Ανησυχία έχει προκληθεί παγκοσμίως μετά τις κυβερνοεπιθέσεις που έχουν δεχτεί σημαντικές υποδομές σε διάφορες χώρες του κόσμου, με το Ιράν να βρίσκεται στο προσκήνιο. Οι χειριστές σταθμών ύδρευσης μικρών πόλεων αποκλείστηκαν από τους πίνακες ελέγχου σε όλη τη κεντροδυτική Αμερική, τα δίκτυα δύο δεξαμενόπλοιων ενέργειας με προορισμό το Τέξας υπέστησαν ρήγμα καθώς διέσχιζαν τον Ατλαντικό Ωκεανό, ενώ εκατοντάδες ψυγεία σε καταστήματα στην Ευρώπη έφτασαν τους 47 βαθμούς Κελσίου.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τρεις κυβερνοεπιθέσεις από αυτό το καλοκαίρι με επιπτώσεις στον πραγματικό κόσμο είχαν έναν κύριο ύποπτο, τους Ιρανούς χάκερ.
Το Ιράν θεωρείται εδώ και καιρό ως δεύτερης βαθμίδας κυβερνοαπειλή, καθώς δεν διαθέτει την τεχνολογική και στρατηγική πολυπλοκότητα της Κίνας, της Ρωσίας και της Βόρειας Κορέας.
Η Τεχεράνη γίνεται πιο επιθετική και κάνει ζημιές στον πραγματικό κόσμο
Τώρα, καθώς ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν συνεχίζεται, η Τεχεράνη επιδεικνύει ένα νέο επίπεδο επιθετικότητας, κάτι που έχει κάνει τους ειδικούς στον κυβερνοχώρο να προειδοποιούν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία έχει γίνει ένας πιο επικίνδυνος εχθρός.
Η Τεχεράνη επεκτείνει τους στόχους της και κάνει το άλμα σε επιθέσεις που προκαλούν ζημιά στον πραγματικό κόσμο, σύμφωνα με αξιωματούχους του κυβερνοχώρου και ειδικούς στον τομέα της άμυνας. Η μετατόπιση δείχνει τόσο μια ισχυρότερη κατανόηση νέων εργαλείων όπως η τεχνητή νοημοσύνη όσο και μια προθυμία να τα χρησιμοποιήσει εναντίον ενός ευρύτερου φάσματος στόχων.
«Αυτό που κάνει το Ιράν αυτή τη στιγμή είναι να μαθαίνει από τον τελευταίο πόλεμο», δήλωσε στην Wall Street Journal ο Γιόσι Καράντι , επικεφαλής της Εθνικής Διεύθυνσης Κυβερνοχώρου του Ισραήλ . «Πάντα υποθέτω ότι ο εχθρός μου στον επόμενο πόλεμο δεν θα είναι ο ίδιος με τον προηγούμενο. Θα είναι καλύτερος».
Από τότε που άρχισε να αναπτύσσει κυβερνοδυναμίες στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο κύριος στόχος του Ιράν ήταν το Ισραήλ, όπου έχει πραγματοποιήσει επίμονες επιθέσεις και έχει δοκιμάσει τις τεχνικές του. Με την πάροδο των ετών, το Ιράν διεύρυνε τους στόχους του σε αντιπάλους του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ οι επιθέσεις στις ΗΠΑ στόχευαν σε ισραηλινές συσκευές.
Οι νέροι τύποι που ενισχύουν το κυβερνοπρόγραμμα του Ιράν
Η Τεχεράνη ενίσχυσε το κυβερνοπρόγραμμά της αφότου έγινε αποδέκτης ενός ιού τύπου worm που ονομάζεται Stuxnet, ο οποίος αναπτύχθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για να διεισδύσει στα συστήματα ελέγχου των πυρηνικών φυγοκεντρητών του Ιράν και να τους δώσει εντολή να αυτοκαταστραφούν. Ο ιός τύπου worm ανακαλύφθηκε το 2010 και η επίθεση αυτή θεωρείται ευρέως ως η πρώτη κυβερνοεπιχείρηση που προκάλεσε φυσική καταστροφή.
