Τίτλοι τέλους πέφτουν σήμερα, Δευτέρα (09.11.2026), για την ιστορική ρωσική εφημερίδα Novaya Gazeta, η οποία κλείνει οριστικά έπειτα από χρόνια πιέσεων και περιορισμών στη λειτουργία της. Οι δημοσιογράφοι της ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τα γραφεία τους στο κέντρο της Μόσχας, έχοντας ήδη πραγματοποιήσει την τελευταία τους συντακτική σύσκεψη.
Η Novaya Gazeta, μία από τις γνωστότερες ανεξάρτητες εφημερίδες της Ρωσίας, υποστηρίζει ότι αναγκάζεται να σταματήσει τη λειτουργία της εξαιτίας μιας συνεχούς εκστρατείας κρατικών πιέσεων από την κυβέρνηση της Μόσχας, η οποία, σύμφωνα με τους ανθρώπους της, έχει καταστήσει αδύνατη τη συνέχιση της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Από τον Γκορμπατσόφ στο οριστικό κλείσιμο
Η ιστορία της Novaya Gazeta είναι στενά συνδεδεμένη με τον τελευταίο ηγέτη της Σοβιετικής Ένωσης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο οποίος συνέβαλε στην ίδρυσή της με χρήματα από το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης που είχε λάβει το 1990.
Για δεκαετίες, η εφημερίδα αποτέλεσε μια σημαντική φωνή της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας στη Ρωσία, δημοσιεύοντας έρευνες και ρεπορτάζ για ζητήματα που συχνά προκαλούσαν την αντίδραση των Αρχών.
Παρά τους αυξανόμενους περιορισμούς στην ενημέρωση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η εφημερίδα είχε καταφέρει να συνεχίσει τη λειτουργία της.
Ωστόσο, στα τέλη Οκτωβρίου ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε πλέον να παραμείνει ανοιχτή.
Ο χαρακτηρισμός «ξένος πράκτορας» και το οικονομικό αδιέξοδο
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση για το κλείσιμο έπαιξε ο χαρακτηρισμός της Novaya Gazeta ως «ξένου πράκτορα» από τις ρωσικές Αρχές.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, μετά την εξέλιξη αυτή οι τράπεζες σταμάτησαν να διεκπεραιώνουν τις δωρεές των αναγνωστών της, από τις οποίες εξαρτιόταν σε μεγάλο βαθμό η οικονομική της επιβίωση.
Οι δυσκολίες, όμως, δεν περιορίστηκαν στα οικονομικά προβλήματα. Το προηγούμενο διάστημα πραγματοποιήθηκαν έρευνες τόσο στα γραφεία της εφημερίδας όσο και στο σπίτι του διευθυντή της, ενώ ένας έμπειρος δημοσιογράφος της βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό, περιμένοντας να δικαστεί.
Οι εργαζόμενοι περιγράφουν μια κατάσταση στην οποία η άσκηση της δημοσιογραφίας γινόταν ολοένα δυσκολότερη.
Μουράτοφ: «Δεν μπορούμε να προστατεύσουμε τους δημοσιογράφους μας»
Ο πρώην διευθυντής της Novaya Gazeta, Ντμίτρι Μουράτοφ, είχε μιλήσει τον περασμένο μήνα σε εκδήλωση στο Λονδίνο για τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι στη Ρωσία.
«Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι εμείς, που είμαστε προϊστάμενοι συντακτικών ομάδων, δεν μπορούμε να προστατεύσουμε τους δημοσιογράφους μας», δήλωσε.
Ο Μουράτοφ είχε τιμηθεί το 2021 με το Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο μοιράστηκε με τη δημοσιογράφο από τις Φιλιππίνες, Μαρία Ρέσα.
Είχε αφιερώσει το βραβείο του σε έξι συναδέλφους του που δολοφονήθηκαν, ανάμεσά τους και η γνωστή ερευνήτρια δημοσιογράφος Άννα Πολιτκόφσκαγια.
Η Πολιτκόφσκαγια είχε γίνει γνωστή για τα αποκαλυπτικά ρεπορτάζ της σχετικά με τους πολέμους της Ρωσίας στην Τσετσενία.
Η απάντηση του Κρεμλίνου
Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι ορισμένοι περιορισμοί στην ενημέρωση είναι αναγκαίοι λόγω της αντιπαράθεσης της Ρωσίας με τη Δύση για την Ουκρανία.
