Πάνω από τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα κινήθηκε προσωρινά χθες η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, για πρώτη φορά από τις αρχές του 2023.
Το τιμολογιακό άλμα αποτελεί πρωτίστως το αποτέλεσμα της “νωθρής” προσπάθειας που έγινε όλους τους προηγούμενους μήνες για αναπλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου στην ήπειρό μας. Ενδεικτικά, η στάθμη βρίσκεται σήμερα στο 65%, ενώ υπό φυσιολογικές συνθήκες θα ήταν πολύ ψηλότερα.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, ελάχιστοι όγκοι υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, πράγμα που μειώνει κατά 5% περίπου τις ποσότητες που καταφτάνουν στην Ευρώπη. Στην Ασία τα πράγματα είναι, όμως, πολύ χειρότερα, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανταγωνισμός για το ποια ήπειρος θα καταφέρει να εξασφαλίσει τα φορτία που χρειάζεται.
Όπως συνέβη και στο παρελθόν, η κόντρα Ευρώπης-Ασίας για το LNG οδηγεί τις τιμές του αερίου ψηλά. Εν ολίγοις, η Ευρώπη μπορεί να αποκομίσει τις ποσότητες που χρειάζεται, αλλά έναντι ποσών που αρχίζουν να θυμίζουν την ενεργειακή κρίση του 2022. Την ίδια στιγμή, η Ε.Ε. βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο πριν την οριστική απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών, που με τη σειρά της επηρεάζει την εξίσωση.
Η άνοδος των τιμών αερίου όλους τους προηγούμενους μήνες είχε ένα ιδιότυπο αποτέλεσμα στην ευρωπαϊκή αγορά: Παραδοσιακά οι εισαγωγείς θέλουν χαμηλές τιμές το καλοκαίρι και ακριβές το χειμώνα, ώστε να έχει νόημα η αποθήκευση. Σήμερα τα πράγματα είναι αντίστροφα, οπότε εκλείπει το εμπορικό κίνητρο για να βάλουν στην άκρη τους όγκους που έχει ανάγκη η ήπειρος.
Το ζήτημα για την Ε.Ε. δεν έχει να κάνει μονάχα με το φετινό χειμώνα. Ακόμα και αν τα πράγματα εξελιχθούν ομαλά, το γεγονός ότι οι αποθήκες ξεκινάνε από τόσο χαμηλή βάση, σημαίνει ότι κινδυνεύουν να τελειώσουν το χειμώνα στα ίδια χαμηλά με τον περσινό ή και χαμηλότερα. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η πίεση θα συνεχιστεί και το επόμενο έτος.
Ήδη μερίδα αναλυτών έχει διατυπώσει προβλέψεις για περαιτέρω αύξηση της τιμής αερίου ακόμα και ως τα 100 ευρώ. Άλλοι ειδικοί υιοθετούν πιο ψύχραιμες εκτιμήσεις και τονίζουν ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν προεξοφλήσει έναν ήρεμο χειμώνα, εξ ου και ο προσωρινός εφησυχασμός.
Τέλος, η άνοδος στο αέριο προκαλεί και βραχυπρόθεσμες επιδράσεις στον τομέα του ηλεκτρισμού. Πρόσφατα στοιχεία για τη ΝΑ Ευρώπη έδειξαν ότι με το αέριο στα 70 ευρώ, καθίσταται πιο ανταγωνιστική η παραγωγή ρεύματος με άνθρακα. Πράγμα που σημαίνει ότι οι λιγνιτικές μονάδες της ευρύτερης περιοχής ενδεχομένως να ανεβάσουν ταχύτητες στο επόμενο διάστημα σε σύγκριση με τις αντίστοιχες του αερίου.
