Νέο πεδίο για την προβολή των πάγιων διεκδικήσεών της στο Αιγαίο επιχειρεί να ανοίξει η Τουρκία, αυτή τη φορά με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τα πάρκα ΑΠΕ που ανακοίνωσε η Αθήνα. Λίγες ώρες μετά τις ελληνικές αποφάσεις για τα δύο θαλάσσια πάρκα στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στο Καστελλόριζο, η Άγκυρα επανέρχεται με αιχμές περί ελληνικών «μονομερών ενεργειών» και με αναφορές που παραπέμπουν ευθέως στη γνωστή τουρκική θεωρία των «γκρίζων ζωνών».
Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το ελληνικό χωροταξικό για τα πάρκα ΑΠΕ δεν μπορεί να έχει «καμία νομική συνέπεια» για την ίδια, με τον εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, να εντάσσει μάλιστα το ζήτημα στο ευρύτερο πλέγμα των τουρκικών αμφισβητήσεων στο Αιγαίο. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η αναφορά του σε «γεωγραφικούς σχηματισμούς, των οποίων η ιδιοκτησία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες», διατύπωση με την οποία η Άγκυρα επαναφέρει, μέσω ενός ενεργειακού και χωροταξικού ζητήματος, τις αξιώσεις της περί αμφισβητούμενης ελληνικής κυριαρχίας.
Η Άγκυρα επαναφέρει τα περί «γκρίζων ζωνών»
«Οπως έχουμε τονίσει επανειλημμένα στο παρελθόν, αυτή και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας σε ζητήματα του Αιγαίου», ανέφερε ο Κετσελί.
Η τοποθέτηση της Αγκυρας δεν περιορίζεται, επομένως, σε επιφυλάξεις για τη χωροθέτηση ενεργειακών έργων. Αντιθέτως, η Τουρκία αξιοποιεί την ανακοίνωση του νέου ελληνικού πλαισίου προκειμένου να επαναφέρει συνολικά τις θέσεις της για το Αιγαίο, επιχειρώντας να συνδέσει ζητήματα περιβάλλοντος και ενέργειας με τις διεκδικήσεις της επί ελληνικών νησίδων και βραχονησίδων.
Παράλληλα, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι σε «κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες», όπως χαρακτηρίζει το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, θα πρέπει να αποφεύγονται οι «μονομερείς ενέργειες», επικαλούμενη την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των παράκτιων κρατών.
Επίκληση της Διακήρυξης των Αθηνών
Ενδεικτικό της διπλής γλώσσας που υιοθετεί η Αγκυρα είναι ότι, την ίδια στιγμή που επαναφέρει ζήτημα κυριαρχίας επί ελληνικών γεωγραφικών σχηματισμών, επικαλείται τη Διακήρυξη των Αθηνών του Δεκεμβρίου του 2023 και δηλώνει διαθέσιμη για συνεργασία.
«Η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα», σημείωσε ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ.
Ο Κετσελί πρόσθεσε ότι η Αγκυρα εξακολουθεί να τάσσεται υπέρ μιας «ειλικρινούς και ολοκληρωμένης προσέγγισης» για την επίλυση των προβλημάτων «με βάση το διεθνές δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία».
Τι προβλέπει το νέο ελληνικό χωροταξικό
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας τέθηκε σε ισχύ με υπουργική απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη.
Πρόκειται για αναθεώρηση του πλαισίου που ίσχυε από το 2008, με στόχο να καθοριστούν σαφέστεροι και αυστηρότεροι κανόνες για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης, με ορίζοντα τους ενεργειακούς στόχους της χώρας έως το 2050.
Για τα φωτοβολταϊκά προβλέπονται εκτεταμένες ζώνες αποκλεισμού, μεταξύ άλλων σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, δάση, υγροτόπους, εθνικούς δρυμούς, περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς και ακτές κολύμβησης. Παράλληλα, τίθεται ανώτατο όριο κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς στο 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας.
Οι περιορισμοί για τα αιολικά
Αντίστοιχες δικλίδες εισάγονται για τους αιολικούς σταθμούς. Μεταξύ άλλων, αποκλείεται η εγκατάστασή τους στην Αττική και στη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, σε περιοχές άνω των 1.200 μέτρων, σε υγροτόπους Ραμσάρ και σε συγκεκριμένες ζώνες ιδιαίτερης περιβαλλοντικής προστασίας.
Ειδικοί κανόνες προβλέπονται για τον νησιωτικό χώρο, όπου θα απαιτείται μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, ενώ το ανώτατο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει επίσης τεχνολογίες όπως το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, η βιομάζα, η γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα.