Με ορισμένες εξαιρέσεις όπως η επίθεση Shamoon του Ιράν το 2012, η οποία εξαφάνισε δεκάδες χιλιάδες υπολογιστές που ανήκαν στον σαουδαραβικό πετρελαϊκό γίγαντα Aramco οι ιρανικές κυβερνοεπιθέσεις ήταν σε μεγάλο βαθμό ωμές επιχειρήσεις, όπως εκστρατείες επιρροής. Ομάδες ακτιβιστών που συνδέονται με το Ιράν ήταν διαβόητες για την πραγματοποίηση επιθέσεων «hacking and leak», την κλοπή προσωπικών δεδομένων και την δημοσίευσή τους για την υπονόμευση δημόσιων προσώπων και θεσμών. Πιο πρόσφατα, έχουν στοχεύσει κάμερες παρακολούθησης συνδεδεμένες στο διαδίκτυο .
Τα τελευταία χρόνια, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι λένε ότι το Ιράν έχει στρέψει την προσοχή του σε δύο τακτικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζί για τη μεγιστοποίηση της ζημίας στον πραγματικό κόσμο. Η πρώτη είναι η διαγραφή δεδομένων, η οποία καταστρέφει αρχεία που χρειάζονται οι υπολογιστές να λειτουργήσουν. Η δεύτερη είναι η εισβολή σε προγραμματιζόμενους λογικούς ελεγκτές ή PLC, συσκευές που χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για την αυτοματοποίηση κάθε είδους βιομηχανοποιημένων ενεργειών, από τις μεταφορές έως την κατασκευή και την εφοδιαστική.
Αυτά τα PLC είναι ενσωματωμένα σε συστήματα λειτουργικής τεχνολογίας, ή OT, τον συνδετικό ιστό μεταξύ εικονικών εντολών και φυσικών αντικειμένων. Βρίσκονται σε φανάρια, αντλίες λυμάτων και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας—συνυφασμένα σε όλη την κρίσιμη υποδομή κάθε χώρας. Το Stuxnet ήταν μια επίθεση PLC.
Ο Νίκολας Άντερσεν , αναπληρωτής επικεφαλής της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών των ΗΠΑ, ή CISA, δήλωσε στην εφημερίδα Journal ότι αυτές οι συσκευές αποτελούν «στοιχείο της υποδομής μας που πιστεύω ότι βλέπουμε να απειλείται ιδιαίτερα από Ιρανούς απειλητικούς παράγοντες».
Αυτού του είδους οι επιθέσεις έγιναν πιο συνηθισμένες πριν από μερικά χρόνια και σχεδόν πάντα πραγματοποιούνται από μια ομάδα που ονομάζεται CyberAv3ngers, σύμφωνα με τον Sergey Shykevich , διευθυντή πληροφοριών απειλών στην ισραηλινή εταιρεία κυβερνοασφάλειας Check Point . Η ομάδα είναι επίσης γνωστή ως Shahid Kaveh, μια μονάδα της κυβερνοδιοίκησης του Ιράν, υπό την οποία λειτουργεί.
Στα τέλη του 2023, η CISA δήλωσε ότι η CyberAv3ngers βρισκόταν πίσω από μια επίθεση σε ισραηλινά συστήματα Unitronics, τα οποία χρησιμοποιούνται στη διαχείριση υδάτων των ΗΠΑ. Ο οργανισμός εξέδωσε μια συμβουλευτική ανακοίνωση νωρίτερα φέτος, προειδοποιώντας για περισσότερες ιρανικές επιθέσεις, η οποία ενημερώθηκε ημέρες πριν παραβιαστούν τα συστήματα ύδρευσης σε τουλάχιστον επτά πολιτείες. Τον Σεπτέμβριο, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι διερευνούν εάν το Ιράν εμπλέκεται σε κυβερνοεπιθέσεις σε δύο δεξαμενόπλοια με προορισμό το Τέξας.
Οι επιθέσεις φτάνουν μέχρι και στην Ευρώπη
Αμερικανοί και Γάλλοι αξιωματούχοι υποψιάζονται ότι οι Ιρανοί χάκερ βρίσκονταν επίσης πίσω από τις πρόσφατες επιθέσεις στην Ευρώπη, οι οποίες έπληξαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ψυκτικής αλυσίδας στη Γαλλία και αλλού, προκαλώντας πυρκαγιές και αλλοιώνοντας τρόφιμα όταν οι θερμοκρασίες αυξήθηκαν από απόσταση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Πολλοί από τους στόχους ήταν σούπερ μάρκετ σε αγροτικές πόλεις, στις οποίες οι ειδικοί λένε ότι μπορεί να είναι πιο εύκολο να επιτεθούν από ό,τι σε πόλεις.
