Έρευνα για το χιούμορ: Πες μου τι αστεία λες, για να σου πω ποιος είσαι!

Reuters (αρχείο)

Είναι γνωστό από παλιά πως η αίσθηση του χιούμορ κι οι αποχρώσεις του χαρακτηρίζουν την προσωπικότητα ενός ανθρώπου.

Μάλιστα, ένας από τους θεμελιωτές του αγγλικού Εμπειρισμού, ο Λόρδος Σέιφτσμπερι, στο «Δοκίμιο για την Ελευθερία του Πνευματώδους και του Χιούμορ» (Essay on the Freedom of Wit and Humor, 1709) το συσχέτιζε με την ελευθερία και την ηθική, ως ιδιότητα του καλλιεργημένου και ορθολογικού υποκειμένου που δύναται αυτόνομα να αντιλαμβάνεται τα γεγονότα και τις δεοντικές (νομικές) διαστάσεις της κοινωνικής ζωής, πολιτικής κι αισθητικής περιλαμβανομένων.

Το πόσο αντιδρά με χιούμορ και πως το χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, είναι μία χαρακτηριστική ιδιότητα, που η κοινωνική διάστασή της πάντοτε απασχολούσε την επιστήμη. Ο ψυχολόγος Ροντ Μάρτιν μάλιστα, από το 2003, είχε επεξεργασθεί τέσσερις τύπους χιούμορ, τους οποίους πλέον αναγνωρίζει και συμφωνεί με την κατάταξή τους και ολόκληρη η επιστημονική κοινότητα.

Σύμφωνα με τον Μάρτιν υπάρχουν οι καλοήθεις χρήσεις του χιούμορ, για να ενισχυθεί το εγώ του υποκειμένου (Self-enhancing) και για να βελτιωθούν οι σχέσεις του με τους άλλους (affiliative). Υπάρχουν, ωστόσο, και οι παθολογικές χρήσεις του, όπως ο σαρκασμός και η ειρωνεία με μειωτικούς σκοπούς απέναντι στους άλλους, επιθετικά (aggressive) και η αυτοσαρκαστική, αυτό-μειωτική χρήση του για την ενίσχυση των σχέσεων του υποκειμένου με τους άλλους (self -defeating).

Το χιούμορ στη ζωή μας!

Ο πρώτος τύπος, σύμφωνα με την ονομαστή μελέτη του που δημοσιεύθηκε στο Journal of Research in Personality, αναφέρεται στους ανθρώπους που συχνά συναντούμε στη ζωή μας να διηγούνται συνεχώς ανέκδοτα, ή να παρεμβαίνουν με πνευματώδεις παρατηρήσεις στη συζήτηση. Η ψυχολογικά συνειρμική (associative) χρήση του χιούμορ στόχο έχει να ενισχύσει την εικόνα του υποκειμένου προς τους άλλους και να βελτιώσει τις σχέσεις του.

Ο δεύτερος τύπος έχει στόχο αυτό καθαυτό το υποκείμενο γιατί πασχίζει να περιβάλλει τα πάντα στη ζωή του με το πνεύμα του χιούμορ στην προσπάθειά του να αισθάνεται το ίδιο καλά.

Ο επιθετικός τύπος του χιούμορ στόχο έχει την προσβολή των ανθρώπων και των καταστάσεων που περιβάλλουν το υποκείμενο, με συστατικά τον κακοήθη σαρκασμό και την ειρωνεία, ή τη γελοιοποίηση.

Ο τέταρτος τύπος χαρακτηρίζεται από την επιστημονική κοινότητα «αντιπαραγωγικός», γιατί καταφεύγει στον αυτό-υποβιβασμό του ίδιου του υποκειμένου, στον αυτοσαρκασμό και μείωση της προσωπικότητάς του, προκειμένου να προσελκύσει την προσοχή των άλλων.

