Κυρίως, απαιτεί να αποδειχθεί ότι ένα κίνημα που συσπειρώθηκε γύρω από την αντίθεση στην κυβέρνηση μπορεί να συμφωνήσει σε μια κοινή στρατηγική για τη διακυβέρνηση.
Το Κόσοβο: Η πιο ευαίσθητη πολιτική εξίσωση
Εάν υπάρχει ένα ζήτημα που αποκαλύπτει τις δυσκολίες της «Φοιτητικής Λίστας» να διαμορφώσει μια ενιαία πολιτική ταυτότητα, αυτό είναι το Κόσοβο.
Το υπόμνημα της λίστας για το ζήτημα χαρακτηρίζει το Κόσοβο «αναπόσπαστο τμήμα» της Σερβίας. Η υποψήφια Μιλένα Πέτροβιτς παρουσίασε αυτή τη θέση τον Οκτώβριο του 2026, ενώ το κίνημα έχει διευκρινίσει ότι το σύνθημα «Το Κόσοβο είναι Σερβία» δεν θα αποτελέσει κεντρικό προεκλογικό του μήνυμα.
Παράλληλα, οι εκπρόσωποί του υποστηρίζουν ότι το μέλλον του Κοσόβου δεν πρέπει να αποφασίζεται πίσω από κλειστές πόρτες.
Ο υποψήφιος Γιουγκοσλάβ Γκάσιτς, ο οποίος διδάσκει στην ιατρική σχολή που λειτουργεί υπό σερβική διοίκηση στη Βόρεια Μιτρόβιτσα, δήλωσε στην εφημερίδα Danas ότι η λίστα θα επανεξετάσει όλες τις συμφωνίες μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας, τόσο τις υπογεγραμμένες όσο και όσες δεν έχουν υπογραφεί. Υποστήριξε επίσης ότι πρέπει να διατηρηθούν οι σερβικοί θεσμοί που εξακολουθούν να λειτουργούν στο Κόσοβο.
Σύμφωνα με τις θέσεις που παρουσίασε, η καταχώριση σερβικών θεσμών στο σύστημα του Κοσόβου θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή, όχι όμως μια διαδικασία που περιέγραψε ως «κοσοβαροποίηση».
Από την πλευρά του, ο Ίλια Σρντάνοβιτς δήλωσε σε συνέντευξή του στο BBC News Serbian ότι «το Κόσοβο και τα Μετόχια αποτελούν αναπόσπαστα μέρη της χώρας μας», παραπέμποντας στο σερβικό Σύνταγμα. Για τους Σέρβους που ζουν στο Κόσοβο, διαβεβαίωσε ότι δεν θα εγκαταλειφθούν.
Όταν ρωτήθηκε για τις συμφωνίες του Οχρίδας και της Ουάσιγκτον, απέφυγε να δεσμευτεί είτε για την εφαρμογή είτε για την απόρριψή τους.
Οι θέσεις αυτές δείχνουν ότι η «Φοιτητική Λίστα» δεν επιχειρεί να απομακρυνθεί από την παραδοσιακή σερβική θέση περί εδαφικής ακεραιότητας.
Ταυτόχρονα, αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστεί τις υφιστάμενες συμφωνίες με την Πρίστινα και τη θέση των σερβικών θεσμών στο Κόσοβο.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο διπλωματικό. Αγγίζει την εσωτερική πολιτική ισορροπία, την προστασία της σερβικής κοινότητας στο Κόσοβο και τις διεθνείς σχέσεις του Βελιγραδίου.
Οι κατηγορίες του Βούτσιτς και η σύγκρουση με την κυβέρνηση
Καθ’ όλη τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς και κυβερνητικοί κύκλοι παρουσίαζαν τις διαδηλώσεις ως προσπάθεια αποσταθεροποίησης της χώρας.
Ο Σέρβος πολιτικός είχε χαρακτηρίσει το κίνημα «έγχρωμη επανάσταση», υποστηρίζοντας ότι υποκινείται από δυτικές δυνάμεις. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Associated Press και του Reuters, είχε επίσης διατυπώσει κατηγορίες για χρηματοδότηση της κινητοποίησης από πράκτορες στην Κροατία και το Μαυροβούνιο.
Οι φοιτητές απέρριψαν τις αιτιάσεις περί οργάνωσης από το εξωτερικό.
Η αντιπαράθεση δεν περιορίστηκε στις πολιτικές δηλώσεις. Μετά την ανακοίνωση των υποψηφίων, φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά προσώπων που συμμετείχαν στη λίστα. Ο Σρντάνοβιτς, ειδικότερα, βρέθηκε στο στόχαστρο δημοσιευμάτων που τον συνέδεαν με υπηρεσίες ασφαλείας του Μαυροβουνίου ή με το κυβερνών SNS, χωρίς οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί να τεκμηριώνονται ως ανεξάρτητα επιβεβαιωμένα γεγονότα.
Ο πρόεδρος του SNS, Μίλος Βούτσεβιτς, χαρακτήρισε τους υποστηρικτές της λίστας «ψευδοελίτ». Ο ίδιος ο Βούτσιτς δημοσίευσε βίντεο στο οποίο εμφανιζόταν να «συζητά» με μια άδεια καρέκλα, πάνω στην οποία είχε τοποθετήσει φωτογραφία του Σρντάνοβιτς και μια πέτρα που χρησιμοποιείται στην παρασκευή τουρσιών από λάχανο.
