Μια πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ αποκαλύπτει με εντυπωσιακό τρόπο την πραγματική εικόνα της «σχέσης» οικονομίας και κοινωνίας στην Ελλάδα.
Η εικόνα της έρευνας «λέει» ότι στην εγχώρια οικονομία, μία οικονομία που βρίσκεται στην κορυφή της αναπτυξιακής λίστας στην Ευρώπη, το πιο ζωτικό και μορφωμένο κομμάτι της κοινωνίας δεν βλέπει την ώρα να φύγει και να… ξενιτευτεί! Και αναφέρεται στα τελευταία χρόνια και όχι στα μνημονιακά χρόνια της προηγούμενης δεκαετίας.
Για να το πούμε απλά, ενώ η οικονομία εμφανίζει χαρακτηριστικά «ανάπτυξης» από τα υψηλότερα στην ΕΕ, το πιο δυναμικό και καταρτισμένο κομμάτι της κοινωνίας, συνεχίζει να αναζητά την τύχη του εκτός συνόρων.
Τα στοιχεία της πρόσφατης έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025, σε συνδυασμό με τα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, αποκαλύπτουν ότι το περιβόητο «brain drain» όχι μόνο δεν σταμάτησε μετά τα μνημονιακά χρόνια, αλλά – παρόλα όσα έγιναν γι’ αυτό – επιταχύνεται…
Η έρευνα δείχνει ότι το 10,9% των νοικοκυριών είδε τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας να μεταναστεύει την τελευταία πενταετία. Αλλά το πιο ανησυχητικό είναι η «ποιότητα» αυτής της μετανάστευσης. Η «φυγή» των πτυχιούχων αυξήθηκε κατά 10,5% μέσα σε μόλις ένα χρόνο (2023 – 2024), με τους Έλληνες που ζουν στις χώρες της ΕΕ – που έχουν χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από την Ελλάδα – να «αγγίζει» πλέον τους 113.600.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η κατανόηση του «φαινομένου» της φυγής προκύπτει πολύ ξεκάθαρα από τις απαντήσεις και τις εμπειρίες εκείνων που αφού έφυγαν μετά από κάποια χρόνια αποφάσισαν να επιστρέψουν. Ιδού τι προκύπτει λοιπόν από την έρευνα «Μετά την επιστροφή» της πρωτοβουλίας Brain ReGain. Οι άνθρωποι που επέστρεψαν αξιολογούν – προφανώς συγκρίνοντάς το με αυτό που άφησαν πίσω τους στο εξωτερικό – τις συνθήκες ζωής στην Ελλάδα, ανεπαρκείς για την ζωή τους σε πολύ κρίσιμους κρίσιμους τομείς.
- Για την κατάσταση στην Υγεία και Παιδεία το 79% και το 84% αντίστοιχα των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι είναι… απογοητευτικό.
- Όσο για την οικονομία και την συνολική διαβίωση το 84% κρίνει αρνητικά την οικονομική κατάσταση, υπογραμμίζοντας ότι το κόστος ζωής σε σχέση με τους μισθούς παραμένει ξεκάθαρα δυσανάλογο, δηλαδή οι μισθοί παραμένουν ανεπαρκείς για την διαβίωση στην χώρα.
Υπάρχει όμως και ένα «δημογραφικό» στοιχείο που επιβεβαιώνει την δημογραφική αιμορραγία. Η απογραφή του 2021 αποκαλύπτει μια δραματική μείωση άνω του 22% για τους ανθρώπους στις εξαιρετικά ζωτικές και παραγωγικές ηλικίες μεταξύ 20 και 39 ετών.
Με άλλα λόγια στην περισσότερο «αναπτυσσόμενη οικονομία» το παραγωγικότερο κομμάτι του πληθυσμού, ψάχνει «ευκαιρίες» για να φύγει με προφανείς συνέπειες στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ παράλληλα ναρκοθετείται το ασφαλιστικό σύστημα…
Σχετικά πρόσφατα σε επικοινωνία με ένα φίλο που αποφάσισε να μετακινηθεί σε αναζήτηση της τύχης του, μαζί με την γυναίκα και το μικρό παιδί τους σε μία από τις πιο αφιλόξενες από πλευράς κρύου χώρες, την Νορβηγία, ρώτησα αν σκέφτεται να επιστρέψει. Έχει ήδη αποκτήσει και δεύτερο παιδί και ο ίδιος μαζί με την σύζυγό του δουλεύουν σε εταιρείες υψηλής τεχνολογίας με βάση τις σπουδές τους στην Ελλάδα. Μπορείτε να μαντέψετε εύκολα την απάντησή του, η οποία είναι βέβαια σε απόλυτη συμφωνία με τα ευρήματα της έρευνας που επισημάναμε στο σημερινό σημείωμα…