Ο ίδιος ο Μάρτιν, το 2017 δημοσίευσε στο περιοδικό The Cut ένα απλό ερωτηματολόγιο, προκειμένου να είναι σε θέση κάποιος να μετρήσει, πρόχειρα κι εμπειρικά, τον τύπο και το εύρος του χιούμορ του.

Το ερωτηματολόγιο καλεί τον ενδιαφερόμενο να μετρήσει, σε μία κλίμακα από 1 έως 5, εάν συμφωνεί με μία σειρά από διαπιστώσεις, όπως «συχνά υπερβάλλω, γίνομαι γελοίος, κάνοντας μορφασμούς, προσπαθώντας να γίνω διασκεδαστικός», ή «εάν νοιώθω θλίψη, ή οργή, συνήθως χάνω την αίσθηση του χιούμορ».

Κάθε τύπος χιούμορ έχει πλεονεκτήματα, ή μειονεκτήματα κι η εμπειρική ψυχολογία τους χρησιμοποιεί δεόντως για να εντοπίσει εάν πρόκειται για έναν εξωστρεφή χαρακτήρα (οι πρώτοι δύο τύποι), ή για το εάν το υποκείμενο δείχνει συμπτώματα νεύρωσης (όπως στον τέταρτο, αυτοσαρκαστικό, τύπο). Κάθε ένας από αυτούς τους τύπους, ακόμη κι ο επιθετικός, έχουν έναν δικό τους ρόλο στη ζωή του ανθρώπου, κι εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιούμε και γιατί το χιούμορ στις καθημερινές μας δραστηριότητες.

Πρόσφατα ερευνητές στην Αυστρία εντόπισαν πως όποιος έχει μεγάλη αίσθηση του χιούμορ, ιδίως δε του λεγόμενου ‘μαύρου χιούμορ’ έχουν μεγαλύτερο δείκτη ευφυΐας από τους υπόλοιπους. Όπως υποστηρίζουν, απαιτούνται μεγαλύτερες γνωστικές και συναισθηματικές ικανότητες για την επεξεργασία και παραγωγή χιούμορ κι όσοι τις διαθέτουν είναι πιο χαρούμενοι, υγιείς και πιο ευτυχισμένοι, καθώς δεν υποχωρούν στις καταδρομές της κατήφειας και δεν καταφεύγουν στην επιθετικότητα. Επίσης, είναι ευεργετικοί και για τους γύρω τους, καθώς δημιουργούν μία ευχάριστη ατμόσφαιρα.

Οι δε εξελικτικοί ψυχολόγοι περιγράφουν το χιούμορ ως “κληρονομικό χαρακτηριστικό”, που υποδεικνύει καλύτερη νοητική και διανοητική εξοικείωση και προσαρμογή του υποκειμένου στις εκάστοτε συνθήκες.

Μάλιστα, το πώς κι εάν καταφεύγουμε στο χιούμορ στη ζωή μας έχει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Αν και οι απόψεις διίστανται: ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν πως το χιούμορ συμβάλλει στο να θεωρούνται πιο ελκυστικά κι αγαπητά ορισμένα υποκείμενα, ενώ ο ερευνητής του Πανεπιστημίου του Κάνσας, Τζέφρι Χολ, σε μελέτη του, με βάση τα κλινικά δεδομένα της έρευνάς του αναφορικά με το χιούμορ και τον ρομαντισμό στη σχέση, υποστηρίζει πως σε μία σχέση δεν είναι αναγκαστικά επιτυχημένη η συνταγή του χιούμορ, αλλά το πώς χρησιμοποιείται κι εάν αμφότεροι οι ερωτικοί σύντροφοι συνδιαμορφώνουν το χιουμοριστικό περιβάλλον στη σχέση τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κόσμος Τελευταίες ειδήσεις

Πραξικόπημα Μιανμάρ: Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ καταδικάζει την «απoτρόπαια βία» κατά των διαδηλωτών

Πραξικόπημα Μιανμάρ: Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ καταδικάζει την «απoτρόπαια βία» κατά των διαδηλωτών

