Η διεθνής προσοχή απολύτως δικαιολογημένα, για τις επόμενες 48 ώρες, είναι συγκεντρωμένη στο Πεκίνο, όπου ο πρόεδρος της Κίνας κ. Ξι Ζινπίνγκ (ή Σι Τζινπίνγκ σε «βρετανική» μετάφραση) υποδέχεται τον πρόεδρο Τραμπ και 16 Διευθύνοντες Συμβούλους αμερικανικών επιχειρηματικών κολοσσών. Εκεί πράγματι πολλά μπορούν να συμβούν, που θα αφορούν στην διεθνή οικονομία, αλλά και τα δύο μέτωπα πολέμου, ένα ήδη αιματηρό και ανοικτό στα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο και ένα «εν δυνάμει» εκρηκτικό στα Στενά μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν.
Την ίδια στιγμή όμως, ένας άλλος εν δυνάμει «πόλεμος» εγκυμονείται, που αξίζει προσοχής. Αθέατος στο ευρύ κοινό, οικονομικός, αλλά δυνητικά ίσως πιο εκρηκτικός από ότι μπορούμε να φανταστούμε.
Τα «νέα» από το μέτωπο αυτό μπορεί να τα εντοπίσει κανείς σε πολλά δημοσιεύματα οικονομικών ΜΜΕ και αφορούν ειδικά στις μεγάλες τράπεζες. Έχουμε και στο παρελθόν – πρόσφατο – αναφερθεί σε κάποιες από αυτές τις ειδήσεις από αυτές τις γραμμές. Αλλά τώρα η εικόνα φαίνεται να είναι πολύ πιο καθαρή και ευδιάκριτη.
Οι κολοσσοί της JP Morgan, της Morgan Stanley, της MUFG και Sumitomo Mitsui, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα αυτά προσπαθούν εδώ και μήνες να «σπάσουν» σε μικρότερα δάνεια και να πουλήσουν, ή αλλιώς να… ξεφορτωθούν, περίπου 38 δισ. δολάρια δανείων που σχετίζονται με τεράστια project για δύο data centers της Oracle στο Τέξας και το Ουισκόνσιν στις ΗΠΑ. Το συγκεκριμένο project θεωρήθηκε «σύμβολο» της τεχνολογικής άνθησης που εκτόξευσε τις μετοχές της AI. Όμως στα βιβλία των τραπεζών αποδείχθηκε υπερβολικά μεγάλο και δυναμικά επικίνδυνο… για να παραμείνει εντός ισολογισμών.
Τώρα πωλούν τα πιο ριψοκίνδυνα κομμάτια με έκπτωση, μέσω ειδικών σύνθετων παραγώγων δομών που «μεταφέρουν» τον κίνδυνο σε funds και ασφαλιστικές, κατά τα γραφόμενα στα οικονομικά ΜΜΕ. Λίγο πολύ είναι η ίδια «μηχανική» που όπως οι παλιότεροι θυμούνται τροφοδότησε την εποχή των CDO (λίγο πριν από το 2008) μοντέλα που έμοιαζαν απομονωμένα όσον αφορά τον κίνδυνο που ενσωμάτωναν. Αλλά στην πραγματικότητα, όπως καταλάβαμε πολύ καλά στην συνέχεια, συνέδεαν τα δάνεια με τα assets της αγοράς μετοχών, καθώς εκείνοι που διακρατούσαν τελικά την επικίνδυνη «μόχλευση», ήταν οι ίδιοι επενδυτές που έπαιζαν… και στα δύο μέτωπα.
