Σε πρόσφατο σημείωμα στα Οικονοκλαστικά είχαμε επισημάνει πως μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων διεθνώς η Ενωμένη (;) Ευρώπη αναζητά τα επόμενα βήματά της όχι μέσα από μεγαλύτερη σύγκλιση, αλλά από εμβάθυνση της εσωτερικής της… διάσπασης με περισσότερες «ταχύτητες».
Αφορμή γι’ αυτή την «νέα» κατεύθυνση (;) στάθηκε η πρόσφατη διαδικτυακή Σύνοδος της «Ομάδας των Έξι» εν όψη της Συνόδου Κορυφής στις 12 Φεβρουαρίου.
Στην «Ομάδα των Έξι» που κατά… σύμπτωση συμμετέχουν οι ισχυρότερες οικονομίες της Ευρωζώνης (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία, Ισπανία) και η οποία όπως σημειώσαμε συνεδρίασε πρόσφατα, είναι σαφές ότι – σύμφωνα με ότι έχει μέχρι στιγμής διαρρεύσει σε ορισμένα ευρωπαϊκά ΜΜΕ – η ατζέντα έχει σε προτεραιότητα την συγκρότηση μία άτυπης συνεργασίας. Μιας συνεργασίας σε τρία βασικά μέτωπα, την εξωτερική πολιτική, την χρηματοδότηση της «άμυνας» και την συγκρότηση ενός κεντρικού πυρήνα της ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς. Με άλλα λόγια ο στόχος είναι τα λεφτά και τα όπλα.
Η «θέση» πίσω από την οποία συντάσσεται η «Ομάδα των Έξι» είναι ότι, το καθεστώς λειτουργίας της ΕΕ με την ύπαρξη του «Βέτο» και της ομοφωνίας, έχει καταστήσει την ΕΕ δυσκίνητη, αδύναμη να αποφασίζει σε έκτακτες καταστάσεις…
Βέβαια η πράξη έχει αποδείξει μέχρι σήμερα ότι οι ομαδοποιήσεις στο εσωτερικό της ΕΕ με βάση συγκεκριμένα ζητήματα, από το οικονομικό μέχρι και το μεταναστευτικό, ποτέ δεν της έλειψαν και δεν την εμπόδισαν να λειτουργήσει με 2 και 3 ταχύτητες, παραμένοντας ταυτόχρονα η «Ενωμένη Ευρώπη» των 27 κρατών μελών. Η ΟΝΕ άλλωστε και η δημιουργία του Eurogroup είναι η ακραία απόδειξη της «ευελιξίας» που υπάρχει στο εσωτερικό της ΕΕ.
Αυτό το καθεστώς όμως μπορούσε να επιβιώνει και να διατηρεί ζωντανή την εσωτερική συνοχή του όσο το εξωτερικό περιβάλλον το επέτρεπε. Και συγκεκριμένα όσο η συνεργασία με τις ΗΠΑ διατηρούσε ζωντανές τις συνθήκες που είχαν απομείνει από το status quo είχε συγκροτηθεί μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και αναδιαμορφώθηκε εν μέρη μετά το 1989 και την κατάρρευση της ΕΣΣΔ.
Η πολιτική Τράμπ όμως, είναι κάτι διαφορετικό. Και εδώ και ένα χρόνο έχει θέσει ανοικτά την θέση των ΗΠΑ σήμερα απέναντι στην ΕΕ ως κάτι που ούτε το θέλει (όπως είπε η ΕΕ δημιουργήθηκε για να μας κάνει ζημιά), ούτε πρέπει να υπάρχει σαν τέτοια.
Απέναντι σ’ αυτή την νέα εξωτερική πραγματικότητα έχει αναδειχθεί και η νέα δυναμική στο εσωτερικό της ΕΕ σαν στρατηγική επιβίωσης και όχι απλά σαν συνέχεια των επιλογών του παρελθόντος. Παράγωγο αυτής της νέας πραγματικότητας είναι και η απόπειρα συγκρότησης της «Ομάδας των Έξι», που θα κάνει την ανεπίσημη εμφάνισή της στην Σύνοδο Κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου.
Σε κάθε περίπτωση αυτή η «απάντηση» στην νέα κατάσταση με την μορφή της συγκρότησης του πυρήνα των ισχυρών σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν το ορατό τέλος της «ανάγκης» για την ΕΕ Και αυτό φάνηκε πρόσφατα με την εκ διαμέτρου αντίθετη στάση του Βερολίνου με το Παρίσι στην υπόθεση της συμφωνίας του Mercosur, αλλά και τις επιμέρους συμμαχίες Βερολίνου – Ρώμης, σε αντιπαράθεση με τον γαλλογερμανικό άξονα, όσο αφορά τα κεντρικά ζητήματα οικονομικής και πολιτικής επιβίωσης της ΟΝΕ.
Αυτό που μπορεί να πει κανείς με βεβαιότητα – και το επανέφερε με έμφαση σε πρόσφατη ομιλία του ο Μάριο Ντράγκι στο Πανεπιστήμιο του Λουβέν στο Βέλγιο – είναι ότι η «παλιά» Ενωμένη Ευρώπη δεν ανταποκρίνεται πλέον στο νέο περιβάλλον.
Και η αναδιάρθρωσή της σε νέες δομές – χωρίς να διαλυθούν οι αδύναμες έτσι κι αλλιώς παλιές – είναι πλέον προτεραιότητα «εκ των ων ουκ άνευ…» για την Ευρώπη.
Το ερώτημα βέβαια είναι προς τα που έχει αποφασίσει (;) να κινηθεί η Αθήνα μπροστά σ’ αυτό το εντελώς καινούργιο σταυροδρόμι. Εντός ή εκτός; Και αν το εντός παραμένει σταθερή απόφαση, τότε εντός αλλά προς τα πού;
