Το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια αντιστοιχεί πάνω από το 90% του μέσου μηνιαίου μισθού στην Ελλάδα, δηλαδή το υπερδιπλάσιο ποσοστό του αντίστοιχου στην ΕΕ-27, σύμφωνα με έρευνα του ΚΕΦΙΜ που δείχνει επίσης ότι οι τιμές πώλησης των κατοικιών αυξήθηκαν κατά 13% την τελευταία εικοσαετία.
Η έρευνα έδειξε ότι το ενοίκιο για ένα μικρό διαμέρισμα απορροφά πάνω από τα δύο τρίτα του μέσου μισθού και η αυτόνομη διαβίωση γίνεται πολύ πιο δύσκολη για νέους εργαζόμενους, ζευγάρια και νέες οικογένειες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η στεγαστική πίεση μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα για βασικές ανάγκες, αποταμίευση και κατανάλωση ενώ η αύξηση του κόστους στέγασης επιβαρύνει δυσανάλογα όσους δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία και καθιστά δυσχερέστερη την αγορά κατοικίας.
Σύμφωνα με την έρευνα, η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 τη δεύτερη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση ενοικίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με ρυθμό +10,1%, πίσω μόνο από την Κροατία. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα, το μέσο ενοίκιο για διαμέρισμα με ένα υπνοδωμάτιο αντιστοιχεί πλέον στο 70,2% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 93,6%.
Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα του νέου policy brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με τίτλο «Τιμές κατοικιών και ενοίκια στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση», το οποίο συνέγραψε ο Βοηθός Ερευνητικών Προγραμμάτων του ΚΕΦΙΜ, Χρήστος Λούκας.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ανάλυση, που βασίζεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, καταγράφει τη συνεχιζόμενη επιδείνωση της οικονομικής προσβασιμότητας της στέγης στην Ελλάδα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές κατοικιών και τα ενοίκια αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα.
Το ράλι των τιμών κατοικιών
Σύμφωνα με τη μελέτη στην ΕΕ-27, το 2025 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2% ενώ η Ελλάδα κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση ενοικίων στην ΕΕ, έχοντας σημειώσει έντονη διακύμανση τα τελευταία χρόνια. Από το 2000 έως το 2025, τα ενοίκια στην Ελλάδα ακολούθησαν ισχυρή άνοδο πριν από την κρίση, βαθιά πτώση την περίοδο 2011–2018, στασιμότητα έως το 2021 και νέα έντονη άνοδο από το 2022.
Επιπλέον, οι τιμές αγοράς κατοικιών στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, έχουν πλέον ξεπεράσει τα προ κρίσης επίπεδα, μετά από πολύ ταχεία ανάκαμψη από το 2017 και μετά.
Ειδικότερα, κατά την περίοδο 2000–2007, οι τιμές αγοράς κατοικιών σχεδόν διπλασιάστηκαν τόσο στην Αθήνα όσο και στις αστικές περιοχές τροφοδοτούμενες από την πιστωτική επέκταση, τα χαμηλά επιτόκια μετά την ένταξη στη ζώνη του ευρώ και τις Ολυμπιακές επενδύσεις. Ακολούθησε η μεγαλύτερη πτώση τιμών ακινήτων στην ΕΕ: από το 2007 έως το 2017, οι τιμές στην Αθήνα υποχώρησαν κατά σχεδόν 44%, αντανακλώντας τη βαθιά δημοσιονομική κρίση, τα τρία μνημόνια, τα capital controls και τη δραματική συρρίκνωση της οικοδομικής δραστηριότητας. Αντίστοιχη ήταν η πτώση στο σύνολο των αστικών περιοχών.
Από το 2018 και μετά, οι τιμές ακολούθησαν έντονη ανοδική πορεία, τροφοδοτούμενη από τη ζήτηση ξένων επενδυτών, το πρόγραμμα Golden
Visa, την ανάπτυξη βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb) και την περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών λόγω της σχεδόν πλήρους παύσης οικοδομικής δραστηριότητας κατά τη δεκαετία της κρίσης. Στην Αθήνα, ο δείκτης ανέκαμψε το 2025 ξεπερνώντας πλέον τα επίπεδα του 2007 κατά 13%. Στις αστικές περιοχές συνολικά, η ανάκαμψη είναι ταχεία αλλά οι τιμές μόλις ξεπέρασαν το επίπεδο του 2007. Η ταχύτητα αυτής της ανόδου είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.
Η προηγούμενη φούσκα χρειάστηκε επτά χρόνια (2000–2007) για να διπλασιάσει τις τιμές, παράλληλα με την αύξηση των εισοδημάτων. Αντίθετα, η
τρέχουσα άνοδος πέτυχε παρόμοιο ρυθμό μέσα στην επταετία 2018–2025, αυτή τη φορά όμως χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των εισοδημάτων. Η ταχεία αύξηση των τιμών, σε συνδυασμό με τη στασιμότητα των μισθών, δημιουργεί ασφυκτικές πιέσεις στην οικονομική προσβασιμότητα της κατοικίας, ιδίως στα αστικά κέντρα.
Εν κατακλείδι, η επιβάρυνση των νοικοκυριών στην Αθήνα είναι πλέον δυσανάλογα υψηλή σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, καθώς τα ενοίκια βρίσκονται σε ευρωπαϊκά επίπεδα, ενώ οι μισθοί παραμένουν αισθητά χαμηλότεροι.
