Οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων τις τελευταίες ώρες. Η παρουσία τουρκικού πολεμικού πλοίου σε απόσταση από το γαλλικό ερευνητικό «Abeille Marengo», το φωνητικό μήνυμα με το οποίο επαναλήφθηκαν οι ισχυρισμοί της Άγκυρας, η απάντηση από τη φρεγάτα «Λήμνος» και η ελληνική ναυτική παρουσία συνθέτουν, μέχρι στιγμής, μια εικόνα ελεγχόμενων κινήσεων γύρω από τις έρευνες του πλοίου.
Το Πολεμικό Ναυτικό παρακολουθεί την διαδικασία ηλεκτρικής διασύνδεσης και την κατάσταση γύρω από το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» σε πλήρη εγρήγορση, με παρουσία στην περιοχή και ευρύτερη ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο. Η αποστολή είναι σαφής. Συνεχής γνώση της εικόνας, έγκαιρη αξιολόγηση κάθε κίνησης και δυνατότητα αντίδρασης εφόσον προκύψει ανάγκη προστασίας του ερευνητικού.
Η τουρκική παρουσία ήταν μέσα στον σχεδιασμό
Η αποστολή τουρκικού πολεμικού πλοίου για την επιτήρηση του «Abeille Marengo» από απόσταση αποτελούσε απολύτως αναμενόμενη εξέλιξη για την ελληνική πλευρά. Η Άγκυρα είχε ήδη επιλέξει, μέσω των NAVTEX, να προβάλει τις γνωστές διεκδικήσεις της και να εμφανίσει τις ερευνητικές εργασίες ως δραστηριότητα που πραγματοποιείται κατόπιν δικού της συντονισμού και συγκατάθεσης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία μιας τουρκικής μονάδας στην ευρύτερη περιοχή εντάσσεται στην προσπάθεια να αποκτήσουν οι αναγγελίες αυτές και φυσική παρουσία στη θάλασσα. Η Τουρκία επιδιώκει να καταγράψει ότι παρακολουθεί τις εργασίες και ότι διατηρεί τις θέσεις της, χωρίς μέχρι στιγμής να προκύπτει πρόθεση να εμποδίσει έμπρακτα το γαλλικό πλοίο.
Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η επιτήρηση από απόσταση και η εκπομπή μηνυμάτων αποτελούν διαφορετικό επίπεδο ενεργειών από μια απόπειρα παρεμπόδισης. Με τα έως τώρα δεδομένα, η τουρκική κινητικότητα παραμένει στο πρώτο επίπεδο, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση για διαχείριση της κατάστασης χωρίς αναζήτηση επεισοδίου.
Τι σημαίνει το φωνητικό μήνυμα
Στην ίδια λογική εντάσσεται και το φωνητικό μήνυμα που εξέπεμψε η τουρκική πλευρά. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, δεν επρόκειτο για απαίτηση διακοπής των εργασιών ή αποχώρησης του ερευνητικού, αλλά για επανάληψη του περιεχομένου της τουρκικής NAVTEX.
Ειδικότερα, επαναλήφθηκε ο τουρκικός ισχυρισμός ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται σύμφωνα με την αναγγελία της Άγκυρας και κατόπιν συντονισμού και συγκατάθεσης των τουρκικών αρχών. Πρόκειται για την προσπάθεια της Τουρκίας να παρουσιάσει τη συνέχιση των εργασιών ως συμβατή με τις δικές της θέσεις.
Το μήνυμα, όπως περιγράφεται από τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν είχε καν τον χαρακτήρα hailing με απαίτηση αλλαγής πορείας ή διακοπής της δραστηριότητας. Το κρίσιμο επιχειρησιακό στοιχείο είναι ότι δεν συνοδεύτηκε από εντολή τερματισμού των ερευνών ή από κίνηση που να επιβάλλει τη διακοπή τους.
Αυτό δεν συνεπάγεται ελληνική αποδοχή των τουρκικών ισχυρισμών. Η Αθήνα έχει απορρίψει την τουρκική αναγγελία, επιμένοντας ότι οι εργασίες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα πραγματοποιούνται βάσει των ελληνικών αδειών. Άλλο, συνεπώς, η απόπειρα της Άγκυρας να καταγράψει τη δική της εκδοχή και άλλο το πλαίσιο στο οποίο η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει τις έρευνες.
Η «Λήμνος» και το μήνυμα της ελληνικής παρουσίας
Εξίσου αναμενόμενη ήταν η παρουσία της φρεγάτας «Λήμνος» στην περιοχή. Η ελληνική αντίδραση δεν σχεδιάστηκε εκ των υστέρων, ως απάντηση στην εμφάνιση του τουρκικού πολεμικού. Αποτελεί μέρος της προετοιμασίας για την εξέλιξη της ερευνητικής δραστηριότητας και για τις κινήσεις που θα μπορούσε να πραγματοποιήσει η Άγκυρα.
