Φρένο στις διαδοχικές επανεκδόσεις φορολογικών πράξεων βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο ακύρωσε οριστικά πρόστιμο από την Εφορία ύψους 377.378,72 ευρώ και απέρριψε την αίτηση αναίρεσης που είχε καταθέσει το Δημόσιο.
Η υπόθεση αφορούσε 7 φορολογικά στοιχεία τα οποία η εφορία είχε χαρακτηρίσει εικονικά και είχαν ληφθεί κατά τη χρήση του 1994. Για την ίδια παράβαση εκδόθηκαν τρεις διαδοχικές πράξεις επιβολής προστίμου, το 1997, το 1999 και το 2008.
Οι 2 πρώτες πράξεις ακυρώθηκαν από τα διοικητικά δικαστήρια, επειδή διαπιστώθηκαν τυπικές παραβάσεις στη διαδικασία του φορολογικού ελέγχου και συγκεκριμένα προβλήματα ως προς τη νομιμότητα της κατάσχεσης των στοιχείων. Μετά τις ακυρώσεις, η φορολογική αρχή επανήλθε και εξέδωσε νέα πράξη για την ίδια υπόθεση, επικαλούμενη τη διάταξη που δίνει στη διοίκηση επιπλέον προθεσμία ενός έτους για την επανέκδοση πράξης η οποία ακυρώθηκε για τυπικούς λόγους.
Το ΣτΕ ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι αυτή η μονοετής παράταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά. Δεν επιτρέπεται κάθε νέα δικαστική ακύρωση να δημιουργεί ακόμη μία πρόσθετη περίοδο, ώστε η ίδια φορολογική υπόθεση να παραμένει ανοιχτή επ’ αόριστον. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η δυνατότητα επανέκδοσης είχε ήδη χρησιμοποιηθεί μετά την πρώτη ακύρωση. Κατά συνέπεια, η μεταγενέστερη πράξη του 2008 εκδόθηκε όταν η αξίωση του Δημοσίου είχε πλέον παραγραφεί.
Η απόφαση δεν απαγορεύει στην εφορία να επανεκδίδει μία πράξη που ακυρώθηκε για τυπικό λόγο. Θέτει, όμως, σαφές όριο, πως η ειδική παράταση δεν μπορεί να ανανεώνεται διαρκώς μέσα από μια αλυσίδα ακυρώσεων και νέων καταλογισμών.
Γιατί η απόφαση έχει ευρύτερη σημασία
Η κρίση του ΣτΕ δεν αφορά το αν τα 7 φορολογικά στοιχεία ήταν πράγματι εικονικά, αλλά το χρονικό όριο μέσα στο οποίο το Δημόσιο μπορούσε να επιβάλει νόμιμα το πρόστιμο. Το δικαστήριο στηρίχθηκε στον γενικό κανόνα της πενταετούς παραγραφής και αντιμετώπισε τη μονοετή προθεσμία επανέκδοσης ως εξαιρετική δυνατότητα, η οποία πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά.
Η απόφαση ακολουθεί τη γραμμή που είχε ήδη χαράξει το ΣτΕ με την παλαιότερη 482/2025. Σύμφωνα με αυτή τη νομολογία, η φορολογική διοίκηση έχει μία επιπλέον ευκαιρία να διορθώσει την πράξη όταν αυτή ακυρώνεται για διαδικαστικό σφάλμα. Αν και η νέα πράξη ακυρωθεί για δεύτερο τυπικό ελάττωμα, δεν ανοίγει νέα μονοετής προθεσμία.
Η απόφαση αποκτά πρακτική σημασία για παλαιές φορολογικές υποθέσεις στις οποίες έχουν μεσολαβήσει αλλεπάλληλες ακυρώσεις και νέοι καταλογισμοί. Η εφορία πρέπει να διορθώσει πλήρως τα διαδικαστικά λάθη κατά την πρώτη επανέκδοση, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει οριστικά το δικαίωμα καταλογισμού λόγω παραγραφής.
