Βάσει του προγράμματος, το οποίο ξεκινάει από την 1η Απριλίου και έχει αποκληθεί πρωτοβουλία των ευρωπαίων πολιτών, η ΕΕ θα είναι υποχρεωμένη να εξετάζει νομοθετικές προτάσεις που έχουν αρκετές υπογραφές και υποστήριξη σε τουλάχιστον επτά από τις 27 χώρες μέλη της Ένωσης.
Το πρόγραμμα εκπονήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως τρόπος για να καταστεί η ένωση περισσότερο δημοκρατικά υπόλογη. Οι έρευνες δείχνουν συχνά πως οι πολίτες της ΕΕ πιστεύουν πως υπάρχει έλλειμμα δημοκρατίας.
Ωστόσο επικριτές εκφράζουν ανησυχίες για τους αυστηρούς όρους που επιβάλλονται από την Επιτροπή στη διαδικασία, οι οποίοι πιστεύουν πως θα δυσχεράνουν υπερβολικά την πραγματική συμμετοχή των πολιτών.
Τα αιτήματα θα απορρίπτονται αν κρίνεται ότι είναι “πέραν των εξουσιών των Βρυξελλών” ή “καταχρηστικά, επιπόλαια ή οχληρά”. Απαγορεύεται επίσης να είναι “αντίθετα προς τις αξίες της ΕΕ” και δεν επιτρέπεται να αιτούνται πολιτικές που θα οδηγούσαν σε αλλαγή των ιδρυτικών συνθηκών της ΕΕ.
Αυτό σημαίνει πως συστάσεις για μεγαλύτερα ή πιο θεωρητικά ζητήματα, όπως το μέλλον της Ευρώπης ή οι μακροοικονομικές πολιτικές στην ευρωζώνη, δεν θα καλύπτονται από την πρωτοβουλία.
