Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, έδωσε σήμερα (17/7/2026) το «πράσινο φως» για την πώληση των περιπλανώμενων πυρομαχικών τύπου Switchblade στην Ελλάδα, φέρνοντας ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά προγράμματα της νέας επιχειρησιακής φιλοσοφίας των Ενόπλων Δυνάμεων ένα αποφασιστικό βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση.
Η αμερικανική έγκριση αφορά πιθανή διακρατική πώληση συνολικής αξίας 80,1 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ένοπλες Δυνάμεις, με κύριο αντικείμενο την προμήθεια 350 Switchblade 300 Block 20 και 35 συστημάτων ελέγχου πυρός και στο πακέτο των ΗΠΑ περιλαμβάνονται, επίσης, συστήματα και υποστηρικτικό υλικό για τα βαρύτερα Switchblade 600, φορτιστές, ανταλλακτικά, εκπαίδευση, τεχνική υποστήριξη και υπηρεσίες εφοδιαστικής μέριμνας.
Κύριος ανάδοχος του προγράμματος θα είναι η αμερικανική εταιρεία AeroVironment, ενώ στην παρούσα φάση δεν έχει γνωστοποιηθεί συμφωνία αντισταθμιστικών ωφελημάτων. Το ζήτημα της συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας αναμένεται, συνεπώς, να αποτελέσει αντικείμενο των διαπραγματεύσεων μεταξύ της ελληνικής πλευράς και της κατασκευάστριας εταιρείας.
Η ανακοίνωση του State Department αποτελεί την απαραίτητη πολιτική και θεσμική έγκριση της Ουάσιγκτον. Δεν ταυτίζεται ακόμη με την τελική σύμβαση ούτε σημαίνει ότι η Ελλάδα θα καταβάλει υποχρεωτικά το ανώτατο ποσό των 80,1 εκατομμυρίων δολαρίων. Ανοίγει, όμως, τον δρόμο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσω FMS, την οριστικοποίηση της σύνθεσης του πακέτου και την ενεργοποίηση των παραδόσεων.
Για το ΓΕΕΘΑ, το πρόγραμμα δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη προμήθεια μη επανδρωμένων μέσων. Τα Switchblade εισάγουν στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις μια διαφορετική αντίληψη διεξαγωγής επιχειρήσεων, βασισμένη στην ταχύτητα εντοπισμού, στην άμεση λήψη απόφασης και στην προσβολή στόχων με μεγάλη ακρίβεια από μικρά, ευέλικτα και διασπαρμένα τμήματα.
Από το 2028 στα τέλη του 2026
Η αμερικανική έγκριση έρχεται να επιβεβαιώσει την επιτάχυνση ενός προγράμματος το οποίο είχε βρεθεί αντιμέτωπο με σοβαρές καθυστερήσεις.
Όπως είχε αποκαλύψει το OnAlert.gr, η αρχική ενημέρωση της αμερικανικής πλευράς τοποθετούσε τις πρώτες παραδόσεις εντός του 2028, λόγω της αυξημένης διεθνούς ζήτησης, των αναγκών αναπλήρωσης αμερικανικών αποθεμάτων και των εξελίξεων στα ενεργά πολεμικά μέτωπα.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό θεωρήθηκε ιδιαίτερα μακρινό από το ελληνικό Επιτελείο. Το ΓΕΕΘΑ άσκησε έντονες πιέσεις προς την Ουάσιγκτον, επισημαίνοντας ότι η απόκτηση πραγματικής επιχειρησιακής δυνατότητας loitering munition αποτελεί άμεση ανάγκη και όχι έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό χωρίς χρονική προτεραιότητα.
Οι ελληνικές παρεμβάσεις φαίνεται ότι απέδωσαν. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η πρώτη παρτίδα προγραμματίζεται πλέον να παραδοθεί στα τέλη του 2026, σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει την έναρξη της εκπαίδευσης, τη διαμόρφωση τακτικών και την αρχική επιχειρησιακή αξιοποίηση των συστημάτων από μονάδες πρώτης γραμμής πολύ νωρίτερα από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί.
Ένα όπλο που περιορίζει δραστικά τον χρόνο αντίδρασης
Η πραγματική αξία των Switchblade βρίσκεται στη δυνατότητά τους να γεφυρώνουν το κενό ανάμεσα στην αναγνώριση και στην κρούση.
Μέχρι σήμερα, ένα μικρό τμήμα που εντόπιζε στόχο σε σημαντική απόσταση έπρεπε να μεταβιβάσει τις πληροφορίες σε ανώτερο κλιμάκιο και να ζητήσει την ενεργοποίηση πυροβολικού, αεροπορίας, επιθετικών ελικοπτέρων ή άλλου διαθέσιμου μέσου. Η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο, συντονισμό και ασφαλείς επικοινωνίες, ενώ στο μεσοδιάστημα ο στόχος μπορεί να μετακινηθεί ή να εξαφανιστεί.
