Σχέδιο για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας στο Ισραήλ, με πρωθυπουργό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για έως δύο χρόνια και στη συνέχεια την αποχώρησή του από την πολιτική, προωθεί παρασκηνιακά η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, μόλις 11 μέρες πριν τις εκλογές στο Ιρσαήλ (σσ 27 Οκτωβρίου). Στόχος είναι ο τερματισμός στους πολέμους και η επίτευξη ευρύτερων ειρηνευτικών συμφωνιών στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα «Israel Hayom», η αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και διεθνείς παράγοντες, κυρίως από τη Μέση Ανατολή, εξετάζουν τη δημιουργία ενός ευρέος κυβερνητικού συνασπισμού, ικανού να λάβει σημαντικές διπλωματικές αποφάσεις.
Το σχέδιο προβλέπει συνεργασία του Λικούντ με το νεοανακοινωθέν κόμμα «Γιασάρ» (Yashar) του Γκάντι Άιζενκοτ. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα διατηρήσει την πρωθυπουργία για περιορισμένη περίοδο, που δεν θα υπερβαίνει τα δύο χρόνια, και στη συνέχεια θα αποσυρθεί από την πολιτική ζωή.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι το μήνυμα έχει ήδη μεταφερθεί σε κορυφαίους Ισραηλινούς πολιτικούς, τόσο απευθείας όσο και μέσω διπλωματικών διαύλων. Ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με το γραφείο του ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, ενώ ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, συναντήθηκε τον Σεπτέμβριο με ηγέτες κομμάτων, μεταξύ των οποίων ο Άιζενκοτ.
Παρότι η Ουάσινγκτον προσπαθεί να αποφύγει την εικόνα παρέμβασης στις ισραηλινές εκλογές, έχει καταστήσει σαφές ότι οι ΗΠΑ και η διεθνής κοινότητα επιθυμούν μια σταθερή κυβέρνηση ευρείας συνεργασίας, χωρίς εξτρεμιστικά στοιχεία.
Η Σαουδική Αραβία και τα ανταλλάγματα Τραμπ
Βασικός στόχος της αμερικανικής πρωτοβουλίας είναι η ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης περιφερειακής συμμαχίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ προσφέρει στο Ριάντ συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης μαχητικών F-35 και της κατασκευής πυρηνικής εγκατάστασης για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
Ωστόσο, σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα της «Israel Hayom», η Σαουδική Αραβία θέτει ως προϋπόθεση την αλλαγή της σύνθεσης της ισραηλινής κυβέρνησης.
Διπλωματικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια ευρεία κυβέρνηση θα μπορούσε να περιορίσει το αυξανόμενο αντιισραηλινό και αντισημιτικό κλίμα διεθνώς, τις διευρυνόμενες κυρώσεις και τους κινδύνους ασφαλείας, δημιουργώντας παράλληλα σημαντικές οικονομικές ευκαιρίες.
Στις αμερικανοϊσραηλινές επαφές έχει τεθεί επίσης η κριτική της Ουάσινγκτον για την αντιμετώπιση της εθνικιστικής βίας Εβραίων εναντίον Αράβων στη Δυτική Όχθη.
Ξένος διπλωματικός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η ευκαιρία μπορεί να χαθεί, τονίζοντας: «Μια κυβέρνηση με στενή κοινοβουλευτική βάση δεν θα μπορέσει να επιφέρει τις αλλαγές και να λάβει τις μεγάλες διπλωματικές αποφάσεις που αξίζει η Μέση Ανατολή». Όπως εξήγησε, στόχος είναι η εφαρμογή του συνολικού σχεδίου Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, μετά την ήττα του ιρανικού καθεστώτος, με τη συγκρότηση ευρείας περιφερειακής συμμαχίας στη βάση των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Ο ρόλος Χέρτσογκ και οι όροι Άιζενκοτ
Στις διεργασίες φέρεται να συμμετέχει και ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ. Η Προεδρία διέψευσε τις σχετικές πληροφορίες.
Ο Χέρτσογκ είχε διαμεσολαβήσει στο παρελθόν για κυβέρνηση ενότητας μεταξύ Νετανιάχου και Μπένι Γκαντς, ενώ διαθέτει και την αρμοδιότητα απονομής χάρης στον πρωθυπουργό.
Σε πρόσφατες συνεντεύξεις του, αναφερόμενος στην επόμενη κυβέρνηση μετά τις εκλογές, δήλωσε: «Θα κάνω πραγματικά, μα πραγματικά, ό,τι μπορώ ώστε να μη γίνουν επαναληπτικές εκλογές».
Από την πλευρά του, ο Άιζενκοτ αναμένεται να θέσει αυστηρούς όρους για τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση με τον Νετανιάχου:
- Δεσμευτική αποχώρηση Νετανιάχου από την πολιτική στην προκαθορισμένη ημερομηνία.
- Κατάργηση των νόμων που ψηφίστηκαν στο πλαίσιο της δικαστικής μεταρρύθμισης.
- Αναδιάρθρωση των θεσμικών ελέγχων και ισορροπιών της ισραηλινής δημοκρατίας.
- Σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.
Το στρατόπεδο Άιζενκοτ θεωρεί ότι τόσο μεγάλες συνταγματικές και διπλωματικές αλλαγές απαιτούν ευρεία σιωνιστική πλειοψηφία. Το σχέδιο παραμένει υπό συζήτηση και δεν αποτελεί οριστική συμφωνία.
