Ολοένα και περισσότερο τα τελευταία 24ωρα γίνονται από πολλές πλευρές των εμπλεκομένων στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αναφορές στους Κούρδους. Μπορεί, ΗΠΑ και Ισραήλ να χτυπούν ανηλεώς το Ιράν, ωστόσο όπως λένε και έμπειροι στρατιωτικοί και έχει αποδείξει η ιστορία, αν θέλεις να κατακτήσεις μια χώρα ή εδάφη πρέπει τελικά να πατήσει στρατιωτική μπότα στο έδαφος. Με απλά λόγια, να γίνει χερσαία επιχείρηση.
Οι ΗΠΑ δεν φαίνονται διατεθειμένες να κάνουν κάτι τέτοιο στο Ιράν και γι’ αυτό δεν θεωρούνται τυχαίες οι αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στους Κούρδους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ποιοι είναι όμως οι Κούρδοι;
Οι Κούρδοι είναι μια από τις μεγαλύτερες εθνοτικές ομάδες στον κόσμο χωρίς το δικό τους έθνος. Αριθμώντας μεταξύ 30 και 40 εκατομμυρίων παγκοσμίως, οι περισσότεροι ζουν ανάμεσα στις βουνοκορφές και τις κοιλάδες που διασχίζουν τα σύνορα της Αρμενίας, του Ιράκ, του Ιράν, της Συρίας και της Τουρκίας.
Αν και συνδέουν την ιστορία τους με εκείνη των Μήδων, ενός αρχαίου λαού της Μέσης Ανατολής, οι Κούρδοι έμειναν απάτριδες πριν από έναν αιώνα, όταν τα αναδύθηκαν τα σύνορα της σύγχρονης Μέσης Ανατολής από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Επανειλημμένα παγιδευμένοι στον αιματηρό πολιτικό ανταγωνισμό μιας ασταθούς περιοχής συχνά αναγκασμένοι να βασίζονται στην εγχώρια πολιτοφυλακή τους, τους Πεσμεργκά, για άμυνα, οι Κούρδοι λένε ότι η σκληρή και συχνά αιματηρή ιστορία τους τους έχει διδάξει ότι δεν έχουν «φίλους εκτός από τα βουνά».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παρά τη σημαντική ποικιλομορφία, οι Κούρδοι έχουν τη δική τους ξεχωριστή κουλτούρα, με μια γλώσσα που σχετίζεται με τα περσικά που έχει πολλές διαλέκτους, παραδοσιακή ενδυμασία, μουσική, κουζίνα και ταυτότητα. Ο εθνικισμός τους έχει τις ρίζες του στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά τα όνειρα για μια πατρίδα έχουν επανειλημμένα διαψευστεί και οι υποσχέσεις που δόθηκαν εδώ και έναν αιώνα ή περισσότερο από αυτοκρατορικές δυνάμεις όπως η Βρετανία και στη συνέχεια οι ΗΠΑ για να υποστηρίξουν τις εθνικές τους φιλοδοξίες έχουν μείνει ανεκπλήρωτες. Οι περισσότεροι είναι σουνίτες μουσουλμάνοι, αλλά υπάρχουν σημαντικές θρησκευτικές μειονότητες.
Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, μια σειρά από αυταρχικά καθεστώτα, κυβερνώντες και κυβερνήσεις στην περιοχή έχουν καταστείλει βάναυσα τους Κούρδους, εκτοπίζοντας και σκοτώνοντας ολόκληρες κοινότητες.
Οι εξωτερικές δυνάμεις προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν τους Κούρδους για να αποκτήσουν μόχλευση, σπέρνοντας διχόνοια και αντιπαλότητα. Τέτοιες παρεμβάσεις συχνά έφεραν καταστροφικά αποτελέσματα για τις κουρδικές κοινότητες.
Στην Τουρκία, μια μακρά σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και του PKK, μιας αριστερής ομάδας που πολέμησε πρώτα για ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος και στη συνέχεια για αυτονομία, έχει σκοτώσει περισσότερους από 40.000 ανθρώπους και έχει εκτοπίσει πολλούς περισσότερους στα νοτιοανατολικά της χώρας.
Στο Ιράκ, ο Σαντάμ Χουσεΐν χρησιμοποίησε χημικά όπλα εναντίον των Κούρδων στο βορρά, αν και μετά τον πόλεμο του Κόλπου το 1991 κατάφεραν να χαράξουν μια ημιαυτόνομη ζώνη που κυβερνούν από τότε.
Ρεκόρ αντίστασης
Οι κουρδικές περιοχές του Ιράν έχουν ιστορικό ρεκόρ αντίστασης στην κεντρική εξουσία που χρονολογείται από την επανάσταση του 1979. Πιο πρόσφατα αποτέλεσαν σημαντικό σημείο ανάφλεξης κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου κύματος εγχώριων αναταραχών το 2022, όταν πυροδοτήθηκαν πανεθνικές διαδηλώσεις από τον θάνατο υπό κράτηση της Μαχσά Αμινί, η οποία ήταν Ιρανο-Κούρδισσα, και ξανά μετά από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 και οδήγησαν στον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων τον Ιανουάριο του 2026.
Στη Συρία, οι προσπάθειες κατά τη διάρκεια της εμφύλιας διαμάχης της τελευταίας δεκαετίας για την οικοδόμηση ενός θύλακα εκεί τελικά απέτυχαν, παρά τον βασικό ρόλο των Κούρδων ως μαχητών εδάφους στην επιτυχημένη εκστρατεία που διεξήγαγε ο συνασπισμός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για να νικήσει το Ισλαμικό Κράτος εκεί και επίσης στο Ιράκ.