«Είναι ένα καλό παράδειγμα για τους ανθρώπους, ώστε να μπορέσουν να δουν ποιος θα μπορούσε να είναι ο αντίκτυπος στην καθημερινή τους ζωή», δήλωσε ο Άντερσεν στο περιθώριο του συνεδρίου Cyber Week στο Τελ Αβίβ.
Το Ιράν, το οποίο έχει αποτελέσει και το ίδιο αντικείμενο επανειλημμένων κυβερνοεπιθέσεων, αρνήθηκε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις στο εξωτερικό. Ο πρεσβευτής του Ιράν στη Γαλλία, Μοχάμεντ Αμίν-Νετζάντ, δήλωσε στην εφημερίδα Journal ότι εάν η Τεχεράνη είχε τις δυνατότητες, δεν θα τις χρησιμοποιούσε εναντίον της Ευρώπης, αλλά θα χτυπούσε τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, υπονοώντας ότι φταίει κάποια άλλη χώρα.
Κάθε ένας από τους κύριους κυβερνοεπιτιθέμενους στον κόσμο – η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα – είχε παραδοσιακά το δικό του χαρακτηριστικό στυλ επίθεσης. Η Κίνα τείνει να εργάζεται κρυφά, προσανατολισμένη στην κατασκοπεία και στην προεγκατάσταση μέσα σε κρίσιμα συστήματα για να προετοιμαστεί για μελλοντικές συγκρούσεις. Η Ρωσία συνήθως στοχεύει στην πρόκληση χάους και φυσικών διαταραχών, συμπληρώνοντας τον κινητικό πόλεμο. Η Βόρεια Κορέα χρησιμοποιεί κυβερνοεπιθέσεις για να κερδίσει χρήματα μέσω κλοπής και εκβιασμού.
«Το Ιράν είναι ένα πολύ παράξενο ον από αυτή την άποψη, επειδή κάνουν ό,τι μπορούν», δήλωσε ο Shalev Hulio , διευθύνων σύμβουλος της ισραηλινής εταιρείας κυβερνοασφάλειας Dream.
Το Ιράν προσπαθεί αλλά η τεχνολογία του ακόμη υστερεί
Αυτές οι δυνατότητες φαίνεται να επεκτείνονται. Ο Hulio είπε ότι καθώς τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης πολλαπλασιάζονται, το Ιράν προσπαθεί να βρει πώς να τα χρησιμοποιήσει για μεγαλύτερες και ταχύτερες επιθέσεις. Εκεί που κάποτε χρησιμοποιούσε την τεχνητή νοημοσύνη για να βελτιώσει την κοινωνική μηχανική, είπε ότι τώρα το Ιράν τη χρησιμοποιεί για να σαρώνει κώδικα για τρωτά σημεία zero-day και για να κάνει reverse-engineering patches, τα οποία ενημερώνουν τους επιτιθέμενους για τα κενά πριν οι χρήστες μπορέσουν να τα διορθώσουν.
«Προσπαθούν να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως παγκόσμιο παράγοντα απειλής», είπε.
Οι ειδικοί στον τομέα της κυβερνοασφάλειας λένε ότι οι δυνατότητες του Ιράν εξακολουθούν να υστερούν, αλλά η απόλυτη προθυμία του να προκαλέσει χάος το καθιστά μια δύναμη που πρέπει να ληφθεί υπόψη.
«Τώρα έχουμε μια άλλη χώρα για την οποία πρέπει να ανησυχούμε, μια άλλη απειλή-αντίπαλο», δήλωσε ο Μαρκ Μοντγκόμερι , απόστρατος υποναύαρχος και ειδικός σε κυβερνοαπειλές στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, ένα think tank της Ουάσινγκτον που ασκεί εδώ και καιρό κριτική στο Ιράν.
«Υπάρχει ένα επίπεδο συνεπειών που έρχονται στις κυβερνοεπιθέσεις τώρα που πιθανώς δεν έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν», είπε. «Ένα κομμάτι κακόβουλου κυβερνοκώδικα μπορεί να έχει το ίδιο καταστροφικό αποτέλεσμα με μια εκρηκτική συσκευή».
Ο Shykevich, της Check Point, δήλωσε ότι το Ιράν μπορεί να μετατοπίζει τους στόχους του από το Ισραήλ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη επειδή οι επιπτώσεις είναι μεγαλύτερες εκεί – και οι άμυνες ασθενέστερες.
«Τεχνολογικά σίγουρα δεν βρίσκονται στο επίπεδο της Ρωσίας ή της Κίνας», είπε. «Απλώς είναι πιο επιθετικοί και απότομοι».
