Αγιάτρευτη πληγή το έλλειμμα 16 δισ. ευρώ
Αν αφαιρεθούν καύσιμα και πλοία, η εικόνα δεν γίνεται πολύ καλύτερη. Στο επτάμηνο, το έλλειμμα στα υπόλοιπα αγαθά διαμορφώθηκε στα 15,99 δισ. ευρώ, μόλις 274 εκατ. χαμηλότερα από πέρυσι και σχεδόν ίδιο με τα 16,09 δισ. ευρώ του 2024. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8%, στα 23,62 δισ. ευρώ, αλλά οι εισαγωγές παρέμειναν πολύ υψηλότερες, στα 39,61 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 3,9%. Για κάθε 100 ευρώ εισαγωγών, οι εξαγωγές καλύπτουν μόλις 59,6 ευρώ. Αυτό είναι και το διαρθρωτικό και διαχρονικό καμπανάκι για την ελληνική οικονομία. Διότι η επιβάρυνση από την ενέργεια μπορεί να μεταβάλλεται, αλλά η απόσταση ανάμεσα σε όσα αγοράζει και όσα πουλά η χώρα στο εξωτερικό παραμένει σχεδόν αμετάβλητη, υπονομεύοντας μακροπρόθεσμα την προσπάθεια της Ελλάδας να απαγκιστρωθεί από τις «δαγκάνες» του χρέους.
Η μαύρη «τρύπα» των καυσίμων
Σοβαρό καμπανάκι για την ελληνική αγορά καυσίμων χτυπούν τα στοιχεία της ΤτΕ για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Τον Ιούλιο, το έλλειμμα στα καύσιμα εκτινάχθηκε στα 910,6 εκατ. ευρώ από 466,9 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας αύξηση 95%. Οι εισαγωγές καυσίμων έφτασαν τα 2,06 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 63,9%, ενώ οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά 45,6%, στα 1,15 δισ. ευρώ. Η διαφορά των δύο ρυθμών ήταν αρκετή ώστε το συνολικό έλλειμμα αγαθών να διευρυνθεί κατά 231 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον περσινό Ιούλιο, στα 3,15 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ισχυρό σοκ το οποίο δείχνει πόσο γρήγορα η ενέργεια μπορεί να ανατρέψει την εικόνα, σε μια χώρα με έντονη εξαγωγική δραστηριότητα στα καύσιμα. Προβληματική, ωστόσο, είναι και η εικόνα στο υπόλοιπο εμπόριο.
Το δημογραφικό σοκάρει
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που παρέθεσε ο πρόεδρος της Eurobank Γεώργιος Ζανιάς για το δημογραφικό πρόβλημα σε ημερίδα. Το 2015 γεννήθηκαν στην Ελλάδα 91.847 παιδιά, ενώ το 2025 μόλις 65.594, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Πρόκειται για μείωση σχεδόν 29% μέσα σε μία δεκαετία, με τις γεννήσεις να υποχωρούν κατά 4,2% μόνο τον τελευταίο χρόνο. Φέτος λιγότερα από 70.000 παιδιά πέρασαν το κατώφλι της Α΄ Δημοτικού. Παράλληλα, για κάθε 100 ανθρώπους 20 έως 64 ετών αντιστοιχούν σήμερα 42 άνω των 65, ποσοστό που ο ΟΟΣΑ εκτιμά πως θα ξεπεράσει το 70% σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες, με τον πληθυσμό εργάσιμης ηλικίας να μειώνεται πάνω από 30% έως το 2064. Μια εβδομάδα νωρίτερα, έκθεση του ίδιου οργανισμού προειδοποιούσε ήδη για «συνταξιοδοτική καταιγίδα» στη χώρα.
Η ενεργειακή κρίση θέλει δραστικά μέτρα
Τα ελληνικά μέτρα στα καύσιμα ακολούθησαν όλο το προηγούμενο εξάμηνο σχεδόν αποκλειστικά τη λογική της μείωσης της τιμής, λαμβάνοντας υπόψη μια σταθερή κατανάλωση. Πήγαν, έτσι, κόντρα στις συστάσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, που ήθελε να γίνουν παρεμβάσεις και στην πλευρά της ζήτησης. Τώρα που βρισκόμαστε σε χειρότερο σημείο, ίσως θα ήταν συνετό να εξετάσουμε και ορισμένα λελογισμένα μέτρα που θα ελάττωναν κάπως τη ζήτηση, θα διευκόλυναν την τροφοδοσία και θα συγκρατούσαν ενδεχομένως τις τιμές. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ακραίες λύσεις, τύπου lockdown ή περιορισμούς στη χρήση αυτοκινήτων. Η εθελοντική τηλεργασία θα ήταν όμως πολύ αποτελεσματική, όπως και τα επιπλέον κίνητρα για χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Πετρέλαιο: Στροφή στα αποθέματα;
Τον πάτο του βαρελιού πρόκειται να ξύσουν σύντομα οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Σύμφωνα με τις ενδείξεις των τελευταίων ημερών, η άντληση από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που αποφασίστηκε τον Απρίλιο φτάνει στο τέλος της και πιθανότατα θα ακολουθήσει καινούρια. Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορούν αφενός οι αμερικανικές εκλογές και αφετέρου το πρόβλημα που αντιμετωπίζει πλέον η Ευρώπη. Η απώλεια των ποσοτήτων αργού πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία τον Οκτώβριο, σε συνδυασμό με τις πρώτες διαδηλώσεις για τα ακριβά καύσιμα, είναι εξελίξεις που δεν μπορούν να μείνουν αναπάντητες στην Ε.Ε. Το πρόβλημα είναι ότι μια νέα άντληση θα φέρει τα στρατηγικά αποθέματα στο θεωρητικό τους ελάχιστο, με ό,τι συνεπάγεται για τη συνέχεια και για την ψυχολογία της αγοράς. Στο μεταξύ, το έλλειμμα στο αργό πετρέλαιο συνεχίζει να τρέχει με ρυθμό τουλάχιστον 7% διεθνώς.
