Όταν ο Βλαντιμίρ Πούτιν έσκυψε προς τον Σι Τζινπίνγκ σε στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο με αφορμή την 80ή επέτειο από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και άρχισε να μιλά για την αντικατάσταση ανθρωπίνων οργάνων και την κατάκτηση της αθανασίας, πολλοί θεώρησαν ότι επρόκειτο για μια ακόμη εκκεντρική συζήτηση δύο ηγετών μεγάλης ηλικίας.
Καθώς ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν περπατούσε δίπλα-δίπλα με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, στις 03.09.2025, προς την εξέδρα της Τιενανμέν, όπου παρακολούθησαν την παρέλαση μαζί με τον Κιμ Γιονκ Ουν, ένα ανοιχτό μικρόφωνο τους «τσάκωσε» να συζητούν για μεταμοσχεύσεις οργάνων και την πιθανότητα οι άνθρωποι να μπορούν να ζήσουν μέχρι τα 150 χρόνια.
Στην πραγματικότητα, ο Ρώσος πρόεδρος περιέγραφε ένα από τα πιο φιλόδοξα και ακριβά επιστημονικά σχέδια του Κρεμλίνου: ένα πρόγραμμα 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων που φιλοδοξεί να επιβραδύνει τη γήρανση και τελικά να παρατείνει τη ζωή. Γιατί όχι και τη δική του.
Όταν η «αθανασία» γίνεται κρατική στρατηγική
Στη Δύση, η αναζήτηση της μακροζωίας αποτελεί εμμονή δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας, όπως ο Τζεφ Μπέζος, ο Σαμ Όλτμαν και ο Πίτερ Τιλ. Δαπανώνται τεράστια κεφάλαια σε ιδιωτικό επίπεδο.
Στη Ρωσία όμως η υπόθεση έχει αποκτήσει διαφορετική διάσταση. Ο Πούτιν την έχει μετατρέψει σε κρατική στρατηγική, σύμφωνα με ρπεορτάζ της Wall Street Journal.
Το πρόγραμμα «Νέες Τεχνολογίες Διατήρησης της Υγείας», που ανακοινώθηκε το 2024, προβλέπει επενδύσεις ύψους 26 δισ. δολαρίων έως το τέλος της δεκαετίας. Επισήμως στόχος είναι να σωθούν 175.000 ζωές. Ανεπισήμως, σχολιάζει το δημοσίευμα, το σχέδιο αποτυπώνει την αγωνία μιας ολόκληρης γενιάς Ρώσων αξιωματούχων που πλησιάζουν ή έχουν ήδη περάσει τα 70.
Οι επιστήμονες που εργάζονται για λογαριασμό του κράτους εστιάζουν σε δύο τεχνολογίες που μοιάζουν να βγήκαν από σελίδες επιστημονικής φαντασίας.
- Η πρώτη είναι η βιοεκτύπωση ανθρώπινων ιστών και οργάνων με τρισδιάστατους εκτυπωτές.
- Η δεύτερη είναι η ξενομεταμόσχευση: η ανάπτυξη ανθρώπινων οργάνων μέσα σε ειδικά εκτρεφόμενα «μίνι γουρουνάκια», τα οποία θεωρούνται γενετικά συμβατά με τον άνθρωπο.
Ο ρόλος της κόρης του Πούτιν και του Κοβάλτσουκ
Κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έχει η κόρη του Ρώσου προέδρου, Μαρία Βορόντσοβα, ενδοκρινολόγος και επικεφαλής κρατικών προγραμμάτων γενετικής έρευνας.
Δίπλα της βρίσκεται ο φυσικός Μιχαήλ Κοβάλτσουκ επικεφαλής του ιστορικού Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ και ένας από τους στενότερους διανοητικούς συνομιλητές του Πούτιν.
Ο Κοβάλτσουκ υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι η επιστήμη θα επιτρέψει κάποια στιγμή τη διαρκή αντικατάσταση φθαρμένων μελών του ανθρώπινου σώματος. Η αθανασία μπορεί να είναι μακριά, λέει, αλλά η «επισκευή του ανθρώπου» είναι πλέον ορατή.
Το πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος των ρωσικών ισχυρισμών δεν συνοδεύεται από δημοσιεύσεις σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Αρκετοί επιστήμονες αντιμετωπίζουν τις εξαγγελίες με σκεπτικισμό, θεωρώντας ότι η διεθνής απομόνωση της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία έχει περιορίσει σοβαρά τις δυνατότητες έρευνας και συνεργασίας. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν ότι οι ερευνητές λένε στον Πούτιν αυτό που θέλει να ακούσει, ώστε να συνεχίσουν να εξασφαλίζουν κρατική χρηματοδότηση.
Ο φόβος της φθοράς
Ο Πούτιν έχει περάσει δύο δεκαετίες καλλιεργώντας την εικόνα ενός ακούραστου ηγέτη: γυμνός πάνω σε άλογα, σε παγωμένες λίμνες της Σιβηρίας, σε αγώνες χόκεϊ ή πάνω σε μηχανές Harley-Davidson. Ωστόσο, παραμένει ένας πολιτικός που φαίνεται να σκέφτεται διαρκώς πώς να μην γεράσει.
Γιατί στο τέλος, όπως σημειώνει η Wall Street Journal, ο θάνατος παραμένει πολύ πιο δύσκολος αντίπαλος από οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση.