Η παρουσία της ελληνικής φρεγάτας μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα. Το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται εκεί, παρακολουθεί και διαθέτει τη δυνατότητα να προστατεύσει το γαλλικό ερευνητικό εφόσον αυτό απειληθεί. Τέτοιο ζήτημα, πάντως, δεν προκύπτει στην παρούσα φάση από την εικόνα που μεταφέρεται από το πεδίο.
Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο είναι να βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα μπροστά στην προετοιμασία και στην αξιολόγηση των εξελίξεων. Να έχει υπολογίσει τις πιθανές τουρκικές κινήσεις, να γνωρίζει τι συμβαίνει γύρω από το ερευνητικό και να μπορεί να προσαρμόσει την παρουσία της χωρίς καθυστέρηση.
Η αποτροπή σε αυτή την περίπτωση στηρίζεται στην ετοιμότητα και στην ξεκάθαρη παρουσία. Η γνώση ότι υπάρχει ελληνική μονάδα και ότι η περιοχή επιτηρείται αποτελεί από μόνη της ουσιαστικό στοιχείο του σχεδιασμού, χωρίς να απαιτούνται διαρκείς κινήσεις εντυπωσιασμού.
Ευρύτερη ετοιμότητα χωρίς εικόνα κρίσης
Η ελληνική επιφυλακή δεν εξαντλείται στη «Λήμνο». Υπάρχει ευρύτερη ανάπτυξη και ετοιμότητα του Πολεμικού Ναυτικού, ώστε να διατηρείται η δυνατότητα αντιμετώπισης οποιασδήποτε μεταβολής της κατάστασης.
Η ετοιμότητα αυτή αποτελεί αναγκαίο μέρος της αποστολής του Στόλου. Η απουσία ενδείξεων επικείμενης κλιμάκωσης δεν καταργεί την υποχρέωση προετοιμασίας. Αντιθέτως, επιτρέπει στην ελληνική πλευρά να παρακολουθεί τις εξελίξεις με ψυχραιμία, έχοντας διαθέσιμες επιλογές εφόσον απαιτηθούν.
Στην παρούσα φάση δεν διαφαίνεται επιχειρησιακή εξέλιξη που να παραπέμπει σε αναμέτρηση γύρω από το ερευνητικό. Η τουρκική μονάδα επιτηρεί από απόσταση, η ελληνική παρουσία είναι δεδομένη και το φωνητικό μήνυμα επαναλαμβάνει τις ήδη γνωστές θέσεις της Άγκυρας.
Το στοιχείο που θα άλλαζε ουσιαστικά αυτή την εικόνα θα ήταν μια ενέργεια παρεμπόδισης ή απειλής κατά του γαλλικού πλοίου. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, τέτοια εξέλιξη δεν έχει καταγραφεί.
Το πιθανότερο σενάριο για τη συνέχεια
Η εκτίμηση που διαμορφώνεται είναι ότι οι εργασίες μπορούν να συνεχιστούν με παράλληλη παρακολούθηση και με τις δύο πλευρές να διατηρούν τις θέσεις τους. Αντίστοιχη είναι η εικόνα που έχει περιγραφεί και για το άλλο πλοίο που εκτελεί εργασίες πόντισης οπτικών ινών, το οποίο αποτελεί ένα χρήσιμο μέτρο σύγκρισης για τον τρόπο διαχείρισης της κατάστασης.
Κάθε δραστηριότητα αξιολογείται με βάση τα δικά της δεδομένα. Ωστόσο, η μέχρι τώρα συμπεριφορά στο πεδίο ενισχύει το σενάριο συνέχισης χωρίς ουσιαστική παρεμπόδιση, παρά τη διατήρηση της τουρκικής ρητορικής και των αμφισβητήσεων.
Η ελληνική πλευρά παραμένει σε επιφυλακή, με τον Στόλο παρόντα και έτοιμο, ενώ η τουρκική αντίδραση κινείται έως τώρα μέσα στο αναμενόμενο πλαίσιο. Οι κινήσεις στη θάλασσα επιβεβαιώνουν την προετοιμασία της Αθήνας και ενισχύουν την εκτίμηση ότι καμία πλευρά δεν επιδιώκει κλιμάκωση. Η αξιολόγηση, πάντως, παραμένει διαρκής και στηρίζεται στις πραγματικές ενέργειες γύρω από το ερευνητικό.
Πηγή: OnAlert.gr / Κώστας Σαρικάς