Eurobank: Τι σημαίνει η αναβάθμιση
Η Moody’s επιβεβαίωσε τις αξιολογήσεις της Eurobank σε Baa1 για τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση καταθέσεων και το senior unsecured χρέος, με το Baseline Credit Assessment να παραμένει σε baa3. Παράλληλα αναβάθμισε το outlook των καταθέσεων σε θετικό από σταθερό, ενώ για το ομολογιακό χρέος το μετέτρεψε σε σταθερό από αρνητικό. Η κίνηση ακολουθεί την πρόσφατη αλλαγή του outlook της Ελλάδας σε θετικό, με τη χώρα να παραμένει στο Baa3.
Ο οίκος επικαλείται τη γεωγραφικά διαφοροποιημένη κερδοφορία της τράπεζας. Στο α’ εξάμηνο του 2026 η ετησιοποιημένη απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων έφτασε το 16,6%, με την Κύπρο και τη Βουλγαρία να συνεισφέρουν το 46% των καθαρών κερδών. Ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 15,4% τον Ιούνιο, έναντι ελάχιστης απαίτησης 10,7%, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα υποχώρησαν στο 2,5%. Το πιστωτικό προφίλ της Eurobank παραμένει ωστόσο δεμένο με αυτό του ελληνικού Δημοσίου. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η επόμενη αναβάθμιση της τράπεζας περνάει μέσα από νέα αναβάθμιση της χώρας, κάτι που φαντάζει πλέον πιθανό μέσα στο επόμενο διάστημα.
Χωρίς φρεγάτες το καλώδιο
Φαινομενικά αναίμακτα, αλλά ουσιωδώς επιζήμια, πρόκειται να προχωρήσει το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου GSI, αν πιστέψουμε το σενάριο που κυκλοφορεί τις τελευταίες ημέρες. Η κυβέρνηση μαζί με τους Γάλλους της Meridiam φέρονται να ετοιμάζουν «communiqué» (το «ενημέρωση» δεν μας κάνει πλέον γιατί κάηκε), μέσω του οποίου θα ειδοποιηθούν τα παράκτια κράτη, περιλαμβανομένης της Τουρκίας, για την επανέναρξη των εργασιών. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα προηγούμενο το οποίο θα μπορέσει να παρουσιάσει στο μέλλον η Τουρκία, ώστε να αμφισβητήσει ευθέως τα ελληνικά δικαιώματα πέραν των 6 ν.μ. και να στηρίξει τη Γαλάζια Πατρίδα. Έτσι επιβεβαιώνονται όσοι πίστευαν πως η ελληνική κυβέρνηση δεν υπήρχε περίπτωση να προχωρούσε με το καλώδιο προεκλογικά, αν δεν ήταν σίγουρη για την τουρκική αντίδραση. Κάτι που εξασφαλίζει πλέον πολύ απλά υποχωρώντας.
Ρεκόρ ζήτησης για πιλότους
Ένα από τα πιο περιζήτητα επαγγέλματα διεθνώς είναι αυτό του πιλότου. Έτσι, η Emirates, διοργανώνει στην Αθήνα διήμερο roadshow προσλήψεων πιλότων, στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Η αεροπορική αναζητά έμπειρους πιλότους για τρεις κατηγορίες θέσεων: First Officers, Direct Entry Captains με τουλάχιστον 7.000 ώρες πτήσης, και υποψηφίους για το Accelerated Command Programme, το πρόγραμμα που επιταχύνει την εξέλιξη πρώτων αξιωματικών σε κυβερνήτες, με προαπαιτούμενο τις 5.000 ώρες πτήσης. Ο στόλος της Emirates αριθμεί σήμερα περίπου 270 αεροσκάφη, με εκατοντάδες νέα Boeing 777X και Airbus A350 σε παραγγελία. Για την εκπαίδευση του προσωπικού πτήσης, η εταιρεία επένδυσε πρόσφατα 135 εκατ. δολάρια σε νέα εγκατάσταση στο Ντουμπάι, με έξι πλήρεις προσομοιωτές πτήσης. Το προσωπικό cockpit της εταιρείας ξεπερνά σήμερα τους 5.000 πιλότους από πάνω από 140 εθνικότητες, ενώ η Emirates έχει δεσμευτεί να προσλάβει 1.500 ακόμη πιλότους μέσα σε μια διετία, μετά τους περίπου 2.000 νέους που έχει εντάξει στο δυναμικό της από το 2022.
Παγκοσμίως, η ζήτηση για πιλότους είναι στο «κόκκινο». Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη της Boeing για πιλότους και τεχνικούς, η παγκόσμια αγορά θα χρειαστεί 674.000 νέους πιλότους μέχρι το 2045, μέρος μιας συνολικής ζήτησης 2,4 εκατ. νέων επαγγελματιών αεροπορίας. Αερογραμμές του Κόλπου και ασιατικοί όμιλοι «τσαλαβουτούν» στην ίδια, περιορισμένη, δεξαμενή έμπειρων πιλότων, κάτι που εξηγεί γιατί η Emirates διοργανώνει roadshows σε δεκάδες πόλεις ανά τον κόσμο, από το Λονδίνο μέχρι τη Σιγκαπούρη.
