Η Ρωσία έχει ενισχύσει σημαντικά τα πρωτόκολλα ασφαλείας γύρω από τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, εν μέσω αυξανόμενων φόβων για απόπειρα δολοφονίας, καθώς ο Ρώσος ηγέτης εμφανίζεται ολοένα και πιο απομονωμένος και απορροφημένος από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τους τελευταίους μήνες, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας (FSO), η οποία είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια των ανώτατων αξιωματούχων, έχει αυστηροποιήσει δραστικά – σε επίπεδο ψύχωσης – τα μέτρα γύρω από τον πρόεδρο Πούτιν. Σύμφωνα με πηγές στη Μόσχα και άτομα που έχουν γνώση ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών, ο Πούτιν περνά πλέον περισσότερο χρόνο σε υπόγεια καταφύγια, όπου και παρακολουθεί προσωπικά την εξέλιξη του πολέμου, ενώ παράλληλα απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την καθημερινή πολιτική ζωή.
Η απομόνωσή του έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την πανδημία Covid-19. Ωστόσο, από τον Μάρτιο, οι ανησυχίες του Κρεμλίνου για πιθανό πραξικόπημα ή απόπειρα δολοφονίας – με έμφαση σε επιθέσεις με drone – έχουν αυξηθεί σημαντικά, σύμφωνα με πηγή που μίλησε σε ευρωπαϊκές υπηρεσίες.
«Το σοκ από την ουκρανική επιχείρηση “Spiderweb” παραμένει», ανέφερε άτομο που γνωρίζει τον Ρώσο πρόεδρο, αναφερόμενο σε επιθέσεις ουκρανικών drones σε ρωσικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ακόμη και πέρα από τον Αρκτικό Κύκλο. Επιπλέον, ανησυχία προκάλεσαν και διεθνή γεγονότα ασφαλείας, όπως η σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ τον Ιανουάριο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η FSO έχει προχωρήσει σε ακόμη πιο αυστηρά μέτρα. Οι μετακινήσεις του Πούτιν έχουν περιοριστεί, ενώ οι έλεγχοι ασφαλείας για όσους τον συναντούν έχουν γίνει ιδιαίτερα αυστηροί. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Ρώσος πρόεδρος έχει σταματήσει να επισκέπτεται τις κατοικίες του στην περιοχή της Μόσχας και στο Βάλνταϊ, στα βορειοδυτικά της χώρας, ενώ περνά ολοένα και περισσότερο χρόνο σε υπόγεια καταφύγια, μεταξύ άλλων στην περιοχή Κρασνοντάρ.
Παράλληλα, το προσωπικό – μάγειρες, φωτογράφοι και σωματοφύλακες – απαγορεύεται να χρησιμοποιεί δημόσιες συγκοινωνίες ή ηλεκτρονικές συσκευές κοντά του, ενώ τα σπίτια τους παρακολουθούνται.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, ακόμη και οι πρόσφατες διακοπές πρόσβασης στο διαδίκτυο στη Μόσχα συνδέονται εν μέρει με τα μέτρα ασφαλείας και την προστασία από επιθέσεις drones.
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στον ίδιο τον Πούτιν. Πηγές αναφέρουν ότι σε πρόσφατη σύσκεψη, στελέχη των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας αντάλλαξαν ευθύνες για αποτυχίες προστασίας ανώτατων στρατιωτικών, μεταξύ των οποίων και η δολοφονία του αντιστράτηγου Φανίλ Σαρβάροφ.
Η αυστηροποίηση των μέτρων συμπίπτει με την ακόμη μεγαλύτερη ενασχόληση του Πούτιν με τον πόλεμο στην Ουκρανία, σε βάρος της εσωτερικής πολιτικής. Σύμφωνα με πηγές, ο πρόεδρος πραγματοποιεί καθημερινές συσκέψεις με στρατιωτικούς αξιωματούχους, εστιάζοντας ακόμη και σε λεπτομέρειες επιχειρήσεων στο πεδίο.
