Έπειτα από 4,5 χρόνια χωρισμού, που προκάλεσε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ένα ζευγάρι Ουκρανών κατάφερε επιτέλους να ξανασμίξει. Η ιστορία της Λαρίσα και του Σερχίι Ριντόβα αποτυπώνει το ανθρώπινο κόστος του πολέμου, αλλά και τη δύναμη της αγάπης και της επιμονής απέναντι στις πιο δύσκολες συνθήκες.
Η Λαρίσα Ριντόβα ετοιμάστηκε να συναντήσει τον σύζυγό της σαν να επρόκειτο για το πρώτο τους ραντεβού. Βάφτηκε και έβαλε άρωμα μέσα στο αυτοκίνητο, καθ’ οδόν προς τη συνάντησή τους. Ήταν η πρώτη φορά που θα αντίκριζε τον 68χρονο Σερχίι εδώ και 4,5 χρόνια. Εκείνος παρέμενε εγκλωβισμένος στο Ολέσκι, στη νότια Ουκρανία, η οποία βρίσκεται υπό την κατοχή της Ρωσίας.
«Δεν μπορώ να πιστέψω ότι είσαι εδώ», επαναλάμβανε η 72χρονη Λαρίσα, καθώς αγκαλιάζονταν έξω από ένα νοσοκομείο στο Κίεβο.
«Ειλικρινά, ούτε εγώ μπορώ να το πιστέψω», απάντησε ο Σερχίι.
Η τελευταία φορά που είχαν συναντηθεί ήταν το 2022, όταν η Λαρίσα εγκατέλειψε την Ουκρανία και κατέφυγε στην Αγγλία, όπου ζούσε ο γιος τους. Είχαν περάσει μόλις τρεις μήνες από την έναρξη της ρωσικής κατοχής, μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ο Σερχίι είχε παραμείνει πίσω για να φροντίζει το οικογενειακό τους σπίτι, αλλά τελικά εγκλωβίστηκε στην πόλη, η οποία γέμισε με νάρκες, ενώ η ανθρωπιστική κρίση επιδεινωνόταν.
«Ελπίζαμε ότι τα πράγματα θα γίνονταν καλύτερα. Τελικά, έγιναν “καλύτερα”», είπε με σαρκασμό.
Οι κάτοικοι της Ολέσκι ζούσαν υπό τον φόβο συνεχών επιθέσεων από drones, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση. Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο την άνοιξη, όταν σταμάτησαν και οι παραδόσεις τροφίμων.
Ο Σερχίι κατάφερε να εγκαταλείψει την πόλη στις 30 Οκτωβρίου, μαζί με εκατοντάδες άλλους κατοίκους, στο πλαίσιο επιχείρησης εκκένωσης κατά τη διάρκεια εκεχειρίας. Στην επίτευξή της είχε συμβάλει η πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, με τη συμμετοχή και του Πάπα Λέοντα.
Παρά τη χαρά του που θα έβλεπε ξανά τη σύζυγό του και θα επανενωνόταν με τα τρία παιδιά και τα έξι εγγόνια του, η εγκατάλειψη της Ολέσκι ήταν ιδιαίτερα οδυνηρή.
«Η καρδιά σου κομματιάζεται στη σκέψη ότι πρέπει να αφήσεις τα πάντα πίσω. Πώς μπορείς να το κάνεις αυτό; Το σπίτι σου, η οικογένειά σου, το νεκροταφείο – όλοι οι συγγενείς σου βρίσκονται εκεί», είπε.
«Είναι δύσκολο να τον αναγνωρίσω»
Καθώς οι κάτοικοι που απομακρύνονταν από την Ολέσκι μεταφέρονταν με λεωφορεία και αεροπλάνα μέσω κατεχόμενων περιοχών, Ρωσίας και Λευκορωσίας, η Λαρίσα ξεκίνησε ένα ταξίδι 2.000 χιλιομέτρων για να συναντήσει τον σύζυγό της και να τον πάρει μαζί της πίσω στη Βρετανία.
