“Η Βάγιε δε λος Καΐδος (σ.σ. “Κοιλάδα των Πεσόντων”, όπως αποκαλείται το μαυσωλείο) δεν μπορεί να είναι ένας χώρος στον οποίο θα δώσουμε νέο νόημα, δεν μπορεί να γίνει τόπος συμφιλίωσης. Πρέπει να είναι χώρος αναπαύσεως, δηλαδή λαϊκό κοιμητήριο”, είπε ο Σάντσεθ από τη Σάντα Κρους, στην ανατολική Βολιβία, στην κοινή συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε με τον πρόεδρο της χώρας Έβο Μοράλες.
Το 2011 μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων την οποία είχε συγκροτήσει η προηγούμενη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο είχε συστήσει να τοποθετηθεί στον χώρο μια μόνιμη έκθεση για την ιστορία του μαυσωλείου, των θυμάτων που έχουν ενταφιαστεί εκεί και των 20.000 πολιτικών κρατουμένων που συμμετείχαν στην κατασκευή του. Πέρσι, το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Σάντσεθ πρότεινε να μετατραπεί η “Κοιλάδα των Πεσόντων” σε χώρο “συμφιλίωσης και μνήμης”.
Την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Πολιτισμού Χοσέ Γκιράο δήλωσε ότι ο χώρος θα πρέπει να είναι “ένα παράδειγμα του τι δεν θα πρέπει να ξανασυμβεί ποτέ”, στα πρότυπα των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης.
Την Παρασκευή η ισπανική κυβέρνηση ξεκίνησε και επίσημα τη διαδικασία εκταφής του Φρανθίσκο Φράνκο, του δικτάτορα που κυβέρνησε με σιδηρά πυγμή την Ισπανία από το τέλος του εμφυλίου πολέμου, το 1939, μέχρι τον θάνατό του, το 1975.
Το μνημειώδες συγκρότημα απέχει 50 χιλιόμετρα από τη Μαδρίτη και στον χώρο του έχουν ταφεί περίπου 37.000 Φρανκιστές και Δημοκρατικοί μαχητές.
Η στάση του Σάντσεθ προκάλεσε πολλές επικρίσεις στην Ισπανία, με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα να τον κατηγορεί ότι “ασχολείται με εκείνους που πέθαναν πριν από 40 χρόνια”. Ο ηγέτης του φιλελεύθερου κόμματος Ciudadanos, Άλμπερτ Ριβέρα, εξέφρασε την έκπληξή του επειδή ο πρωθυπουργός κάνει το αντίθετο “από αυτό που πρότειναν οι ειδικοί” το 2011 ενώ ο Εμίλιο Σίλβα, ο πρόεδρος της Ένωσης για την Ανάκτηση της Ιστορικής Μνήμης, που αγωνίζεται εδώ και χρόνια για να μετατραπεί το μαυσωλείο σε μουσείο, σχολίασε ότι δεν καταλαβαίνει τι εννοεί ο πρωθυπουργός με τη φράση “λαϊκό κοιμητήριο”, δεδομένου ότι σκοπεύει να διατηρήσει τον εκκλησιαστικό ναό που βρίσκεται εκεί ως χώρο λατρείας. Αυτό είναι “ασύμβατο”, είπε, επειδή η Εκκλησία υπήρξε “όργανο νομιμοποίησης της δικτατορίας”, τόνισε.