Η ρωσική ηγεσία κατηγορεί ξένες υπηρεσίες πληροφοριών ότι προσπαθούν να προκαλέσουν δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της χώρας, παρουσιάζοντας τη σύγκρουση με τη Δύση ως έναν «υπαρξιακό αγώνα».
Παράλληλα, ορισμένοι Ρώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερ έχουν κατηγορήσει τη Novaya Gazeta ότι προωθεί αντιρωσικές θέσεις, κάτι που η εφημερίδα έχει επανειλημμένα αρνηθεί.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιχείρησε τη Δευτέρα να υποβαθμίσει τη σημασία του κλεισίματος. Όπως δήλωσε, πρόκειται για μέρος μιας «τυπικής διαδικασίας εναλλαγής» στον χώρο των μέσων ενημέρωσης, όπου ορισμένες επιχειρήσεις κλείνουν και άλλες δημιουργούνται, σε μια αγορά με έντονο ανταγωνισμό.
Η τελευταία ημέρα στα γραφεία της Μόσχας
Στον ιστότοπο της Novaya Gazeta δημοσιεύθηκε ένα εκτενές άρθρο που περιγράφει τις τελευταίες ώρες των δημοσιογράφων στα γραφεία της εφημερίδας.
Οι εργαζόμενοι μαζεύουν τα προσωπικά τους αντικείμενα και αποχαιρετούν έναν χώρο στον οποίο εργάστηκαν για χρόνια, έχοντας καλύψει σημαντικά γεγονότα της σύγχρονης ρωσικής ιστορίας.
«Это все». Коллектив «Новой газеты» покинул здание на Потаповском переулке Сегодня главред «Новой газеты» Сергей Соколов провел последнюю планерку в офисе редакции на Потаповском переулке, пишет SOTAvision. На ней присутствовали экс-главред издания Дмитрий Муратов, сотрудники редакции и представители других СМИ, в том числе CNN и Reuters, отмечает «Осторожно, новости». После планерки сотрудники «Новой газеты» сняли со стен портреты шестерых убитых журналистов, работавших с изданием — Игоря Домникова, Юрия Щекочихина, Анны Политковской, Анастасии Бабуровой, Станислава Маркелова и Натальи Эстемировой. Затем работники забрали свои вещи и покинули офис. У здания включили песню группы ДДТ «Это все». Пришедшие попрощаться с «Новой» провожают журналистов аплодисментами и криками «спасибо», пишет RusNews. На табличке «Новой газеты» лежал цветок, а к мемориалу Анне Политковской принесли цветы и букеты пишет SOTAvision. Позднее поверх таблички «Новой» повесили новую с надписью «Здесь жила "Новая газета"», сообщает RusNews. По словам Соколова, телеграм-канал издания проработает до полуночи, а финальный сюжет уже вышел на YouTube-канале «Новой». «Не прощаемся. Мы обязательно что-нибудь придумаем. Потому что "Новая газета" — это не полосы, не сайт. Это идея. Идея, цель жизни для тех, кто здесь работает. А это убить невозможно. И закрыть невозможно. Мы будем жить. И я уверен, что страна, попавшая в это ужасное время, наконец-то встрепенется. И как только чуть-чуть появятся первые признаки, "Новая газета" вернется к вам, наши читатели и наши коллеги», — заявил Соколов.
— Новая газета Европа (@novayagazeta_eu) November 9, 2026
Παρά τη δύσκολη αυτή στιγμή, αρκετοί από τους δημοσιογράφους της εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι αξίες της εφημερίδας δεν θα χαθούν μαζί με το κλείσιμό της.
Η έμπειρη δημοσιογράφος Ιρίνα Βορομπιόβα παρομοίασε το πνεύμα της Novaya Gazeta με έναν «καλό ιό» που θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα στους ανθρώπους της.
«Ούτε καν μια πυρηνική έκρηξη δεν θα μπορούσε να το καταστρέψει. Θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα σε όλους όσοι υπήρξαν κομμάτι της».
Με αυτά τα λόγια, η δημοσιογράφος περιέγραψε το τέλος μιας εφημερίδας που, παρά τις πιέσεις και τις απώλειες που γνώρισε στην πορεία της, άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη ρωσική δημοσιογραφία.