Ένας βασικός παράγοντας ήταν η απόφαση των ΗΠΑ να ευνοήσουν την εδραίωση ενός νέου συριακού κράτους και τις σχέσεις με την Άγκυρα έναντι των κουρδικών φιλοδοξιών.
Αυτοί που επιδιώκουν τον θάνατο
Αυτή η προσπάθεια, η οποία κόστισε πολλές ζωές Κούρδων, εδραίωσε τη φήμη των Πεσμεργκά – το όνομα σημαίνει αυτούς που επιδιώκουν τον θάνατο – ως αποτελεσματικών μαχητών των οποίων η γνώση του εδάφους, η κινητικότητα και τα κίνητρα αντισταθμίζουν τον ελαφρύ οπλισμό τους ακόμη και ενάντια σε σκληρούς εχθρούς. Δημιούργησε επίσης διασυνδέσεις με αξιωματούχους και στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ και βελτίωσε τακτικές που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν τις επόμενες εβδομάδες εάν, όπως αναφέρθηκε, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώξει να χρησιμοποιήσει μαχητές από ιρανο-κουρδικές ομάδες της αντιπολίτευσης για να υπονομεύσει τους σημερινούς ηγέτες στην Τεχεράνη.
Με αεροπορική υποστήριξη και στρατιωτικούς συμβούλους των ΗΠΑ στο έδαφος, οι Πεσμεργκά θα μπορούσαν να καταλάβουν και να κρατήσουν εδάφη σε περιοχές που κυριαρχούνται από Κούρδους στο Ιράν, αλλά οποιαδήποτε πρόταση ότι θα μπορούσαν να προχωρήσουν πολύ πέρα από τα σύνορα δεν είναι ρεαλιστική, λένε οι αναλυτές.
Αντίθετα, ο στόχος θα ήταν να αναγκαστούν οι Ιρανοί στρατιωτικοί διοικητές να εκτρέψουν πολύτιμα στρατεύματα και πόρους σε περιθωριακά συνοριακά πεδία μάχης, ενώ πιθανώς θα εμπνεύσουν άλλες εθνοτικές κοινότητες εντός του Ιράν να ξεκινήσουν τις δικές τους εκστρατείες – επίσης ενδεχομένως με τη βοήθεια των ΗΠΑ.
Αλλά υπάρχουν πολλές πιθανές παγίδες – όπως γνωρίζουν καλά οι ηγέτες τους. Προς το παρόν, οι Κουρδοιρακινοί ηγέτες στο βόρειο Ιράκ επιμένουν ότι θα παραμείνουν ουδέτεροι. Αυτό είναι κατανοητό. Όταν έρχονται πόλεμοι, οι Κούρδοι έχουν συχνά βρεθεί σε διασταυρούμενα πυρά, υπογραμμίζοντας για άλλη μια φορά ότι οι μόνοι αληθινοί προστάτες τους είναι οι κορυφές γύρω τους.
Αντιμέτωπος με την πραγματικότητα
Με τον πόλεμο κατά του Ιράν να μπαίνει από αύριο Σάββατο (07/03/26) στη δεύτερη εβδομάδα του και με το καθεστώς της Τεχεράνης να παραμένει στη θέση του, ΗΠΑ και Ισραήλ αρχίζουν να δυσκολεύονται κυρίως σε οικονομικό επίπεδο.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος δείχνει να συνειδητοποιεί ότι χωρίς την βοήθεια χερσαίων δυνάμεων θα πετύχει δύσκολα τους στόχους του.
Ο κουρδικός παράγων λοιπόν θεωρείται καθοριστικός. Σύμφωνα με το Al Jazeera τα τελευταία εικοσιτετράωρα ο Αμερικανός πρόεδρος ήρθε σε επαφή με τους ηγέτες τριών κομμάτων των Ιρανών Κούρδων και τους ζήτησε να ξεκινήσουν ένοπλο αγώνα εναντίον του καθεστώτος της Τεχεράνης, με την δική του κάλυψη από αέρος αλλά και του Ισραήλ.
Αμερικανικά ΜΜΕ αναφέρουν επίσης ότι έγιναν επαφές και με ηγέτες στο Ιρακινό Κουρδιστάν.
Πόσο εξοπλισμένοι είναι οι Κούρδοι
Πληροφορίες από ξένα ΜΜΕ αναφέρουν ότι μία εβδομάδα προτού ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί του Ιράν οι έξι βασικές οργανώσεις Ιρανών Κούρδων συγκρότησαν συμμαχία αλλά και ότι CIA και Μοσάντ τους τροφοδότησαν με εξοπλισμό.
Τα ερωτήματα σε αυτή τη φάση πάντως είναι: Αν υποτεθεί ότι οι Κούρδοι θα βοηθήσουν από το έδαφος τι θα πάρουν ως αντάλλαγμα; Θα έρθει η στιγμή που θα αποκτήσουν το δικό τους αυτόνομο κράτος ή η ιστορία θα επαναληφθεί όπως για παράδειγμα το 1991 όταν στον πόλεμο του Κόλπου είχαν βάλει πάλι πλάτη να ανατραπεί ο Σαντάμ Χουσεΐν αλλά είχαν θρηνήσει χιλιάδες νεκρούς ή όταν πρόσφατα στη Συρία οι Κούρδοι σφαγιάστηκαν από τους Τζιχαντιστές και την Τουρκία;
Με πληροφορίες από τον Guardian
