Αντικρουόμενες πληροφορίες και έντονη συζήτηση έχουν προκαλέσει οι αναφορές για τη δημιουργία ενός επενδυτικού ταμείου ύψους 300 δισ. δολαρίων, το οποίο φέρεται να προορίζεται για την ανοικοδόμηση του Ιράν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας τερματισμού του πολέμου με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιος θα δώσει αυτά τα χρήματα – πάντως οι ΗΠΑ, όχι.
Τα κρίσιμα σημεία της υπό διαμόρφωση συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν – με τις υπογραφές να πέφτουν την Παρασκευή (19.06.2026) – δεν αφορούν μόνο τα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό προγραμμα της Τεχεράνης αλλά και τα χρήματα. Στο τραπέζι βρίσκεται, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές και δημοσιεύματα, η δημιουργία ενός fund ύψους 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία και η Τεχεράνη τηρήσει τις υποχρεώσεις της.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να διαψεύσει ότι οι ΗΠΑ θα καταβάλουν χρήματα στην Τεχεράνη. «Η ιστορία ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν στο Ιράν 300 δισ. δολάρια είναι fake news», έγραψε στο Truth Social, επιμένοντας ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να μη διαθέτει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διέψευσε το fund αυτό καθεαυτό αλλά θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι δεν θα το πληρώσουν από την τσέπη τους οι Αμερικανοί φορολογούμενοι.
Πριν από τη διάψευση του Τραμπ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο το Ιράν να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμμορφωθεί με τους όρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας. Ο Βανς υπογράμμισε, πάντως, ότι η χρηματοδότηση δεν θα προέλθει από Αμερικανούς φορολογούμενους, αλλά από χώρες του Κόλπου και ιδιωτικές επενδύσεις που θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν εφόσον αρθούν οι κυρώσεις το Ιράν τηρήσει τις υποσχέσεις του.
“If the Iranians are behaving like a normal country and if they make their country investable, then the Gulf Arab states may decide to invest in that country…Not a single dime of that money comes from the United States.” — VP Vance pic.twitter.com/3oHC3KiZ6C
— Vice President JD Vance June 16, 2026
Η αναφορά φαίνεται να παραπέμπει στο Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, δηλαδή στη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ αλ-Ανσάρι, δήλωσε ότι δεν μπορεί να αποκαλύψει λεπτομέρειες σχετικά με το συγκεκριμένο ταμείο, τονίζοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε τέτοια πρωτοβουλία θα πρέπει να έχει «διεθνή χαρακτήρα». Ξεκαθάρισε επίσης ότι μέχρι στιγμής «δεν έχει καταβληθεί κανένα καταριανό κεφάλαιο για αυτόν τον σκοπό».
Από την πλευρά του Ιράν, ο Τζααφάρ Καντρί, μέλος της Οικονομικής Επιτροπής του ιρανικού Κοινοβουλίου, δήλωσε σε τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι «αντί οι Ηνωμένες Πολιτείες να καταβάλουν απευθείας αποζημιώσεις, προτάθηκε η ιδέα μιας επένδυσης ύψους 300 δισ. δολαρίων». Όπως ανέφερε, τα κεφάλαια θα μπορούσαν να προέλθουν από χώρες του Περσικού Κόλπου.
Παρόμοια αναφορά έκανε και το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, το οποίο μετέδωσε ότι η υπό συζήτηση συμφωνία περιλαμβάνει «ταμείο ανάπτυξης και ανοικοδόμησης ύψους 300 δισ. δολαρίων», χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τη δομή ή τη χρηματοδότησή του.
Επενδύσεις υπό όρους
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι το ταμείο δεν εμφανίζεται ως άμεση χρηματοδότηση από την Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τους Financial Times, πρόσωπο που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες ανέφερε ότι το fund δεν θα προέλθει από κυβερνήσεις, αλλά θα μπορούσε να δημιουργηθεί για εταιρείες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν σε μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων, με τεράστιους ενεργειακούς πόρους.
Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να παρουσιάσει το σχέδιο όχι ως χρήματα προς την Τεχεράνη, αλλά ως γεωοικονομικό αντάλλαγμα: αν το Ιράν εγκαταλείψει οριστικά την πυρηνική απειλή και ανοίξει την οικονομία του, τότε θα μπορέσει να προσελκύσει τεράστιες ιδιωτικές και περιφερειακές επενδύσεις.
