Σε μια μεγάλη στροφή της οικονομικής του πολιτικής, ο Καναδάς εξετάζει ένα νέο μοντέλο σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα μπορούσε να τον καταστήσει «συνδεδεμένο μέλος» του ευρωπαϊκού μπλοκ, χωρίς να επιδιώκει πλήρη ένταξη.
Η πρωτοβουλία του πρωθυπουργού του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, έρχεται σε μια περίοδο που οι εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ επιδεινώνονται και η Οτάβα αναζητά νέες αγορές και επενδυτικές ευκαιρίες.
Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, όπως επισημαίνεται σε ρεπορτάζ της Wall Street Journal, όμως οι συζητήσεις Καναδά και ΕΕ έχουν ήδη περάσει πολύ πέρα από μια κλασική εμπορική συμφωνία. Στόχος είναι να δημιουργηθούν στενότεροι οικονομικοί δεσμοί με την ευρωπαϊκή αγορά των περίπου 21 τρισ. δολαρίων, με ευκολότερη πρόσβαση καναδικών προϊόντων, υπηρεσιών και εργαζομένων σε κρίσιμους κλάδους.
Οι επαφές του Κάρνεϊ
Ο Κάρνεϊ έχει πραγματοποιήσει τους τελευταίους μήνες σειρά επαφών με ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ άλλων με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, εξετάζοντας τρόπους για βαθύτερη σύνδεση του Καναδά με την Ευρώπη.
Η αλλαγή κατεύθυνσης έχει σαφή οικονομική αιτία, αφού οι σχέσεις Οτάβα και Ουάσιγκτον έχουν επιδεινωθεί σημαντικά μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, με τις δύο χώρες να βρίσκονται πλέον σε σοβαρή εμπορική αντιπαράθεση και να έχουν επιβληθεί δασμοί σε προϊόντα αξίας δεκάδων δισ. δολαρίων.
Για τον Καναδά, η Ευρώπη αποτελεί την πιο προφανή επιλογή για τη διαφοροποίηση των εμπορικών του σχέσεων. Η προσπάθεια, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η καναδική οικονομία μπορεί εύκολα να αντικαταστήσει την αμερικανική αγορά, η οποία παραμένει μακράν ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της χώρας.
Ενέργεια, AI και κρίσιμες πρώτες ύλες
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται κλάδοι στρατηγικής σημασίας. Καναδάς και ΕΕ εξετάζουν στενότερη συνεργασία στην ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, την άμυνα και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, με στόχο να διευκολυνθεί η μετακίνηση προϊόντων, υπηρεσιών και εργαζομένων σε αυτούς τους τομείς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η ενέργεια από τη στιγμή που η Οτάβα επιδιώκει να αυξήσει τις εξαγωγές καναδικής ενέργειας προς την Ευρώπη, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται και υποδομές που θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη μεταφορά καναδικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές. Παράλληλα, εξετάζεται μεγαλύτερη συνεργασία στις κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση.
Οι συζητήσεις περιλαμβάνουν ακόμη την κατασκευή υποθαλάσσιων καλωδίων, κοινά data centers, υποδομές αποθήκευσης δεδομένων στο cloud και νέα δορυφορικά δίκτυα. Πρόκειται για επενδύσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις διασυνδέσεις των δύο οικονομιών και να περιορίσουν την εξάρτηση από αμερικανικές τεχνολογικές υποδομές.
Το «28ο μέλος» χωρίς ένταξη στην ΕΕ
Ένα από τα πιο φιλόδοξα σενάρια που εξετάζονται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αφορά ακόμη και τη δυνατότητα οι Καναδοί να μπορούν να ζουν και να εργάζονται στην Ευρώπη χωρίς βίζα, ενώ αντίστοιχα θα μπορούσε να διευκολυνθεί η κινητικότητα εργαζομένων και επιχειρήσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Η ιδέα έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις στην Ευρώπη, με τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ να σχολιάζει ότι θα ήταν προτιμότερο ο Καναδάς να γίνει «το 28ο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» αντί για το «51ο κράτος των ΗΠΑ».
Ωστόσο, η δημιουργία ενός τέτοιου καθεστώτος δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η ΕΕ δεν έχει μέχρι σήμερα ένα αντίστοιχο μοντέλο «συνδεδεμένου μέλους» και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ακόμη επικυρώσει πλήρως ούτε την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ-Καναδά, τη CETA, παρά το γεγονός ότι έχει συναφθεί εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
