Τι κάνει μια πολυεθνική όταν απειλείται με οικονομική καταστροφή εξαιτίας της μεγαλύτερης οικολογικής τραγωδίας των τελευταίων ετών; Ρίχνει το φταίξιμο στους άλλους. Το μοιραίο «αρχικό λάθος» που οδήγησε στη μόλυνση του Κόλπου του Μεξικού με τεράστιες ποσότητες πετρελαίου έγινε, λένε, από τη Ηalliburton, τον «εργολάβο» που ανέλαβε τη στεγανοποίηση με τσιμέντο του πηγαδιού. Ακολούθησαν άλλα επτά λάθη, εκ των οποίων μόνο για ένα ευθύνεται κάποιος- χαμηλόβαθμος – υπάλληλος της ΒΡ.
Αυτό είναι το συμπέρασμα της πολύμηνης εσωτερικής έρευνας η οποία υπογράφεται από τον απερχόμενο διευθυντή της ΒΡ Τόνι Χέιγουορντ και τον επικεφαλής Ασφαλείας Μαρκ Μπλάι. Αποδίδοντας την καταστροφή «σε μια πολύπλοκη και αλληλένδετη σειρά από μηχανικές αστοχίες, ανθρώπινα λάθη, σχεδιαστικές ατέλειες, προβλήματα χειρισμού και συνεννόησης διαφορετικών ομάδων», το σχετικό κείμενο που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα αναλύει σε 193 σελίδες «γιατί δεν φταίει η ΒΡ» για το μεγάλο κακό.
Βαριές ευθύνες αποδίδει ο βρετανικός κολοσσός στους αμερικανούς εργολάβους του: τόσο στην Τransocean, στην οποία ανήκε η μοιραία εξέδρα άντλησης, όσο και στη Ηalliburton, γνωστή από τις σκοτεινές δουλειές της στο Ιράκ με τις «ευλογίες» του πρώην αφεντικού της, πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ Ντικ Τσένι.
Το ειδικό τσιμέντο που χρησιμοποίησε το συνεργείο της Ηalliburton για να «σφραγίσει» το στόμιο του πηγαδιού στον πυθμένα, σύμφωνα με την ΒΡ, δεν τοποθετήθηκε σωστά, με αποτέλεσμα οι «διαφυγόντες υδρογονάνθρακες» να συσσωρευθούν μέσα στον αγωγό άντλησης και τελικά να εκραγούν σκοτώνοντας 11 εργαζομένους και οδηγώντας στην ανάφλεξη και τελικά στη βύθιση της εξέδρας δύο ημέρες αργότερα. Οσο για τους εργάτες της Τransocean, αυτοί κατηγορούνται πως «δεν διαπίστωσαν εγκαίρως τη διαρροή υδρογονανθράκων από το εσωτερικό του πηγαδιού στον υποθαλάσσιο αγωγόαφήνοντας να περάσουν 40 κρίσιμα λεπτά».
Σημείο-κλειδί της αναφοράς είναι όμως η «διαπίστωση» των ερευνητών ότι η διαρροή έγινε από το εσωτερικό του αγωγού και όχι, όπως λεγόταν ως σήμερα από τους επικριτές της ΒΡ, από το εξωτερικό περίβλημα του πηγαδιού, κάτω από τον πυθμένα. Αυτό μπορεί να μη σημαίνει τίποτε για τους μη ειδικούς αλλά στην πραγματικότητα «αθωώνει» την ΒΡ από την κατηγορία της εγκληματικής αμέλειας.
Δηλαδή, ναι μεν ο κολοσσός παραδέχεται ότι ένας δικός της χαμηλόβαθμος υπάλληλος απέτυχε να σημάνει εγκαίρως συναγερμό όταν τα όργανα μέτρησης έδειξαν πως η έκρηξη πλησίαζε, κατά τη διάρκεια τυπικής δοκιμής συστημάτων, αλλά αποκρούει την κατηγορία πως επέλεξε φθηνότερο και λιγότερο ασφαλές περίβλημα για τον αγωγό ώστε να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της.
Η Τransocean και η Ηalliburton αντέδρασαν άμεσα στις καταγγελίες. Η μεν πρώτη χαρακτήρισε την έρευνα «μια προσπάθεια να εξυπηρετηθούν ίδιοι στόχοι για να καλυφθούν τα μοιραία σχεδιαστικά λάθη της ΒΡ στο πηγάδι», ενώ η Ηalliburton παρέπεμψε στα ήδη γνωστά e-mail με τα οποία εργαζόμενοί της είχαν προειδοποιήσει τη βρετανική πετρελαϊκή εταιρεία για «σοβαρό πρόβλημα διαρροής αερίων» πολλές ημέρες πριν από την έκρηξη χωρίς να εισακουστούν.