Η απάντηση του καρδιολόγου ήταν ειρωνική: «Βρέθηκε η πέτρα της σοφίας!».
Παρά την έντονη πολιτική αντιπαράθεση, η εκλογική επίδοση της «Φοιτητικής Λίστας» έδειξε ότι οι κατηγορίες και οι επιθέσεις δεν απέτρεψαν ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων από το να τη στηρίξει.
Το εκλογικό αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν απαντά αυτομάτως στα ερωτήματα για τη μελλοντική λειτουργία της, την εσωτερική συνοχή της ή τις δυνατότητές της να ασκήσει αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Η επόμενη μέρα στη Σερβία
Η εκλογική επικράτηση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο, αλλά δεν ολοκληρώνει από μόνη της την πολιτική μετάβαση.
Μετά την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων από την Εκλογική Επιτροπή της Δημοκρατίας της Σερβίας, το νέο κοινοβούλιο πρέπει να συγκληθεί εντός 30 ημερών. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας προτείνει υποψήφιο πρωθυπουργό, αφού προηγουμένως διαβουλευθεί με τους εκλεγμένους συνδυασμούς. Εάν δεν εκλεγεί κυβέρνηση εντός 90 ημερών από την έναρξη της σχετικής διαδικασίας, η Βουλή διαλύεται.
Η «Φοιτητική Λίστα» δεν είχε ανακοινώσει επίσημα υποψήφιο πρωθυπουργό, για την ώρα. Οι φοιτητές επέμεναν ότι το κίνημα δεν διαθέτει έναν μοναδικό ηγέτη και ότι υπάρχουν περισσότερα από ένα πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν κάθε θέση.
Παράλληλα, παραμένει η εκκρεμότητα της προεδρίας. Ο Βούτσιτς παραιτήθηκε από το αξίωμα στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, προκειμένου να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές ως επικεφαλής της δικής του εκλογικής παράταξης.
Η πρόεδρος της απερχόμενης Βουλής, Άνα Μπρνάμπιτς, ανέλαβε προσωρινά καθήκοντα προέδρου από τις 28 Σεπτεμβρίου, για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβεί τους τρεις μήνες. Η προεδρική εκλογή προβλέπεται να πραγματοποιηθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η Σερβία βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο παράλληλες διαδικασίες: τη συγκρότηση νέας κυβέρνησης και την εκλογή νέου προέδρου.
Για τη «Φοιτητική Λίστα», η επόμενη φάση θα είναι ριζικά διαφορετική από εκείνη των διαδηλώσεων. Στους δρόμους, το κίνημα μπορούσε να συσπειρώνει πολίτες γύρω από σαφή αιτήματα, όπως η απόδοση ευθυνών για την τραγωδία του Νόβι Σαντ και η αντιμετώπιση της διαφθοράς. Στο κοινοβούλιο, θα πρέπει να διαχειριστεί σύνθετες πολιτικές αποφάσεις, να συντονίσει διαφορετικές προσωπικότητες και να μετατρέψει τις δεσμεύσεις του σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις.
Η απουσία του παραδοσιακού αρχηγικού μοντέλου αποτέλεσε χαρακτηριστικό της συγκρότησής του. Θα αποτελέσει, όμως, και δοκιμασία για τον τρόπο με τον οποίο θα λαμβάνονται οι αποφάσεις στη νέα πολιτική πραγματικότητα.
Ευρώπη: Ένα φιλοευρωπαϊκό άνοιγμα, χωρίς ξεκάθαρη δέσμευση
Η νίκη του κινήματος θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση της στάσιμης ενταξιακής πορείας της Σερβίας προς την ΕΕ.
Τα πρώτα συγχαρητήρια από το εξωτερικό έφτασαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε κοινή δήλωση, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συνεχάρησαν την «Φοιτητική Λίστα» για τη νίκη και επιβεβαίωσαν την ετοιμότητα των ευρωπαϊκών θεσμών να βοηθήσουν τη Σερβία να προχωρήσει στην πορεία της προς την ΕΕ.
«Είμαστε έτοιμοι να υποστηρίξουμε μεταρρυθμίσεις στους τομείς του κράτους δικαίου, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, της καταπολέμησης της διαφθοράς και των ισχυρών δημοκρατικών θεσμών, και να συνεργαστούμε για την επίτευξη του ευρωπαϊκού μέλλοντος της Σερβίας», πρόσθεσαν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα μέσω Χ.
Η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωσε ότι το αποτέλεσμα των σερβικών εκλογών σηματοδοτεί νέα αρχή στις σχέσεις ανάμεσα στο Βελιγράδι και τις Βρυξέλλες.
«Μπορεί να ξεκινήσει ένα νέο κεφάλαιο για τη Σερβία. Η πόρτα της ΕΕ είναι ανοιχτή και είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε μαζί», ανέφερε η Κος σε γραπτή δήλωση που κοινοποιήθηκε σε δημοσιογράφους από το γραφείο της.
Η Σερβία παραμένει υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ, αλλά οι διαπραγματεύσεις έχουν περιπλακεί εξαιτίας των ανησυχιών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τα δημοκρατικά πρότυπα και τις σχέσεις με το Κόσοβο. Το κατά πόσο η νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα μπορέσει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των Βρυξελλών θα εξαρτηθεί από τις πράξεις της και όχι μόνο από την εκλογική της νίκη.
