Δήμοι, κρατικοί φορείς, ασφαλιστικά ταμεία, πανεπιστήμια και οργανισμοί διαθέτουν δεκάδες χιλιάδες ακίνητα, γήπεδα και κτίρια, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μία ενιαία μονάδα μέτρησης για την ακίνητη περιουσία του δημοσίου, ώστε να καταγράφεται το σύνολό της αφού αριθμοί όπως τα περίπου 77.000 ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι με τα 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ των Δήμων.
Με τη στεγαστική πίεση να καθιστά σχεδόν επιβεβλημένη την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα περιουσιακά στοιχεία διαθέτει ένας φορέας, αλλά πόσα από αυτά είναι πραγματικά διαθέσιμα, σε ποια κατάσταση βρίσκονται και για ποια χρήση είναι κατάλληλα.
Η BluPeak Estate Analytics επιδίωξε να αναδείξει τους μεγαλύτερους ιδιοκτήτες στο δημόσιο τομέα της χώρας, με τη σύγκριση να γίνεται σε δύο επίπεδα:
- εξετάζεται το δημοσιευμένο μέγεθος του χαρτοφυλακίου κάθε φορέα, με σαφή αναφορά στη μονάδα μέτρησης.
- όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία ΚΑΕΚ, μπορεί να γίνει ξεχωριστή σύγκριση σε κοινή κτηματολογική βάση.
Τα στοιχεία
Τα μεγέθη που παρουσιάζονται δείχνουν κυρίως την κλίμακα του χαρτοφυλακίου κάθε φορέα και δεν αποτελούν μία ομοιογενή κατάταξη. Κι αυτό γιατί ένα ακίνητο μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερα από ένα ΚΑΕΚ, ένα ΚΑΕΚ μπορεί να συνδέεται με περισσότερα εμπράγματα δικαιώματα, ενώ ένα γήπεδο μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα από ένα κτίρια.
Για παράδειγμα, στους Δήμους, η επεξεργασία βασίζεται σε 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ. Αντίθετα, άλλοι δημόσιοι φορείς δημοσιεύουν αριθμό ακινήτων, κτιρίων, γηπέδων ή δικαιωμάτων και όχι απαραίτητα μοναδικούς κτηματολογικούς αριθμούς.
Επομένως, αριθμοί όπως τα περίπου 77.000 ακίνητα της ΕΤΑΔ δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι με τα 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ των Δήμων. Αντίστοιχα, τα 4.814 κτίρια και τα 3.638 γήπεδα ΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ δεν μπορούν να αθροιστούν μηχανικά με τα ΚΑΕΚ άλλων φορέων.
Η ΕΤΑΔ με περίπου 77.000 ακίνητα
Η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου διαχειρίζεται περίπου 77.000 ακίνητα, τα όποια όμως δεν σημαίνει ότι είναι διαθέσιμα προς άμεση εμπορική αξιοποίηση. Το χαρτοφυλάκιο πρέπει να διαχωριστεί ανάλογα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη χρήση, τις υφιστάμενες δεσμεύσεις και τον βαθμό ωριμότητας κάθε περιουσιακού στοιχείου.
Σημαντική είναι και η ακίνητη περιουσία του ΟΣΕ και της ΓΑΙΑΟΣΕ, που εμφανίζουν 4.814 κτίρια και 3.638 γήπεδα. Παράλληλα, καταγράφονται περίπου 3.500 δικαιώματα ΚΑΕΚ, περίπου 105.925 στρέμματα γης και 628.000 τ.μ. κτισμάτων.
Τα 515 ακίνητα του e-ΕΦΚΑ
Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει 515 ιδιόκτητα ακίνητα. Σε αυτά περιλαμβάνονται ακίνητα που χρησιμοποιούνται από τις υπηρεσίες του φορέα, μισθωμένα περιουσιακά στοιχεία αλλά και ακίνητα με διαφορετικές ανάγκες συντήρησης και αξιοποίησης.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν τα πανεπιστήμια και τα κληροδοτήματα. Το ΕΚΠΑ και τα συνδεδεμένα κληροδοτήματα εμφανίζουν περίπου 620 ακίνητα ή δικαιώματα. Η Ακαδημία Αθηνών εμφανίζει 56 ακίνητα και 157 απαλλοτριωμένες εκτάσεις.
Οι Δήμοι και τα 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ
Η μεγαλύτερη συγκεντρωμένη βάση περιουσιακών στοιχείων που έχει αποτυπωθεί με κοινό δείκτη τον μοναδικό ΚΑΕΚ βρίσκεται στους Δήμους, όπου καταγράφονται 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ.
Αν η σύγκριση περιοριστεί αποκλειστικά στην ίδια μονάδα μέτρησης, τα 194.787 μοναδικά ΚΑΕΚ των Δήμων συγκρίνονται με περίπου 13.322 ΚΑΕΚ επιλεγμένων μεγάλων δημόσιων φορέων. Η αριθμητική σχέση είναι περίπου 14,6 προς 1.
Ωστόσο, ούτε αυτή η αναλογία περιγράφει το σύνολο της δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Τα 13.322 ΚΑΕΚ αφορούν συγκεκριμένους φορείς που έχουν ήδη ενταχθεί στην επεξεργασία και όχι πλήρη απογραφή του Ελληνικού Δημοσίου. Συνεπώς, η αναλογία είναι ενδεικτική της σημερινής διαθέσιμης βάσης δεδομένων και όχι τελική εθνική κατάταξη.
Πόσα μπορούν να αξιοποιηθούν
Από την επεξεργασία της δημοτικής περιουσίας που πραγματοποιεί η BluPeak Estate Analytics προκύπτει και μία δεύτερη κρίσιμη διάσταση, καθώς άλλο είναι το καταγεγραμμένο περιουσιακό απόθεμα και άλλο το πραγματικά αξιοποιήσιμο.
– Περίπου το 25% των δημοτικών δικαιωμάτων εντάσσεται στην κατηγορία της άμεσης αξιοποίησης και θα μπορούσε να εξεταστεί για στεγαστικές, κοινωνικές ή εισοδηματικές χρήσεις.
– Ένα επιπλέον 40% χαρακτηρίζεται ως περιουσία προς ωρίμανση, καθώς απαιτείται προηγουμένως τεχνικός, νομικός ή πολεοδομικός έλεγχος. Για περίπου το 35% υπάρχουν μεγαλύτερες εκκρεμότητες, όπως ελλείψεις τίτλων, γεωχωρικών δεδομένων, ΚΑΕΚ ή προβλήματα αντιστοίχισης των επιμέρους μητρώων.
