Ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας βασίσει την πολιτική του ρητορική στην υπόσχεση να τερματίσει τους «αιώνιους πολέμους», βρίσκεται σήμερα εγκλωβισμένος σε μια γεωπολιτική παγίδα στη Μέση Ανατολή. Όπως επισημαίνουν αναλυτές του Foreign Affairs, η αυταπάτη μιας «γρήγορης νίκης» στο Ιράν μέσω τεχνολογικής και στρατιωτικής υπεροχής κατέρρευσε.
Αν και οι αμερικανοϊσραηλινές επιχειρήσεις προκάλεσαν σοβαρές ζημιές, το ιρανικό καθεστώς δεν λύγισε. Αντίθετα, η Τεχεράνη μετέφερε το κόστος του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία, χρησιμοποιώντας τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλό πίεσης που απειλεί με πληθωριστικό σοκ τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Και κάπως έτσι ο Ντόναλντ Τραμπ πιάστηκε στην παγίδα που έστηνε για το Ιράν.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο είναι η ραγδαία φθορά της εγχώριας πολιτικής στήριξης. Οι Αμερικανοί πολίτες εμφανίζονται κουρασμένοι και δύσπιστοι: Το 59%, σύμφωνα με το CNN, έχει ελάχιστη έως καθόλου εμπιστοσύνη στους χειρισμούς του Τραμπ και το 52%, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση των New York Times/Siena ζητά τον τερματισμό των επιχειρήσεων ακόμη και χωρίς πυρηνική συμφωνία, ενώ η πλειοψηφία δεν πιστεύει ότι ο πόλεμος θα αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ είναι πλέον παγιδευμένος στις ίδιες του τις υποσχέσεις για «άνευ όρων παράδοση». Οποιοσδήποτε ρεαλιστικός συμβιβασμός κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ως υπαναχώρηση, ενώ η περαιτέρω κλιμάκωση δεν έχει τη λαϊκή νομιμοποίηση.
Το διπλωματικό σκάκι της Τεχεράνης
Από την άλλη πλευρά, όπως αποκαλύπτει η Wall Street Journal, το Ιράν εφαρμόζει μια διπλή, προσεκτικά υπολογισμένη στρατηγική. Παρά τις πρόσφατες στρατιωτικές αψιμαχίες στα Στενά του Ορμούζ – όπου οι ΗΠΑ έπληξαν ιρανικά ταχύπλοα και εγκαταστάσεις πυραύλων – η Τεχεράνη αρνείται να εγκαταλείψει το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο στόχος του Ιράν μεταφράζεται στο ότι επιδιώκει οικονομική συμφωνία – ανάσα χωρίς να δώσει πολιτική νίκη στον Τραμπ.
Με την οικονομία του να υποφέρει από τον αποκλεισμό και τον πληθωρισμό, η Τεχεράνη καίγεται να αποκτήσει πρόσβαση σε περίπου 100 δισ. δολάρια παγωμένων περιουσιακών στοιχείων (με το Κατάρ, την Αίγυπτο και το Πακιστάν να μεσολαβούν για μια αρχική αποδέσμευση 24 δισ.) και να επιστρέψει στις αγορές πετρελαίου.
Ωστόσο, ο ισχυρός πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ ξεκαθαρίζει ότι η πλήρης αποδόμηση του πυρηνικού προγράμματος παραμένει κόκκινη γραμμή. Το Ιράν εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι ο Τραμπ έχει ρίξει τους τόνους, εμφανιζόμενος πλέον ανοιχτός στη μεταφορά ή καταστροφή του εμπλουτισμένου ουρανίου υπό διεθνή εποπτεία, αντί για την αρχική απαίτηση παράδοσής του στις ΗΠΑ.
Η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε ένα παράδοξο παιχνίδι αντοχής. Για το Ιράν, η επιβίωση και η οικονομική σταθερότητα αποτελούν υπαρξιακό στοίχημα απέναντι στις εσωτερικές αντιδράσεις των σκληροπυρηνικών του.
Από την άλλη για τις ΗΠΑ, η στρατιωτική υπεροχή αποδείχθηκε ανεπαρκής για την επιβολή πολιτικής λύσης.
Καθώς ο Τραμπ αναζητά απεγνωσμένα μια διέξοδο που να μπορεί να «πουλήσει» ως νίκη, η αμερικανική κοινή γνώμη έχει ήδη αποδεχθεί ότι αυτός ο πόλεμος δεν φαίνεται να έχει καλό τέλος.