Όπως αναφέρει πολιτικός αναλυτής στη Μόσχα, ο Πούτιν «έχει μετατοπίσει σχεδόν πλήρως την προσοχή του στον πόλεμο», ενώ η απόσταση από την εσωτερική πολιτική εντείνει τη δυσαρέσκεια των πολιτών, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.
Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, η δημοτικότητα του Ρώσου προέδρου έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2022, όταν ανακοινώθηκε μερική επιστράτευση, οδηγώντας εκατοντάδες χιλιάδες νέους να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Παράλληλα, στα social media αυξάνονται οι επικρίσεις προς τις αρχές για περιορισμούς στο διαδίκτυο, φορολογία και άλλα ζητήματα καθημερινότητας. Ακόμη και φιλοκυβερνητικές φωνές έχουν αρχίσει να εκφράζουν δημόσια δυσαρέσκεια.
Σε κλίμα υπερβολικής ασφάλειας
Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται στη Ρωσία για την προστασία του Βλαντιμίρ Πούτιν έχουν λάβει πρωτοφανείς διαστάσεις, φτάνοντας – σύμφωνα με ορισμένες περιγραφές – σε επίπεδα υπερβολικής επιφυλακτικότητας. Παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία έχει καταφέρει σημαντικά ψυχολογικά και επιχειρησιακά πλήγματα με επιθέσεις όπως η επιχείρηση «Ιστός της Αράχνης», παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οι φόβοι για απόπειρα ανατροπής ή δολοφονίας του Ρώσου προέδρου είναι βάσιμοι ή υπερβολικοί, όπως υποστηρίζουν δυτικά μέσα ενημέρωσης.
Σε κάθε περίπτωση, ελάχιστα στοιχεία έχουν γίνει γνωστά στο ευρύ κοινό σχετικά με πραγματικές απόπειρες κατά της ζωής του. Η τελευταία δημόσια ποινική υπόθεση που έφτασε στα δικαστήρια χρονολογείται από το 2012. Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ωστόσο, τόσο ο επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Κυρίλο Μπουντάνοφ όσο και ο παρουσιαστής Τάκερ Κάρλσον έχουν ισχυριστεί ότι υπήρξαν απόπειρες δολοφονίας του Πούτιν, χωρίς όμως να προσκομίσουν τις απαραίτητες αποδείξεις.
Οι υπηρεσίες ασφαλείας της προεδρικής φρουράς (SBP) αποφεύγουν να σχολιάζουν δημόσια απειλές ή περιστατικά. Ως πιο σοβαρό καταγεγραμμένο συμβάν αναφέρεται η σύλληψη ατόμων κοντά στην οικία του Νόβο-Ογκαριόβο, οι οποίοι βρέθηκαν με όπλα στο όχημά τους και δεν συμμορφώθηκαν σε εντολές αποχώρησης, σύμφωνα με μαρτυρία πρώην αξιωματικού.
Άλλες πηγές συνδέουν την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας με ιδιαίτερα τεταμένες εσωτερικές συσκέψεις στο Κρεμλίνο, μετά τη δολοφονία υψηλόβαθμου Ρώσου στρατιωτικού αξιωματούχου τον Δεκέμβριο του 2025. Κατά τη διάρκεια αυτών των συζητήσεων, υπήρξαν αλληλοκατηγορίες μεταξύ ανώτατων στρατιωτικών και υπηρεσιών ασφαλείας για ελλείψεις στην προστασία της στρατιωτικής ηγεσίας.
Σύμφωνα με την ίδια αναφορά, στο τέλος της σύσκεψης ο Πούτιν ζήτησε ψυχραιμία και έδωσε εντολή για άμεση επανεξέταση του συστήματος ασφαλείας, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας ανώτερων στρατιωτικών στελεχών και τη συνολική αναδιοργάνωση των αρμοδιοτήτων της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO).
