και λίγο καιρό έχει ξεσπάσει μία σύγκρουση μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και ειδικά του Πενταγώνου Υπουργείου και της εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης της γνωστής με το όνομα Anthropic.
Η σύγκρουση αφορά τα «όρια» που η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιεί τις δυνατότητες της τεχνολογίας της Anthropic.
Συγκεκριμένα το Πεντάγωνο απαιτεί απεριόριστη πρόσβαση στο μοντέλο Claude της Anthropic για «κάθε στρατιωτική εφαρμογή» που εκείνο θεωρεί «νόμιμη», ακόμα και αν τα όρια της νομιμότητας αυτής ορίζεται από έκτακτους νόμους για έκτακτες καταστάσεις.
Η Anthropic αρνείται (δεν ξέρουμε άλλη εταιρεία ΑΙ που να έχει κρατήσει ανάλογη στάση όσο αφορά την χρήση της από κρατικές αρχές) και δικαιολογεί την άρνησή της με τους κινδύνους δημιουργίας «αυτόνομων θανατηφόρων όπλων» και «μαζικής παρακολούθησης πολιτών».
Η απάντηση του Πενταγώνου είναι μία ευθεία απειλή διακοπής συμβολαίων αξίας 200 εκατομμυρίων δολαρίων. Η απειλή αυτή, συνοδεύεται με κατηγορίες που αποδίδουν στον Ντάριο Αμοντέι, επικεφαλής της Anthropic το «σύμπλεγμα Θεού». Η απειλή δεν περιορίζεται σ’ αυτό, αλλά επεκτείνεται στην πρόθεση της κυβέρνησης να χαρακτηρίσει την Anthropic ως «κίνδυνο για την αλυσίδα εφοδιασμού», μια κατηγορία με την οποία έχουν αποκλειστεί από την συνεργασία με τις κρατικές υπηρεσίες στις ΗΠΑ, κινεζικές εταιρείες όπως π.χ. η κινεζική Huawei. Το Πεντάγωνο (που έχει δηλώσει απερίφραστα ότι θεωρεί την Anthropic απολύτως απαραίτητη και επαρκή για τις ανάγκες του) απειλεί επίσης ότι αν δεν αποδεχθεί η εταιρεία τους όρους του, θα προχωρήσει στην ενεργοποίηση του Defense Production Act (έχει χρησιμοποιηθεί από τον στρατό στην πανδημία) για να αποκτήσει μέσω «κατάσχεσης» την τεχνολογία της Anthropic χωρίς να χρειασθεί οποιαδήποτε σύμβαση…
Θα πεί κανείς, ναι πράγματι είναι σημαντικό, πολύ σημαντικό τι θα γίνει τελικά, αλλά εμάς τι μας ενδιαφέρει;
Η απάντηση είναι περισσότερο απλή και άμεση από όσο πιθανώς να νομίζουμε.
Όλα τα «εργαλεία» AI που χρησιμοποιούν σήμερα ελληνικές επιχειρήσεις, οι δημόσιες υπηρεσίες, τα νοσοκομεία, τα σχολεία αλλά και -όλο και περισσότερο- τα ΜΜΕ, παράγονται σχεδόν αποκλειστικά από αμερικανικές εταιρείες όπως η Anthropic, η OpenAI, η Google, η Microsoft κ.λ.π.
Κατά συνέπεια ολόκληρη η «υποδομή» πάνω στην οποία «στήνεται» η περιβόητη «ψηφιακή μετάβαση» στην Ελλάδα όπως και στις άλλες χώρες, εξαρτάται πλέον, με απόλυτο τρόπο από τους όρους με τους οποίους «ρυθμίζεται», αυτορυθμίζεται (όπως στην περίπτωση της Anthropic), ή παραμένει ανεξέλεγκτη η εισβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις εταιρείες που την αναπτύσσουν. Ρυθμίσεις ή μη ρυθμίσεις, στις οποίες οι χρήστες δεν έχουν καμία πρόσβαση στην διαμόρφωσή τους.
Με απλά λόγια διαμορφώνεται μία κατάσταση που σε σύγκριση μαζί της η υπόθεση Predator με την οποία ασχολήθηκαν τα ελληνικά δικαστήρια μοιάζει … παιχνιδάκι. Το ερώτημα κατά συνέπεια που αναδύεται από τη σύγκρουση Anthropic–Πενταγώνου είναι ακραία πολιτικό.
Θα επιτραπεί στην AI να γίνει εργαλείο ανεξέλεγκτης κρατικής παρέμβασης και παρακολούθησης (ένα μικρό δείγμα του όσον αφορά τις συνέπειες ήταν και το predator) χωρίς κανένα έλεγχο; Και τελικά αν αυτός ο έλεγχος γίνει δυνατό να ενεργοποιηθεί, ποιος θα τον κάνει; Θα είναι απλά υπόθεση «αυτορρύθμισης» ή κρατική υπόθεση;
Η Anthropic και ο επικεφαλής της Ντάριο Αμοντέι (που έχει παρελθόν ως υπέρμαχος στο θέμα του ελέγχου της Τεχνητής Νοημοσύνης) λέει «όχι» στο Πεντάγωνο, καθώς επιχειρεί να διατηρήσει η Anthropic το προφίλ με το οποίο δημιουργήθηκε, δηλαδή μια «δημοκρατικά φιλελεύθερη» δημόσια εικόνα. Άλλωστε πολλές φορές οι μηχανικοί της έχουν προειδοποιήσει δημόσια για το «τι μπορεί να κάνει» η τεχνολογία τους σε λάθος χέρια.
Με άλλα λόγια ακόμα και οι δημιουργοί της AI, υποστηρίζουν ότι χρειάζεται κάποιος να βάλει φρένο, στο πως και που, της χρήση της.
Στην Ελλάδα «συζητάμε» βέβαια ακόμα (!) για το αν θα βάλουμε AI στα δημόσια νοσοκομεία για να μειώσουμε τις λίστες αναμονής ή στα δικαστήρια για να επιταχυνθούν οι αποφάσεις.
Αλλά το μεγάλο ζήτημα δεν είναι «πού» θα μπει η AI, είναι «με ποιους όρους». Ποιος θα αποφασίζει τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται; Ποιος θα έχει πρόσβαση στα δεδομένα που θα παράγει η χρήση αυτών των συστημάτων; Και τελικά τι γίνεται με το γεγονός ότι όλοι αυτοί οι κολοσσοί της Τεχνητής Νοημοσύνης «παράγουν» και διαμορφώνουν τα εργαλεία της AI, εκτός εθνικών συνόρων και ελέγχου με αποτέλεσμα το τι και πως να κρίνεται, όταν αυτό θα γίνει δυνατό, από άλλες κυβερνήσεις.
Η σύγκρουση που έχει προκύψει με την Anthropic και το Πεντάγωνο είναι μία «εκκωφαντική» αφορμή για να καταλάβουμε ότι η AI είναι τελικά ένα ισχυρό «σύστημα» ελέγχου και άσκησης εξουσίας.
Δεν είναι απλά το πετρελαιοκίνητο τρακτέρ που αντικατέστησε το ξύλινο άροτρο, όπως πολλές φορές λέμε, προσπαθώντας να εξηγήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη απλοποιώντας επικίνδυνα τις εξελίξεις…
