Βρετανία: Σπάνιες ρωμαϊκές πινακίδες με «κατάρες» εκτίθενται για πρώτη φορά 

Μια σπάνια συλλογή ρωμαϊκών λίθινων πινακίδων με «κατάρες» (defixiones) πρόκειται να παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο κοινό, στο πλαίσιο έκθεσης του Φεστιβάλ Ιστορίας του Σάιρενσεστερ στη Βρετανία. Τα ιδιαίτερα αυτά αντικείμενα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της ρωμαϊκής δεισιδαιμονίας και εκδίκησης. 

Οι επισκέπτες του Μουσείου Corinium στο Σάιρενσεστερ θα έχουν την ευκαιρία να δουν την έκθεση με τις πλάκες, οι οποίες βρέθηκαν στο Κότσγουολτς της Βρετανίας και παραχωρήθηκαν στο Μουσείο από τη Βιβλιοθήκη «Research I Library» των ΗΠΑ για τα επόμενα πέντε χρόνια, σύμφωνα με το BBC. 

Οι defixiones ή κατάδεσμοι ήταν αρχαίες πινακίδες με κατάρες, κατασκευασμένα κυρίως από τοξικό μόλυβδο, τα οποία χρησιμοποιούνταν στον ελληνορωμαϊκό κόσμο για να «δέσουν» ή να ακινητοποιήσουν έναν εχθρό. Η λέξη προέρχεται από το λατινικό ρήμα defigere που σημαίνει «καρφώνω» ή «καθηλώνω». 

Οι πινακίδες με κατάρες χρησιμοποιούνταν από τους Ρωμαίους, οι οποίοι ήταν πολύ προληπτικοί, σε μια προσπάθεια να επηρεάσουν αρνητικά τη ζωή εκείνων που τους είχαν αδικήσει. 

Τα μηνύματα χαράσσονταν συνήθως σε λεπτά φύλλα μολύβδου, τα οποία στη συνέχεια διπλώνονταν ή τυλίγονταν και κρύβονταν σε τάφους, θάβονταν στο έδαφος ή ρίχνονταν σε πηγάδια, πηγές και άλλους ιερούς χώρους, με σκοπό την επίκληση υπερφυσικής παρέμβασης.  

Επίσης χαράσσονταν σε λίθους και σε άλλα υλικά. Πιστευόταν ότι η κατάρα παρέμενε ενεργή για όσο διάστημα η πινακίδα παρέμενε κρυμμένη.  

Η πρακτική αυτή ξεκίνησε από την ελληνική Σικελία τον 6ο αιώνα π.Χ. και εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, παραμένοντας ενεργή έως τον 7ο ή 8ο αιώνα μ.Χ 

Οι πινακίδες θα είναι διαθέσιμες προς θέαση για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ Ιστορίας του Σάιρενσεστερ, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 23 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026. 

Η διευθύντρια του Μουσείου Corinium, Έμα Στιούαρτ, δήλωσε ότι οι πινακίδες αποτελούν το «πρώτο δείγμα αυτού του είδους αντικειμένων που διαθέτουμε από τη Ρωμαϊκή Περίοδο» και τις χαρακτήρισε ως ένα «εξαιρετικό παράδειγμα ρωμαϊκής εκδίκησης». 

«Δεν είχαμε κανένα δείγμα πινακίδων με κατάρες στη συλλογή μας, μέχρι που έγινε η γενναιόδωρη προσφορά από τη βιβλιοθήκη “Research I Library”» σημείωσε.