«Πόσο καταβεβλημένος δείχνει. Είναι δύσκολο να τον αναγνωρίσω», είπε όταν είδε τις πρώτες φωτογραφίες του να περνά τα σύνορα προς την Ουκρανία.
Ο Σερχίι περιέγραψε την Ολέσκι ως «ζώνη θανάτου», όπου η επιβίωση υπό κατοχή μπορούσε να εξαρτάται ακόμη και από τη διάθεση ενός Ρώσου στρατιώτη.
Επέζησε χάρη στα τρόφιμα που είχε αποθηκεύσει κατά τη διάρκεια της κατοχής: νουντλς, δημητριακά και, περιστασιακά, κονσέρβες με κρέας και ψάρι. Προσπάθησε επίσης να φτιάχνει τηγανητές πίτες με αλεύρι που είχε αποθηκεύσει πριν από τον πόλεμο, αν και αυτό είχε γεμίσει με σκαθάρια.
«Περίπου τον Απρίλιο του 2026, οι άνθρωποι που συνήθιζαν να μας φέρνουν τρόφιμα σκοτώθηκαν — δύο άνδρες. Από τότε σταμάτησαν εντελώς οι παραδόσεις. Δεν υπήρχε απολύτως τίποτα», είπε, πίνοντας καφέ σε ένα κατάστημα στο Κίεβο.
Οι κάτοικοι μοιράζονταν ό,τι τρόφιμα διέθεταν. Κάποιοι διακινδύνευαν να διανύσουν με τα πόδια ή με ποδήλατο την απόσταση των 20 χιλιομέτρων μέχρι το Ραντένσκ για να προμηθευτούν τρόφιμα, ενώ τα λιγοστά προϊόντα που κυκλοφορούσαν πωλούνταν σε εξαιρετικά υψηλές τιμές.
Το τοπικό νοσοκομείο είχε ξεμείνει από προμήθειες. Στο νεκροτομείο συσσωρεύονταν σοροί, καθώς οι ιατροδικαστές αρνούνταν να διακινδυνεύσουν τη μετακίνησή τους στην πόλη για τη διενέργεια νεκροψιών.
«Οι σοροί απλώς βρίσκονται εκεί. Όλα έχουν αρχίσει να αποσυντίθενται. Όταν πέθανε ο γείτονάς μου, μετέφερα εγώ τη σορό του εκεί και η μυρωδιά ήταν απολύτως φρικτή. Θεός φυλάξοι!», περιέγραψε.
Ένας άλλος γείτονάς του, μάλιστα, του είχε ζητήσει να τον θάψει στην αυλή του σπιτιού του, εάν σκοτωνόταν.
Ο Σερχίι παραδέχθηκε ότι πιθανότατα δεν θα είχε εγκαταλείψει την πόλη με δική του πρωτοβουλία, εάν δεν είχε οργανωθεί η επιχείρηση εκκένωσης. Νάρκες είχαν τοποθετηθεί σε όλους τους δρόμους, ακόμη και μέσα στην πόλη.
«Οι Ρώσοι στρατιώτες είχαν έναν συγκεκριμένο στόχο: να ναρκοθετήσουν τα πάντα, ώστε να διατηρούν τον έλεγχο», ανέφερε.
«Πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν στην Ολέσκι. Κάποιος έβγαινε για να μαζέψει ένα κορόμηλο και ανατιναζόταν από νάρκη. Κάποιος άλλος πήγαινε να μαζέψει ένα μανιτάρι ή έναν ξηρό καρπό και πατούσε πάνω σε νάρκη».
Παρά τις κακουχίες, τις ελλείψεις τροφίμων και τον φόβο, ο Σερχίι εκτίμησε ότι θα μπορούσε να αντέξει ακόμη έναν χειμώνα στην πόλη.
Η Λαρίσα, με τα μάτια της ακόμη βουρκωμένα, αντέδρασε με δυσπιστία.
«Θα τον παχύνω με μπορς και βαρένικι (παραδοσιακά ουκρανικά γεμιστά ζυμαρικά)», είπε χαμογελώντας.
