Καθόλου εύκολη δεν είναι η πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες με φάρμακα και από το καλοκαίρι τα εμπόδια μεγαλώνουν.
Μια αθόρυβη νομοθετική αλλαγή μέσω ερανιστικού νομοσχεδίου, η οποία ενεργοποιείται στις 14 Αυγούστου 2026, έρχεται να ανακατέψει «την τράπουλα» των χωρών αναφοράς, από τις οποίες εξαρτάται η τιμολόγηση των νέων φαρμάκων στην Ελλάδα για τους ασθενείς.
Η αντικατάσταση χωρών με γρήγορες διαδικασίες έγκρισης και διάθεσης νέων καινοτόμων φαρμάκων, από χώρες με τεράστιες καθυστερήσεις, αναμένεται να λειτουργήσει ως νέο «τροχοπέδη» για το σύστημα υγείας, τη στιγμή μάλιστα που ήδη 3 στα 5 νέα φάρμακα δεν φτάνουν ποτέ στους Έλληνες πολίτες.
Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν από την επίσημη παρουσίαση της πανευρωπαϊκής μελέτης Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2025, καθώς και από την ειδική έκθεση της IQVIA για τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων στη χώρα μας, τις οποίες παρουσίασε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ).
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ελληνική αγορά φαρμάκου χάνει ραγδαία την δυναμικότητά της, καθιστώντας τη χώρα λιγότερο «ελκυστική» στις μεγάλες πολυεθνικές για την εισαγωγή νέων φαρμάκων, με τις μητρικές εταιρείες να βάζουν πλέον -ανοιχτά και συνειδητά- ανάχωμα και εμπόδια στην εισαγωγή νέων σκευασμάτων.
Η ανατροπή του Αυγούστου και η αναμονή που αναμένεται να αγγίξει τα 2 έτη
Ειδικότερα, στις 14 Αυγούστου 2026 τίθεται σε ισχύ το αναθεωρημένο πλαίσιο χωρών αναφοράς, από το οποίο εξοβελίζονται:
η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιταλία, χώρες που παραδοσιακά εγκρίνουν και κυκλοφορούν γρήγορα τις νέες θεραπείες
ενώ τη θέση τους στο «καλάθι» καταλαμβάνουν:
η Πολωνία, η Σλοβενία και η Τσεχία.
Σύμφωνα με τα μοντέλα πρόβλεψης που περιλαμβάνονται στο έγγραφο «20260525 EFPIA Patient W.A.I.T. Indicator Press Conference.pdf», η αντικατάσταση αυτή θα καθυστερήσει την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών κατά περίπου 3 μήνες, καθώς θα προστεθούν επιπλέον 79 ημέρες αναμονής.
Το γεγονός αυτό αναμένεται να εντείνει σοβαρά τις ανισότητες πρόσβασης, αν αναλογιστεί κανείς ότι ο μέσος χρόνος που απαιτείται σήμερα για να αποζημιωθεί ένα καινοτόμο φάρμακο στην Ελλάδα ανέρχεται ήδη σε 641 ημέρες από την ευρωπαϊκή του έγκριση (ΕΜΑ).
Με τη νέα ρύθμιση, η συνολική αναμονή αναμένεται να εκτιναχθεί και να αγγίξει το δραματικό όριο των δύο ετών (730 ημέρες), εγκλωβίζοντας τους ασθενείς σε μια μακροχρόνια και επικίνδυνη αναμονή.
Το «μπλόκο» των πολυεθνικών (HQ): Γιατί γυρίζουν την» πλάτη» στην Ελλάδα
Η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά αν εξετάσει κανείς την επιχειρηματική πλευρά και τη στάση των διεθνών φαρμακευτικών κολοσσών.
Από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον ΕΜΑ την περίοδο 2022-2025, τα 131 παραμένουν χωρίς τιμή στην Ελλάδα.
Η έρευνα της IQVIA αποκαλύπτει μια σοκαριστική πραγματικότητα: για τα 101 από αυτά (ποσοστό 77%), η επίσημη δήλωση των εταιρειών είναι ότι αποτελεί ρητή απόφαση της μητρικής εταιρείας (HQ) να μην τα λανσάρει καθόλου στην ελληνική αγορά.
Ακόμη όμως και στην περίπτωση που ένα φάρμακο καταφέρει να πάρει τιμή, η ένταξή του στη θετική λίστα αποζημίωσης δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Το ποσοστό των τιμολογημένων φαρμάκων για τα οποία οι εταιρείες έχουν πρόθεση να υποβάλουν φάκελο για αποζημίωση έχει καταρρεύσει στο πρωτοφανές 5% για την περίοδο 2022-2025, όταν την περίοδο 2020-2023 άγγιζε το 25%.
Το δεινό κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές (clawback και rebates), σύμφωνα με τα μέλη του ΣΦΕΕ, αναγκάζει τις εταιρείες είτε να καθυστερούν τις διαδικασίες είτε να στρέφονται συνειδητά στην αρνητική λίστα (ιδιωτική δαπάνη), υποχρεώνοντας τον Έλληνα ασθενή να πληρώνει τη θεραπεία εξολοκλήρου από την τσέπη του.
Η ακτινογραφία της σημερινής απόγνωσης
Συνοψίζοντας τα δεδομένα της τελευταίας τετραετίας (2021-2024), ο ΣΦΕΕ επισημαίνει, πώς η εικόνα της φαρμακευτικής κάλυψης στη χώρα μας αποτυπώνεται στα εξής κρίσιμα στοιχεία:
Απρόσκοπτη πρόσβαση μόνο το 21% των νέων φαρμάκων: Από τα 168 νέα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ, μόλις 69 ήρθαν στην Ελλάδα και από αυτά, μόνο τα 36 είναι πλήρως και ελεύθερα προσβάσιμα (μόλις 1 στα 5).
Περιορισμοί και γραφειοκρατία: Ένα επιπλέον 17% των φαρμάκων είναι διαθέσιμο αποκλειστικά υπό αυστηρούς περιορισμούς, μέσω ειδικών και χρονοβόρων καναλιών (ΙΦΕΤ, ΣΗΠ).
Η «μαύρη τρύπα» της καινοτομίας: Το τελικό συμπέρασμα είναι αρνητικό για τον έλληνα ασθενή, καθώς το 62% των νέων θεραπειών (3 στα 5 φάρμακα) δεν έρχεται ποτέ στην Ελλάδα, στερώντας από τους πολίτες κρίσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Όπως επισημαίνουν οι εκπρόσωποι της αγοράς, η βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης προϋποθέτει τον άμεσο επαναπροσδιορισμό της Δημόσιας Φαρμακευτικής Δαπάνης ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες, σε συνδυασμό με αυστηρούς ελέγχους στη συνταγογράφηση.
Χωρίς μια τριετή δέσμευση της Πολιτείας για ένα σταθερό πλαίσιο με διαφάνεια και προβλεψιμότητα, οι μητρικές εταιρείες του εξωτερικού θα συνεχίσουν να κρατούν κλειστές τις πόρτες της καινοτομίας για τους Έλληνες ασθενείς.
Πηγή: iatropedia.gr
