Αλήθεια, τα χρηματιστήρια έχουν τρελαθεί; Τι είναι αυτό που πυροδοτεί την νέα κορύφωση τιμών, όταν το ΔΝΤ, με την σιωπηρή συμφωνία των Κεντρικών Τραπεζών, προειδοποιεί τις οικονομίες διεθνώς για την είσοδο σε φάση στασιμοπληθωρισμού και γενικευμένης αβεβαιότητας, εν μέσω γεωπολιτικών συγκρούσεων και πολέμων;
Σύμφωνα με το ΔΝΤ δεν πρόκειται για την «πιθανότητα» στασιμοπληθωρισμού, αλλά για την σαφή είσοδο πλέον σ’ αυτό το περιβάλλον, σε συνθήκες που η αβεβαιότητα δεν αποτελεί την εξαίρεση, αλλά τον κανόνα. Και οι συμβουλές του ΔΝΤ είναι επίσης σαφείς: «Οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να παραμείνουν προσηλωμένες στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού, αλλά – δεν πρέπει να ξεχνάνε ότι – κινούνται σε ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας…».
Αυτά δεν είναι λόγια που ακούγονται συχνά σε συναντήσεις, όπως αυτές της ετήσιας Συνόδου του ΔΝΤ στην Ουάσιγκτον.
Στασιμοπληθωρισμός όμως, όπως έχουμε επισημάνει και άλλες φορές από τις γραμμές αυτές, σημαίνει ότι ούτε οι Κεντρικές Τράπεζες, ούτε οι κυβερνήσεις μπορούν να καταφύγουν σε μονομερείς «κινήσεις» για να αποφύγουν την οικονομική στασιμότητα «ρίχνοντας χρήμα» στην οικονομία, είτε με δανειακές χρηματοδοτήσεις είτε με καθαρά νομισματικά μέσα, λόγω του πληθωρισμού. Ούτε και το αντίστροφο, να περιορίσουν δηλαδή την χρηματοδότηση της οικονομίας (δημόσιες δαπάνες, αύξηση επιτοκίων) για να ανακόψουν τον πληθωρισμό. Γιατί το ένα «μέτρο» σκοτώνει το άλλο.
Ήμαστε λίγο πολύ σ’ αυτή την κατάσταση που περιγράφεται με ακρίβεια από την γνωστή ρήση «μπρος γκρεμός και πίσω… ρέμα».
Ή για να το πούμε μονολεκτικά: αδιέξοδο.
Μια αντίφαση που κεντρικές τράπεζες και κυβερνήσεις δεν μπορούν να «λύσουν» χρησιμοποιώντας τα γνωστά «φάρμακα», είτε της δανειακής χρηματοδότησης, είτε της νομισματικής και δημοσιονομικής σύσφιξης.
Στην ιατρική η κατάσταση αυτή μοιάζει με τις περιπτώσεις που μια ασθένεια για να καταπολεμηθεί χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί ένα φάρμακο το οποίο όμως λόγω των συνθηκών που βρίσκεται ο οργανισμός, αν χρησιμοποιηθεί προκαλεί στον οργανισμό τόσο σοβαρή «βλάβη», που ο γιατρός δεν ξέρει αν αυτή είναι χειρότερη από την ήδη υπάρχουσα ασθένεια που πρέπει να αντιμετωπίσει…
Αυτή την «κατάσταση» περιγράφει το ΔΝΤ.
Μια κατάσταση ανάλογη εκείνης της δεκαετίας του ’70 – όπως έχουμε θυμίσει πολλές φορές από τις στήλες αυτές – αλλά πολύ χειρότερη σε βάθος και έκταση, λόγω της στο μεταξύ υπερχρέωσης του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα της οικονομίας.
Το ΔΝΤ λέει όμως και κάτι άλλο στην Έκθεσή του το οποίο παραδόξως δεν έχει προσεχθεί όσο πρέπει αν σκεφτεί κανείς το τι ακριβώς λέει. Επισημαίνει λοιπόν το ΔΝΤ «πιθανές μεταδόσεις κρίσης στο εταιρικό χρέος και στο private debt (σ.σ. εννοεί το private credit) και καλεί τις κυβερνήσεις να έχουν έτοιμη ρευστότητα…».
Τι λέει δηλαδή το ΔΝΤ; Λέει ότι ναι μεν στασιμοπληθωρισμός και αβεβαιότητα, αλλά προσέξτε γιατί μέσα στο περιβάλλον αυτό είναι πιθανό να σας σκάσει στα χέρια ανά πάσα στιγμή η «βόμβα» που φτιάξατε μετά το 2008.
Όταν δηλαδή η επέκταση του ιδιωτικού χρέους οδηγήθηκε έξω από το τραπεζικό σύστημα, λόγω του ότι το υποχρεώσατε σε ασφυκτικούς ελέγχους και άνοιξε ο δρόμος για το μη εποπτευόμενο σκιώδες τραπεζικό σύστημα (private credit funds), που όμως λειτουργεί σε συγκοινωνούντα δοχεία με το επίσημο τραπεζικό σύστημα.
Αυτό λοιπόν μπορεί να σας σκάσει τώρα στα χέρια (με βασική αιτία την τρομακτικής έκτασης μη αποδοτική προς το παρόν δανειοδότηση της AI) και γι’ αυτό «…καλεί τις κυβερνήσεις να έχουν έτοιμη ρευστότητα…». Με απλά λόγια πρέπει να ήσαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσετε ρίχνοντας πάλι λεφτά (ρευστότητα) σ’ αυτή την «μαύρη τρύπα» όπως το 2008 και πολύ περισσότερο…
Ίσως λοιπόν εδώ, σ’ αυτή την μικρή «πρόταση» των ανακοινώσεων του ΔΝΤ, θα πρέπει να αναζητήσουμε την ερμηνεία της χρηματιστηριακής «τρέλας» των ημερών μας, παρά τις συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, γενικευμένης αβεβαιότητας και πολεμικών συγκρούσεων.
Τα χρηματιστήρια περιμένουν ότι όταν αυτό συμβεί -και από ότι φαίνεται το βλέπουν να έρχεται οσονούπω- οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες θα αφήσουν στην άκρη «για όσο χρειαστεί» το τι θα κάνουν με τον στασιμοπληθωρισμό και θα τρέξουν -πάλι- να σώσουν τις τράπεζες «τυπώνοντας» δανεικό χρήμα…
Το οποίο «κάποιοι» στην συνέχεια θα πρέπει να πληρώσουν στο άμεσο μέλλον.
