Έντονη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου. Οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι η συμφωνία παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να έχει νομικές συνέπειες για αυτά.
Την έντονη δυσαρέσκειά της εκφράζει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, που αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Με επίσημη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου, εξ ονόματος της ΕΕ, οι Βρυξέλλες στέλνουν σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα και την Τρίπολη, επαναλαμβάνοντας ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών.
Η αντίδραση έρχεται μετά την κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, στις 20 Οκτωβρίου 2026.
«Άκυρο και ανυπόστατο» το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκαθαρίζει ότι η θέση της για τη συμφωνία Τουρκίας και Λιβύης δεν έχει αλλάξει.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όπως υπενθυμίζει, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε απορρίψει το μνημόνιο ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019, ενώ η ίδια θέση επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή δήλωση, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν είναι σύμφωνο με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και χαρακτηρίζεται άκυρο και ανυπόστατο.
Παράλληλα, η ΕΕ τονίζει ότι η συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργήσει νομικές συνέπειες για τρίτες χώρες.
Με άλλα λόγια, οι Βρυξέλλες απορρίπτουν το ενδεχόμενο η συμφωνία Άγκυρας και Τρίπολης να περιορίσει τα δικαιώματα άλλων κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μήνυμα για σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων
Η ΕΕ επισημαίνει ότι η σταθερότητα και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν στρατηγική της προτεραιότητα.
Για τον λόγο αυτό, καλεί όλες τις χώρες της περιοχής να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπογραμμίζει επίσης ότι κάθε ενέργεια που αφορά θαλάσσιες ζώνες πρέπει να είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο και ιδιαίτερα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η νέα δήλωση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς επαναβεβαιώνει την ευρωπαϊκή θέση απέναντι σε συμφωνίες που θίγουν κυριαρχικά δικαιώματα κρατών στην περιοχή.
Παρά την κύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά σαφές ότι δεν αναγνωρίζει έννομες συνέπειές του σε βάρος τρίτων κρατών.
Πρόκειται για επανάληψη μιας σταθερής ευρωπαϊκής θέσης, με την οποία οι Βρυξέλλες ζητούν σεβασμό στο Δίκαιο της Θάλασσας και αποφυγή ενεργειών που μπορούν να αυξήσουν την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στον ΟΗΕ το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου
Κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, ενημέρωσε προ ολίγου το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων και υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα» (AOB), για την πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019, επισημαίνοντας τους κινδύνους που ενέχει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλυτικά η ανακοίνωση
Λιβύη/Τουρκία: Δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου εξ ονόματος της ΕΕ σχετικά με την κύρωση του Μνημονίου Λιβύης-Τουρκίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης
Η ΕΕ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.
Η θέση της ΕΕ αναφορικά με το εν λόγω Μνημόνιο είναι σταθερή και σαφής. Όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