Κάπως έτσι δουλεύει ο λεγόμενος μηχανισμός της «περιστρεφόμενης πόρτας». Τα data centers της AI έχουν αποτιμηθεί σαν σύμβολα ανάπτυξης για τη Wall Street και τα ETF που επενδύουν σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, έχουν απορροφήσει δισεκατομμύρια μόλις σε λίγους μήνες. Όμως η χρηματοδότηση αυτών των project, όπως προειδοποιούν ορισμένοι τραπεζικοί αναλυτές, προϋποθέτει δάνεια που σήμερα πωλούνται σε «discount» καθώς η μελλοντική απόσβεσή τους διαφαίνεται ολοένα και λιγότερο… δυνατή. Αν οι τιμές των μετοχών για οποιονδήποτε λόγο διορθώσουν σημαντικά, η αξία αυτών των δανείων θα συρρικνωθεί κατακόρυφα. Και αν τα δάνεια υποτιμηθούν περισσότερο, θα φορτωθούν το κόστος οι ίδιες οι τράπεζες που στηρίζουν τα χρηματιστηριακά desks. Είναι η ίδια αλυσίδα που συνδέει στο χρηματοπιστωτικό σύστημα την πίστη/χρέος με την αποτίμηση. Και όπως επισημαίνεται… αρμοδίως, όταν ανατρέπεται η στήριξη της αγοράς ομολόγων, η «δόνηση» φτάνει κατευθείαν μέχρι τα index funds.
Σ’ αυτό το περιβάλλον είναι που αποκτά νόημα το να προσέξει κανείς ότι το ποσοστό ανάκτησης κεφαλαίων στα junk bonds έχει πέσει στο 35 %, ενώ την ίδια στιγμή σαν να μη συμβαίνει τίποτα, οι εκδόσεις εταιρικών υβριδικών ομολόγων στην Ευρώπη σπάνε ρεκόρ με spreads πολύ μακριά από το να «καταγράφουν» τον πραγματικό κίνδυνο.
Η ευφορία των μετοχών, που τροφοδοτείται σταθερά στον κόσμο της ΑΙ, πιέζει τους επενδυτές να αναζητούν απόδοση οπουδήποτε και με άγνοια κινδύνου. Και το κάνουν ακόμα και με τα χρέη που οι τράπεζες τώρα σιωπηρά προσπαθούν τώρα να μεταπωλήσουν και να ξεφορτωθούν. Με άλλα λόγια παρακολουθούμε μια διαδικασία όπου ο χρηματιστηριακός ενθουσιασμός χρηματοδοτεί θέλοντας και μη τη διόγκωση του εταιρικού ρίσκου, σε επίπεδα που θυμίζουν εποχές που μας έφεραν στο … 2008.
Την ίδια στιγμή όμως διακρίνουμε «κινήσεις» στο τραπεζικό σύστημα που αποκαλύπτουν ότι οι μεγάλες τράπεζες (όπως οι JP Morgan, Morgan Stanley, MUFG και Sumitomo Mitsui) δείχνουν να γνωρίζουν πράγματα που τις σπρώχνουν να φύγουν μακριά. Και πράττουν αναλόγως. Όταν οι τράπεζες αρχίζουν να πουλάνε στους άλλους assets χρέους, που ακόμα και σήμερα παρουσιάζουν ως τον νέο πυλώνα ανάπτυξης, κάτι δεν πάει καλά… Αν κάποιοι «έμαθαν» κάτι από το 2008 αυτοί είναι πρώτοι απ’ όλους οι τραπεζικοί κολοσσοί, που διαχειρίζονται τις μεγάλες δανειακές ροές και στις δύο αγορές, χρηματιστήρια και ομόλογα. Και σ’ αυτό τον σιωπηλό πόλεμο επιβίωσης αυτή την φορά ετοιμάζονται για τις μεγάλες ανατροπές.
Ασφαλώς τα Οικονοκλαστικά δεν διαθέτουν την τεχνογνωσία που διαθέτουν οι διαχειριστές αυτών των κινήσεων για να μπορούν να εκτιμήσουν τα όρια των πραγματικών κινδύνων. Αλλά σε κάθε περίπτωση οι μνήμες από τους «μηχανισμούς» που λειτούργησαν το 2007 – 2008 παραμένουν ζωντανές, το ίδιο όπως και οι μηχανισμοί που οδήγησαν εκεί…
