Τα «νέα» δεν φαίνεται να είναι… καλά. Η «διαρροή», προφανώς σκόπιμη, της επιστολής του Φ. Μέρτς, ένα είδος τελεσιγράφου που υπογράφουν μαζί με αυτόν η Ολλανδία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Φιλανδία, η γνωστή παρέα των «σκληρών» της κατακερματισμένης Ε.Ε., ζητάει την περικοπή δαπανών από το σχέδιο Προϋπολογισμού της Ε.Ε. σε δύο τομείς που αφορούν κατά βάση τους «φτωχούς» της Ε.Ε. και ειδικά την Νότια Ευρώπη και την Ελλάδα.
Ζητάνε την περικοπή δαπανών στα Ταμεία που αφορούν στις αγροτικές ενισχύσεις και τα Ταμεία Συνοχής. Τόσο το αίτημα καθεαυτό όσο και η συγκυρία είναι ότι πιο άσχημο για την Αθήνα καθώς η περικοπή αυτή έρχεται να συμπέσει ακριβώς με την στιγμή που η εγχώρια οικονομία χρειάζεται αυτά τα χρήματα περισσότερο, καθώς κλείνει η «κάνουλα» των πόρων (δωρεάν και δανεικών) από το Ταμείο Ανάκαμψης !
Μέχρι το τέλος του έτους η Ελλάδας «τρέχει» για να πάρει την τελευταία δόση των 36 δις ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης. Μετά από αυτό το μοναδικό ανάλογης κλίμακας χρηματοδοτικό εργαλείο μένει ο Προϋπολογισμός της Ε.Ε. Αν αυτός περικοπεί ακριβώς στα κονδύλια που αφορούν κατά βάση την Ελλάδα, η κατάσταση γίνεται πολύ – πολύ δύσκολη σε ένα διεθνές περιβάλλον που ο δανεισμός θα είναι ακριβότερος, ο πληθωρισμός δεν αναχαιτίζεται και οι γεωπολιτικές αναταράξεις επιδεινώνονται.
Τι έχει όμως συμβεί ακριβώς; Οι έξι αυτές χώρες, που από μόνες τους συνολικά υπερκαλύπτουν περίπου το 40% των εσόδων του κοινοτικού προϋπολογισμού, ζητούν περικοπές, σύμφωνα με την διαρροή της επιστολής του Μέρτς στον διεθνή τύπο. Ζητούν περικοπές «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων» στις δαπάνες της πρότασης των 2 τρισ. ευρώ της Κομισιόν. Η περικοπή αυτή ως αίτημα δεν είναι απλώς το σύνηθες διπλωματικό παιχνίδι για ανταλλάγματα πριν τις υπογραφές.
Η περικοπή αφορά πόρους που ο Μέρτς και η ομάδα του ζητούν να μεταφερθούν από την γεωργία και τις περιφέρειες, προς «την άμυνα και την καινοτομία».
Με απλά λόγια, ο «πλούσιος» Βορράς θέλει να πληρώνει λιγότερα. Και ό,τι πληρώνει να επιστρέφει κατά προτεραιότητα στη δική του οικονομική και βιομηχανική δραστηριότητα και ειδικά στα εξοπλιστικά, την τεχνολογία, κ.λ.π.
Για την Ελλάδα αυτός ο «συγχρονισμός» που προκύπτει από το αίτημα αυτό είναι ο… χειρότερος δυνατός για την συγκυρία.
Μη ξεχνάμε ότι η αναδιάρθρωση του χρέους, η παγιοποίηση υψηλών έμμεσων φόρων και τα 36 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, λειτούργησαν ως βασικός μοχλός οικονομικής (αυξημένος ρυθμός επέκτασης του ΑΕΠ) και πολιτικής σταθεροποίησης τα τελευταία χρόνια μετά το εφιαλτικό μνημονιακό σοκ, στηρίζοντας όχι μόνο τα πλεονάσματα, αλλά και τον τεράστιο όγκο των δημόσιων επενδύσεων. Βέβαια όπως προαναφέραμε το Ταμείο Ανάκαμψης σαν χρηματοδοτικό «εργαλείο» ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο. Και οι τελευταίες εκταμιεύσεις «κλείνουν» έως το τέλος του έτους.
Σ’ αυτό το χρηματοδοτικό «κενό» θα έπρεπε, για τις ανάγκες μιας… ομαλής μετάβασης, να «έρθουν» έστω και σε μικρότερο ποσοστό οι πόροι του νέου Προϋπολογισμού της Ε.Ε. Αν όμως αυτοί οι πόροι «συρρικνωθούν» και μάλιστα στους πλέον ευαίσθητους τομείς η εικόνα δεν απέχει από εκείνη ενός διπλού αρνητικού χρηματοδοτικού σόκ.
Κάτι σαν τον «επενδυτικό γκρεμό» για τον οποίο έχουν μιλήσει σ’ αυτές τις γραμμές από το φθινόπωρο του 2025…
Το πρόβλημα σε πρώτη ανάγνωση μοιάζει «ποσοτικό». Αλλά δεν είναι μόνο ποσοτικό.
Κατ’ αρχήν πριν πάμε στις περικοπές που ζητάει η ομάδα των πλουσίων, το σχέδιο που έχει καταθέσει για τον Προϋπολογισμό η Κομισιόν «συγχωνεύει» τα αγροτικά και τα περιφερειακά κονδύλια σε ενιαία «εθνικά σχέδια». Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι βάζει στο ίδιο καζάνι πόρους που πρέπει να μοιραστούν μεταξύ αγροτών και περιφερειών και τους θέτει προφανώς σε ανταγωνιστική αντιπαράθεση για το μοίρασμα μιας μικρότερης έτσι κι αλλιώς πίτας…
Σε μια οικονομία όπου η γεωργία και οι φτωχότερες περιφέρειες εξαρτώνται εδώ και χρόνια, σε μεγάλο βαθμό από τις κοινοτικές ροές, αυτό ισοδυναμεί με ένα ανταγωνισμό από τον οποίο κάποιος εκ των δύο πλευρών θα βγεί ζημιωμένος μόνο και μόνο για να επιβιώσει ο άλλος. Σ’ αυτή την πρόταση των «πλουσίων» αντέδρασαν 17 χώρες μέλη κυρίως από την Νότια και Κεντρική Ευρώπη με επικεφαλής την Ιταλία και την Ισπανία μέσα από παράδοξες πολιτικές συμμαχίες κυβερνήσεων.
Ο κανόνας της ομοφωνίας όμως, οσο αφορά τις τελικές αποφάσεις, ασφαλώς δίνει στις χώρες μαζί και στην Αθήνα το δικαίωμα «αρνησικυρίας». Το ερώτημα όμως είναι ποιος θα το «αξιοποιήσει»… Συχνά στο παρελθόν, η Αθήνα έχει εμφανισθεί να αρκείται σε έναν συμβιβασμό που συνήθως παρουσιάζεται ως «επιτυχία», για να διαπιστώσουμε στην συνέχεια την απόσταση από την πραγματικότητα… που σημαίνει λιγότεροι πόροι.
Ας δούμε όμως τι θα γίνει αυτή την φορά που τα πράγματα είναι «κουκιά μετρημένα» σε ένα πεδίο όπου η Ενωμένη Ευρώπη εμφανίζεται «κατακερματισμένη» περισσότερο από ποτέ.
