Συνεδριάζουν τις επόμενες μέρες ΕΚΤ και Fed με θέμα τα επιτόκια, με τις επιπτώσεις των πληθωριστικών πιέσεων να βρίσκονται στο επίκεντρο της νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ και η Fed προσανατολίζονται να διατηρήσουν τα επιτόκια στα σημερινά όρια, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της πληθωριστικής κρίσης έπειτα από την εκτίναξη των τιμών ενέργειας που ακολουθεί την αυξανόμενη τιμή του πετρελαίου.
Πιο συγκεκριμένα, η Fed αναμένεται να συνεδριάσει αύριο Τετάρτη στις 28.10.2026 και η ΕΚΤ την Πέμπτη στις 29.10.2026.
Σταθερό επιτόκιο από την ΕΚΤ
Σταθερό στο 2,5% αναμένεται να διατηρήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το βασικό της επιτόκιο καταθέσεων στη συνεδρίαση της Πέμπτης , εν μέσω αμφίρροπων δυνάμεων στην οικονομία, οι οποίες μεγεθύνουν την αύξηση του πληθωρισμού και δυσχεραίνουν την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ έχει προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων δύο φορές μέσα στο 2026, κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και άλλες τόσες τον Σεπτέμβριο, λόγω της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας που προκάλεσαν οι αναταραχές στη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος οδήγησε σε υπέρβαση του στόχου του 2% για τον πληθωρισμό, με τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης να διαμορφώνεται στα 3,8% τον Σεπτέμβριο, σε σχέση με το 2,1% τον Φεβρουάριο, όταν ξεκίνησαν ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν.
Πιο συγκεκριμένα, οι αυξημένες τιμές της ενέργειας έχουν μεταφερθεί στις τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών. Οι τιμές ενέργειας έχουν αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό 18,9% τον Σεπτέμβριο, ενώ οι τιμές των υπηρεσιών σημείωσαν αύξηση κατά 3,5%.
Ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, αυξήθηκε στο 2,5%, από 2,4% την ίδια περίοδο. Ωστόσο, εκ νέου αύξηση αναμένεται και στον δομικό πληθωρισμό, καθώς οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να απορροφήσουν το αυξανόμενο κόστος ενέργειας.
Εν συνόλω, η οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται σήμερα σε διαφορετική φάση από ό,τι το 2021-2022, επειδή τα αποθέματα ρευστότητας των νοικοκυριών, λόγω των αποταμιεύσεων κατά την περίοδο της πανδημίας και των κυβερνητικών μέτρων στήριξης διαδραμάτισαν τον δικό τους ρόλο στην εκτίναξη του πληθωρισμού σε διψήφια επίπεδα.
Σήμερα, ωστόσο, η οικονομική ζήτηση κινείται σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα, περιορίζοντας έτσι τις πιέσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω άνοδο των τιμών.
Αν και η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη συνεχίζεται, παρουσιάζει ασθενή ρυθμό της τάξης του 1,2% (το β΄ τρίμηνο του 2026). Η εν λόγω ανάπτυξη εδράζεται στις επενδύσεις των επιχειρήσεων, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις εξαγωγές προϊόντων τεχνολογίας. Καταλυτικό παράγοντα στην ανάπτυξη αποτελεί και η πράσινη μετάβαση, καθώς μετριάζεται ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Οι αγορές χρήματος θεωρούν σχεδόν σίγουρο ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της ερχόμενης Πέμπτης. Ωστόσο, οι επενδυτές εκτιμούν δύο έως τρεις νέες αυξήσεις μέσα στο επόμενο έτος, την ώρα που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει τουλάχιστον μια ακόμη αύξηση έως το τέλος του 2026.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Bloomberg, αναμένεται μια τελική αύξηση του επιτοκίου στο 2,75% τον Δεκέμβριο.
Στο ίδιο μήκος κύματος η Fed
Σε παρόμοιο κλίμα βρίσκεται η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ Fed, με την αυριανή ανακοίνωση να προβλέπει σταθεροποίηση των επιτοκίων στα τωρινά επίπεδα.
Ο Kevin Warsh, ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, πρέπει αύριο να καθησυχάσει τους επενδυτές ότι η κεντρική τράπεζα έχει δεσμευτεί να περιορίσει τον πληθωρισμό, ενώ παράλληλα πρέπει να εξηγήσει γιατί οι αξιωματούχοι επέλεξαν να μην αυξήσουν τα επιτόκια.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αναμένεται για άλλη μια φορά να αφήσουν τα επιτόκια αμετάβλητα αυτή την εβδομάδα, έπειτα από την αύξησή τους τον Σεπτέμβριο. Αυτό έχει μετατοπίσει τις προσδοκίες για εκ νέου αύξηση για τον Δεκέμβριο, καθώς η δεύτερη αύξηση των επιτοκίων από την Fed προηγουμένως μέσα στον χρόνο ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκή.
Ο Warsh εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στη εκτεταμένη εκ των προτέρων καθοδήγηση των αγορών από τη Fed που προτείνουν άλλοι παράγοντες, εκτιμώντας ότι συχνά οι αγορές το αντιλαμβάνονται ως δέσμευση για συγκεκριμένες μελλοντικές κινήσεις, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Bloomberg.
Σε συνθήκες σχετικής οικονομικής ισορροπίας, θεωρεί ότι η εκ των προτέρων καθοδήγηση των επιτοκίων μπορεί να ζημιώσει τη Fed, περιορίζοντας τη δυνατότητά της να προσαρμόζει γρήγορα τη στάση της ανάλογα με τα νέα οικονομικά δεδομένα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Warsh δεν έχει να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%, ενώ έχει συμβουλεύσει τους επενδυτές να ακολουθούν τα οικονομικά δεδομένα όταν προσπαθούν να προβλέψουν πού θα κυμανθούν τα επιτόκια.
Τόσο η κίνηση της ΕΚΤ όσο και της Fed αποδεικνύει την αναγκαιότητα παρεμβάσεων για την καταπολέμηση της πληθωριστικής έκρηξης, την οποία αντικρίζουν καθημερινά οι πολίτες στην αγοραστική τους ικανότητα σε υπηρεσίες, προϊόντα και αγαθά πρώτης ανάγκης.
