Ιδιωτικά πανεπιστήμια: Στο ΣτΕ οι πρώτες προσφυγές κατά της ίδρυσής τους στην Ελλάδα

Το πρώτο «κύμα» προσφυγών κατατέθηκαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της ίδρυσης και λειτουργίας των ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσέφυγαν η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού ΑΕΙ (ΠΟΣΔΕΠ) και επτά πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.

Οι αιτήσεις ακύρωσης στρέφονται κατά των των διατάξεων του νόμου 5094/2024 που προβλέπουν την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων με τη μορφή Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).

Συγκεκριμένα, ζητείται η ακύρωση των δύο υπουργικών αποφάσεων που εκδόθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο,  κατ΄  εξουσιοδότηση του νόμου αυτού.

Με το νόμο 5094/2024 προβλέπεται η ρύθμιση της αδειοδότησης, της εγκατάστασης και λειτουργίας στην Ελλάδα παραρτημάτων μητρικών ιδρυμάτων υπό τη μορφή νομικών προσώπων πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, ως νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου.

Με τις αιτήσεις ακύρωσης προβάλλονται μία σειρά, νομικών επιχειρημάτων και υποστηρίζεται πως οι επίμαχες διατάξεις είναι αντισυνταγματικές.

Μεταξύ άλλων, οι πανεπιστημιακοί καθηγητές υπογραμμίζουν ότι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων  πρόκειται να οδηγήσει σε κλείσιμο Τμημάτων των Πανεπιστημίων  στην Ελλάδα  επί ζημία της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης και των μελών ΔΕΠ αυτής. 
Κατά τους προσφεύγοντες οι προσβαλλόμενες υπουργικές αποφάσεις είναι ακυρωτέες καθώς εκδόθηκαν σε εκτέλεση αντισυνταγματικών διατάξεων του νόμου 5094/2024 οι οποίες προβλέπουν το θεσμό των ΝΠΠΕ.
Ειδικότερα, υπογραμμίζουν, τα εξής:
«Οι προσβαλλόμενες υπουργικές αποφάσεις έχουν νομικό έρεισμα σε νομοθετικές ρυθμίσεις αντίθετες προς το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο», για τους εξής λόγους:
1)  Αντίκειται στο άρθρο 16 του Συντάγματος που απαγορεύει την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης από φορείς με τη μορφή νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου,
2) Παραβιάζουν τη συνταγματική κατοχύρωση του νομικού καθεστώτος των μελών ΔΕΠ κατ΄ άρθρον   16 του Συντάγματος και κατ΄ άρθρον 110 περί κράτους Δικαίου,
3) Παραβιάζουν το άρθρο 43 του Συντάγματος καθώς έπρεπε να εκδοθούν Προεδρικά Διατάγματα  για:
α) τη νομική μορφή των  ΝΠΠΕ,
β) την ισοτιμία των χορηγούμενων τίτλων,
γ) το καθεστώς των καθηγητών ΝΠΠΕ,
δ) το δίκαιο που διέπει τη λειτουργία των ΝΠΠΕ και
 ε) τις εγγυήσεις ποιότητας των σπουδών και πάνω από όλα.»

Επιπλέον, σύμφωνα με τις προσφυγές, οι προσβαλλόμενες υπουργικές αποφάσεις  «όχι μόνο δεν επιβάλλονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο, αλλά αυτό αναγνωρίζει το αυστηρό Σύνταγμα ως στοιχείο, προστατευόμενο από την ευρωπαϊκή έννομη τάξη, στα πλαίσια της εθνικής συνταγματικής ταυτότητας, ενώ οι διατάξεις του νόμου 5094/2024 και  η νομική φύση των ΝΠΠΕ αντίκειται στο ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο».

Παράλληλα, στις προσφυγές τονίζεται πως η πρόβλεψη του νόμου 5094/2024 για τα  ιδιωτικά Πανεπιστήμια, «έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με την απόλυτη απαγόρευση από το Σύνταγμα άλλης μορφής νομικών προσώπων, εκτός από ΝΠΔΔ για την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης και λόγω της αντισυνταγματικότητας αυτής  πρέπει οι προσβαλλόμενες πράξεις να ακυρωθούν».
Ακόμη, σημειώνουν ότι  παραβιάζεται το άρθρο 16 του Συντάγματος λόγω «έλλειψης σαφών κριτηρίων και πλήρη αοριστία των διατάξεων του νόμου 5094 του 2024  αναφορικά με τις προϋποθέσεις και το ελάχιστο του ποιοτικού περιεχομένου της εκπαιδευτικής και  της  συμφωνίας μεταξύ του μητρικού ιδρύματος και παραρτήματος στην Ελλάδα». Δηλαδή «χορηγείται εν λευκώ γενική και αόριστη εξουσιοδότηση από το νόμο στα ισχύοντα στο μητρικό ίδρυμα της αλλοδαπής».

Επιπλέον, στις αιτήσεις ακυρώσεως επισημαίνεται ότι ούτε από τον επίμαχο νόμο προβλέπεται κρατική  εποπτεία  επί των ΝΠΠΕ, όπως επιτάσσει το Σύνταγμα, αλλά και δεν είναι σύμφωνη  με το δίκαιο της ΕΕ, «η πρόβλεψη για μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης».