Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις για τον πληθυσμό της Ελλάδας σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ageing Report 2027 με την μείωσή του τα επόμενα χρόνια να είναι δραματική.
Από την έκθεση Ageing Report 2027, προκύπτει ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας, από 10,4 εκατομμύρια το 2025, αναμένεται να περιοριστεί στα 7,6 εκατομμύρια έως το 2080. Παραθέτονται μάλιστα αναλυτικά στοιχεία με τους κατοίκους της χώρας να μειώνονται σε 10,2 εκατομμύρια το 2030, 9,7 εκατομμύρια το 2040, 9,2 εκατομμύρια το 2050, 8,6 εκατομμύρια το 2060, 8 εκατομμύρια το 2070 και μόλις 7,6 εκατομμύρια το 2080.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να έρθει παρά το γεγονός ότι θα υπάρξει κάποια μικρή βελτίωση στον χάρτη των γεννήσεων. Βάσει των προβλέψεων ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 1,2 σε 1,45 κατά την εξεταζόμενη περίοδο, χωρίς ωστόσο η αύξηση αυτή να είναι αρκετή για να ανατρέψει τη δημογραφική συρρίκνωση.
Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να ενταθεί, με τον αριθμό των πολιτών άνω των 65 ετών να αυξάνεται σταδιακά. Ιδιαίτερα έντονη προβλέπεται να είναι η αύξηση στην ηλικιακή ομάδα των 80 ετών και άνω, όπου ο μέσος ρυθμός ανόδου για τις επόμενες δεκαετίες εκτιμάται στο 13%.
Ανάλογη εικόνα αναμένεται σε όλη την Ευρώπη με εξαιρέσεις βέβαια… Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, ο πληθυσμός της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς από τα 452 εκατομμύρια το 2025 στα 453 εκατομμύρια το 2029. Από εκεί και πέρα, ωστόσο, προβλέπεται να ακολουθήσει πτωτική πορεία, φτάνοντας τα 414 εκατομμύρια το 2080. Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί σε μείωση κατά 8% σε σχέση με το 2025.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στις προβλέψεις βέβαια υπάρχουν και διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα, σε 10 κράτη-μέλη ο πληθυσμός το 2080 εκτιμάται ότι θα είναι υψηλότερος από τα σημερινά επίπεδα. Κοινό χαρακτηριστικό, ωστόσο, για όλες τις χώρες της Ένωσης θα αποτελέσει η μετατόπιση της πληθυσμιακής σύνθεσης προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Εκείνο που προβληματίζει ιδιαίτερα είναι ότι το ποσοστό των πολιτών ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να αυξηθεί από το σημερινό 22% στο 33% το 2080. Ακόμη μεγαλύτερη θα είναι η μεταβολή στην ομάδα των ατόμων ηλικίας 80 ετών και άνω, καθώς το ποσοστό τους προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί, από 6% σε 14%.
Από την άλλη αναμένεται μείωση στο ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών σε όλα τα κράτη-μέλη. Σε επίπεδο ΕΕ, η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα από το 58% που αντιπροσωπεύει σήμερα τον συνολικό πληθυσμό, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 51% έως το 2080. Παράλληλα, η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων αναμένεται να αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.
Έντονη πίεση στα ασφαλιστικά ταμεία
Μεγάλη θα είναι η πίεση στα ασφαλιστικά ταμεία από την γήρανση του πληθυσμού, σύμφωνα με την προβλεπόμενη άνοδο του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων.
Ο συγκεκριμένος δείκτης μετρά την αναλογία των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 20 έως 64 ετών και αποτελεί βασικό μέτρο για την αξιολόγηση της ισορροπίας ανάμεσα στους συνταξιούχους και τους εργαζόμενους που χρηματοδοτούν τα ασφαλιστικά συστήματα μέσω των εισφορών τους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο δείκτης στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 27 ποσοστιαίες μονάδες, από 38% το 2025 σε 65% το 2080. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης προβλέπεται να έχει καταγραφεί ήδη μέχρι το 2050.
Τα στοιχεία προκαλούν μεγάλο προβληματισμό, αν αναλογιστεί κανείς ότι σε κάθε 10 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω αντιστοιχούν 26 άτομα ηλικίας 20 έως 64 ετών. Μέχρι το 2080, η αναλογία αυτή εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει σε λιγότερα από 16 άτομα παραγωγικής ηλικίας.
Η γονιμότητα θα παρουσιάσει μια ανάκαμψη, όμως να αναμένεται να επιτευχθεί το επίπεδο που απαιτείται για τη φυσική ανανέωση του πληθυσμού. Ειδικότερα, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από το ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 1,3 γεννήσεων ζώντων τέκνων ανά γυναίκα το 2024 σε 1,5 έως το 2080. Η γονιμότητα θα παραμείνει χαμηλότερη από το όριο φυσικής αναπλήρωσης του πληθυσμού, το οποίο υπολογίζεται σε 2,1 παιδιά ανά γυναίκα.
Οι δημογραφικές προβλέψεις αναφέρουν ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί τις επόμενες δεκαετίες.
Για τους άνδρες, το προσδόκιμο ζωής προβλέπεται να αυξηθεί κατά επτά χρόνια, από τα 79 έτη το 2025 στα 86 έτη το 2080.
Αντίστοιχα, για τις γυναίκες εκτιμάται αύξηση περίπου έξι ετών, καθώς από τα 84 έτη το 2025 αναμένεται να φτάσει στα 90 έτη το 2080.