Με τα περιφερόμενα πυρομαχικά ο κύκλος εντοπισμού, επιβεβαίωσης και προσβολής περιορίζεται δραστικά. Η ίδια ομάδα μπορεί να εκτοξεύσει το σύστημα, να αναζητήσει τον στόχο μέσω των ηλεκτροοπτικών αισθητήρων, να τον παρακολουθήσει και, αφού λάβει την απαραίτητη έγκριση, να προχωρήσει στην προσβολή του.
Πρόκειται για μια πολύ ταχύτερη kill chain, στην οποία αισθητήρας και όπλο λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο. Έτσι, ακόμη και μικρές ομάδες αποκτούν οργανική δυνατότητα ακριβούς κρούσης, χωρίς να εξαρτώνται συνεχώς από βαρύτερα μέσα υποστήριξης.
Switchblade 300 Block 20: Ισχύς πυρός στις μικρές ομάδες
Η ελληνική προμήθεια περιλαμβάνει την πλέον σύγχρονη έκδοση Switchblade 300 Block 20, η οποία ενσωματώνει βελτιώσεις που προέκυψαν από την επιχειρησιακή χρήση του συστήματος και από τα συμπεράσματα των τελευταίων συγκρούσεων.
Το Switchblade 300 Block 20 σχεδιάστηκε για να μεταφέρεται και να χρησιμοποιείται από έναν χειριστή. Αναπτύσσεται σε ελάχιστο χρόνο, εκτοξεύεται από φορητό κάνιστρο και μπορεί να μεταδώσει εικόνα ημέρας και νύχτας σε πραγματικό χρόνο μέσω των αισθητήρων EO/IR.
Διαθέτει αναβαθμισμένο ψηφιακό σύνδεσμο δεδομένων, ισχυρή κρυπτογράφηση, βελτιωμένο σύστημα ελέγχου με οθόνη αφής και μεγαλύτερη ευελιξία ως προς το επιχειρησιακό φορτίο.
Η εμβέλειά του μπορεί να φτάσει περίπου τα 30 χιλιόμετρα με τη χρήση κατάλληλης κεραίας, ενώ η παραμονή του στον αέρα υπερβαίνει τα 20 λεπτά. Το μικρό βάρος και ο περιορισμένος όγκος του το καθιστούν ιδανικό για Ειδικές Δυνάμεις, τμήματα Πεζικού, προωθημένους παρατηρητές και ομάδες αναγνώρισης.
Για το ελληνικό επιχειρησιακό περιβάλλον, η φορητότητα αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα. Σε νησιά, βραχονησίδες και περιοχές με περιορισμένο χώρο ανάπτυξης, μια ομάδα μπορεί να μεταφέρει το σύστημα χωρίς όχημα, να το εκτοξεύσει από καλυμμένη θέση και να προσβάλει στόχο χωρίς να αποκαλύψει εύκολα την παρουσία της.
Switchblade 600: Αντιαρματική ισχύς πέρα από την οπτική επαφή
Το Switchblade 600 καλύπτει διαφορετικές και σαφώς βαρύτερες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Με αντιαρματική πολεμική κεφαλή, μεγαλύτερη εμβέλεια και χρόνο παραμονής άνω των 40 λεπτών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων οχημάτων, θέσεων διοίκησης, συγκεντρώσεων δυνάμεων και άλλων στόχων υψηλής αξίας.
Η εμβέλειά του ξεπερνά τα 40 χιλιόμετρα, ενώ μέσω διαβίβασης του ελέγχου και προωθημένων κόμβων επικοινωνίας μπορεί υπό προϋποθέσεις να επεκταθεί σημαντικά περισσότερο.
Το σύστημα διαθέτει δυνατότητα ακύρωσης της επίθεσης, απομάκρυνσης από τον στόχο και εκ νέου εμπλοκής. Ο χειριστής μπορεί να διακόψει την τελική προσβολή εφόσον αλλάξουν οι συνθήκες, εμφανιστούν φίλιες δυνάμεις ή διαπιστωθεί ότι ο στόχος δεν είναι πλέον κατάλληλος.
Το χαρακτηριστικό αυτό διαφοροποιεί τα Switchblade από απλούστερες κατασκευές drones-καμικάζι και αυξάνει σημαντικά την ακρίβεια και τον έλεγχο κατά τη χρήση τους.
Προτεραιότητα στη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου
Στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του ΓΕΕΘΑ, η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου αποτελεί τον φυσικό πρώτο χρήστη των νέων συστημάτων.