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, καταδίκασε την «απoτρόπαια βία» των δυνάμεων ασφαλείας της Μιανμάρ κατά την σημερινή φονική επιχείρηση καταστολής κατά των διαδηλωτών, ... Διαβάστε περισσότερα
Συρία: Η αντιαεροπορική άμυνα απέκρουσε ισραηλινή επίθεση στη Δαμασκό

Συρία: Η αντιαεροπορική άμυνα απέκρουσε ισραηλινή επίθεση στη Δαμασκό

Η συριακή αντιαεροπορική άμυνα απέκρουσε «ισραηλινή επίθεση στην περιοχή της Δαμασκού», εξουδετερώνοντας τους «περισσότερους από τους εχθρικούς πυραύλους». Αυτό μετέδωσαν η κρατική τηλεόραση της Συρίας ... Διαβάστε περισσότερα
Το Ιράν απορρίπτει την πρόταση της ΕΕ για συνομιλίες με τις ΗΠΑ – «Απογοητευμένη» η Ουάσινγκτον

Το Ιράν απορρίπτει την πρόταση της ΕΕ για συνομιλίες με τις ΗΠΑ – «Απογοητευμένη» η Ουάσινγκτον

Το Ιράν απέκλεισε το ενδεχόμενο πραγματοποίησης άτυπης συνάντησης με τις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις για την αναβίωση της πυρηνικής συμφωνίας του 2015. Μάλιστα, η ... Διαβάστε περισσότερα
Αδιανόητο: Πήγε με τη γυναίκα του βόλτα στην παραλία και προσπάθησε να τη θάψει ζωντανή (pic)

Αδιανόητο: Πήγε με τη γυναίκα του βόλτα στην παραλία και προσπάθησε να τη θάψει ζωντανή (pic)

Όλα τα ζευγάρια μπορεί να μαλώνουν, αλλά σ’ αυτή την περίπτωση η κατάσταση πραγματικά ξέφυγαν τα πράγματα… Ένας 23χρονος στις ΗΠΑ αποδείχθηκε ιδιαίτερα οξύθυμος αφού ... Διαβάστε περισσότερα
Μιανμάρ: Καταδικάζουν την αιματηρή καταστολή ΟΗΕ και Ευρωπαϊκή Ένωση

Μιανμάρ: Καταδικάζουν την αιματηρή καταστολή ΟΗΕ και Ευρωπαϊκή Ένωση

 Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδικάζει με δριμύτητα την βίαιη καταστολή στην Μιανμάρ (Βιρμανία) και εκφράζει την βαθιά του ενόχληση για την αύξηση ... Διαβάστε περισσότερα
Αυστρία: Κορυφαίος καλοκαιρινός προορισμός η Ελλάδα – Πότε ξεκινούν οι τουριστικές πτήσεις

Αυστρία: Κορυφαίος καλοκαιρινός προορισμός η Ελλάδα – Πότε ξεκινούν οι τουριστικές πτήσεις

Aπό τον Μάιο ξεκινούν και πάλι οι τουριστικές πτήσεις από το αυστριακό ομόσπονδο κρατίδιο της ‘Ανω Αυστρίας με κατεύθυνση τον ευρωπαϊκό Νότο. Tο αεροδρόμιο “Χέρσινγκ” ... Διαβάστε περισσότερα
ΗΠΑ – Κορονοϊός: Αρχές του 2022 ο εμβολιασμός των παιδιών λέει ο Φάουτσι

ΗΠΑ – Κορονοϊός: Αρχές του 2022 ο εμβολιασμός των παιδιών λέει ο Φάουτσι

Τα παιδιά στις ΗΠΑ «πιθανότατα» θα εμβολιασθούν στις αρχές του 2022, δήλωσε ο κορυφαίος Αμερικανός ανοσολόγος και σύμβουλος του Λευκού Οίκου Αντονι Φάουτσι. Ο εμβολιασμός ... Διαβάστε περισσότερα