Οι μονάδες της ΔΕΠ έχουν την εκπαίδευση και την κουλτούρα επιχειρήσεων μικρών κλιμακίων, με υψηλό βαθμό αυτονομίας, διασποράς και ταχύτητας. Τα Switchblade μπορούν να ενσωματωθούν σε αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης, στοχοποίησης και άμεσης κρούσης, χωρίς να απαιτούν τη συνεχή παρουσία βαρύτερων οπλικών συστημάτων.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στις Μονάδες Αμφίβιων Καταδρομών που επιχειρούν στα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Εκεί, η δυνατότητα ανάπτυξης ενός Switchblade 300 μέσα σε ελάχιστα λεπτά μπορεί να προσφέρει άμεση αντίδραση απέναντι σε ομάδες εφόδου, ελαφρά οχήματα, αποβατικά μέσα ή τμήματα που επιχειρούν να δημιουργήσουν προγεφύρωμα.
Τα συστήματα αναμένεται, επίσης, να κατανεμηθούν σε επιλεγμένες μονάδες Πεζικού και Μηχανοκίνητου Πεζικού στον Έβρο και στα νησιά.
Στον Έβρο, το Switchblade 600 μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα αντιαρματικά όπλα και το πυροβολικό, προσβάλλοντας μηχανοκίνητους σχηματισμούς, γραμμές ανεφοδιασμού και θέσεις διοίκησης σε βάθος.
Στο Αιγαίο, το Switchblade 300 προσφέρει ευελιξία σε μικρές και διασπαρμένες ομάδες, ενώ το 600 μπορεί να αναλάβει την προσβολή βαρύτερων ή σημαντικότερων στόχων που υποστηρίζουν μια αποβατική ενέργεια.
Η πραγματική πρόκληση είναι η δικτύωση
Η απόκτηση των πυρομαχικών αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Η αποτελεσματικότητά τους θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα ενταχθούν στο ευρύτερο σύστημα διοίκησης, ελέγχου, επιτήρησης και στοχοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τα Switchblade μπορούν να αξιοποιούν πληροφορίες από ομάδες αναγνώρισης, UAV, παράκτιους αισθητήρες, ραντάρ, θερμικές κάμερες και άλλα μέσα συλλογής πληροφοριών. Όσο ταχύτερα μεταδίδεται η εικόνα του στόχου στον χειριστή, τόσο μικρότερος είναι ο χρόνος αντίδρασης.
Η επιχειρησιακή τους αξία συνδέεται, συνεπώς, άμεσα με την ανάπτυξη ενός ασφαλούς και ανθεκτικού δικτύου sensor-to-shooter.
Τα διδάγματα από την Ουκρανία είναι σαφή. Η μαζική χρήση drones και loitering munitions συνοδεύτηκε από εξίσου μεγάλη ανάπτυξη μέσων ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολών GPS και εντοπισμού των χειριστών. Η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από το ίδιο το πυρομαχικό, αλλά από την αντοχή των επικοινωνιών, την ταχύτητα αλλαγής θέσης και την ικανότητα λειτουργίας μέσα σε έντονα παρεμβαλλόμενο περιβάλλον.
Γι’ αυτό και η πλήρης αξιοποίηση των Switchblade απαιτεί εκπαίδευση, νέες διαδικασίες διοίκησης και σαφείς κανόνες εμπλοκής. Κυρίως, όμως, απαιτεί την ενσωμάτωσή τους στη νέα δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική που σχεδιάζει το ΓΕΕΘΑ.
Ένα πρόγραμμα με άμεσο επιχειρησιακό αποτύπωμα
Το πρόγραμμα των Switchblade αποτυπώνει τη στροφή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων προς συστήματα που μπορούν να προσφέρουν γρήγορο και μετρήσιμο επιχειρησιακό αποτέλεσμα.
Η ενίσχυση της αποτροπής δεν βασίζεται μόνο σε μαχητικά αεροσκάφη, φρεγάτες, υποβρύχια ή μεγάλες πυραυλικές συστοιχίες. Εξαρτάται και από την ικανότητα των μικρών μονάδων να εντοπίζουν και να πλήττουν στόχους με ακρίβεια, πριν ο αντίπαλος προλάβει να αντιδράσει.
Σε αυτό ακριβώς το πεδίο τα Switchblade μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ισχύος.
Με την έγκριση του State Department και το χρονοδιάγραμμα των πρώτων παραδόσεων να μετακινείται στα τέλη του 2026, η αντίστροφη μέτρηση για την ένταξή τους στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει ήδη αρχίσει.
Για τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου, τις Μονάδες του Έβρου και τους σχηματισμούς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τα Switchblade αποτελούν το εργαλείο μετάβασης σε μια διαφορετική επιχειρησιακή εποχή.
Πηγή: OnAlert.gr
