Για τον κίνδυνο να πληγεί από ανταγωνιστικά συμφέροντα ο Κάθετος Διάδρομος (το εγχείρημα μεταφοράς αμερικανικού φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ανατολική Ευρώπη), προειδοποίησε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Aktor και διευθύνων σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE, Αλέξανδρος Εξάρχου, υπογραμμίζοντας την πολυεπίπεδη γεωπολιτική αξία του για τη χώρα.
Ο επικεφαλής του Aktor τόνισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί, κατά την εκτίμησή του, έργο εθνικής σημασίας με πολλούς αντιπάλους που δραστηριοποιούνται στον τομέα του φυσικού αερίου, μιλώντας στο συνέδριο Green Deal Greece 2026 που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Αυτό το στοίχημα προφανώς έχει σημαντική γεωπολιτική αξία για την Ελλάδα. Κατά τη γνώμη μου, είναι εθνικό έργο για πολλούς λόγους, αλλά έχει προφανώς και πολλούς εχθρούς» τόνισε για τον Κάθετο Διάδρομο.
Όπως ανέφερε, στις ΗΠΑ υπάρχουν ανταγωνιστές της Venture Global, προμηθεύτριας της ATLANTIC SEE LNG TRADE, οι οποίοι θα προτιμούσαν το φυσικό αέριο να φτάνει στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας και όχι μέσω της Ελλάδας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαδρομή αυτή θα τους επέτρεπενα αναμειγνύουν το αμερικανικό LNG με ρωσικό αέριο, εξασφαλίζοντας χαμηλότερες τιμές, δυνατότητα που δεν υπάρχει για την Ελλάδα λόγω της σχετικής απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού αερίου από την ΕE.
«Το σημαντικό είναι ο πόλεμος που έγινε και που εξακολουθεί. Και ναι, υπάρχει κίνδυνος, δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό» δήλωσε, αναφερόμενος σε ανταγωνιστές της Venture Global που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ζημιά στον Κάθετο Διάδρομο, ενώ πρόσθεσε ότι και ελληνικά οικονομικά συμφέροντα αντιτίθενται στο εθνικό αυτό στοίχημα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αναφερόμενος στην επέκταση του εγχειρήματος, ο Αλέξανδρος Εξάρχου διευκρίνισε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν ταυτίζεται με τις υφιστάμενες ή τις μελλοντικές υποδομές φυσικού αερίου, αλλά αφορά τις εμπορικές συμφωνίες που θα υλοποιηθούν μέσω αυτών. Το ζητούμενο, όπως εξήγησε, είναι η διακίνηση ποσοτήτων αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά, επαναλαμβάνοντας την εθνική σημασία του έργου.
Οι συζητήσεις της ATLANTIC SEE LNG TRADE με άλλα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης συνεχίζονται, σύμφωνα με τον ίδιο. Στην εταιρεία συμμετέχουν ο Όμιλος AKTOR με ποσοστό 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι τιμές που εξασφάλισε πέρυσι η ATLANTIC από τη Venture Global δεν είναι σήμερα διαθέσιμες στην αγορά και απέχουν σημαντικά από τα τρέχοντα επίπεδα. Υπενθύμισε ότι τον περασμένο Νοέμβριο, όταν υπεγράφη η εμπορική συμφωνία, αρκετοί αμφισβητούσαν τη βιωσιμότητα των συγκεκριμένων τιμών.
Ο ρόλος του ελληνικού δημοσίου
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR ξεκαθάρισε ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει αναλάβει δέσμευση αγοράς αμερικανικού αερίου στο πλαίσιο αυτών των συμφωνιών. Ωστόσο, όπως είπε, θα έχει οικονομικό όφελος, καθώς θα εισπράττει χρήματα από την υλοποίηση των εμπορικών συμφωνιών που εξασφάλισε η ATLANTIC SEE LNG TRADE με την Αλβανία και τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη.
«Δεν εμποδίστηκε κανείς που επιθυμεί να αγοράσει αμερικάνικο LNG και να το πουλήσει στην Ευρώπη. Δεν είναι προνόμιο ούτε αποκλειστικότητα της ATLANTIC SEE LNG. Τι συνέβη; Ουδείς ενδιαφερόταν τότε να δεσμευτεί για είκοσι χρόνια για σταθερή τιμή LNG. Σε εκείνο τον χρόνο δεν υπήρχε κανείς που ήθελε να αναλάβει αυτόn το κίνδυνο. Δεν υπήρχε ιδιώτης που επιθυμούσε και καιγόταν να υπογράψει παρόμοια συμφωνία, ώστε ενδεχομένως να θεωρείται ανταγωνιστής. Υπήρχαν ιδιώτες οι οποίοι δεν ήθελαν καθόλου αμερικάνικο, διότι επί πολλά χρόνια χρησιμοποιούσαν και έκαναν trade ρώσικο» σχολίασε χαρακτηριστικά.
Ζητείται ισορροπία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία
Για το ενδεχόμενο επιστροφής του ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, τόνισε πως «αν επιτραπεί ξανά στην Ευρώπη το ρωσικό, θα είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να μάς κάνει κανείς για την ισχυροποίηση του Κάθετου Διαδρόμου».
Δήλωσε ότι η ATLANTIC SEE LNG TRADE θα μπορούσε έτσι να προχωρά σε προσμίξεις αμερικανικού και φυσικού αερίου, μειώνοντας τις τιμές, όπως επιδιώκει και η Τουρκία. Απέκλεισε, πάντως, το ενδεχόμενο αυτό να γίνει πραγματικότητα στο ορατό μέλλον.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο με εξάρτηση από το αμερικανικό, θεωρώντας απολύτως αναγκαίο για γεωπολιτικούς λόγους να μην εξαρτάται η Ε.Ε. από μία μόνο πηγή ενέργειας. Διευκρίνισε, επίσης, ότι κανείς δεν προσδοκά πως η απαγόρευση του ρωσικού αερίου θα διαρκέσει για πάντα. «Θα απαιτηθεί μια ισορροπία μεταξύ αμερικάνικου και ρωσικού» επισήμανε.
Σχολιάζοντας την ευρωπαϊκή αντίδραση στο ενεργειακό πρόβλημα, ο επικεφαλής του Aktor υποστήριξε ότι η Ευρώπη παρακολουθεί ως θεατής τις διεθνείς εξελίξεις και υφίσταται τις συνέπειες από την άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου σε επίπεδα που κάποτε θεωρούνταν αδιανόητα.
Ζήτησε άμεση αντιμετώπιση του ζητήματος από την ΕE η οποία, όπως ανέφερε, δεν κάνει απολύτως τίποτε και περιορίζεται στην κατανάλωση των ενεργειακών της αποθεμάτων. Υπενθύμισε ότι τόσο η Κίνα, η οποία, κατά τον ίδιο, διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αερίου στον κόσμο, όσο και το Κατάρ, που λόγω του πολέμου δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τις συμβάσεις αγοραπωλησίας αερίου, αγοράζουν σήμερα αμερικανικό LNG σε τιμές spot, δηλαδή ακριβά.
Ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων
Για τον φετινό χειμώνα, προέβλεψε σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη, οι οποίες θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων. Προειδοποίησε ότι, εάν η ΕΕ δεν λάβει άμεσα μέτρα και συνεχίσει να καθυστερεί τις αποφάσεις, η οικονομία της θα υποστεί μεγάλη ζημιά, με επιπτώσεις και στην Ελλάδα.
Όπως εκτίμησε, όσο προχωρά ο χειμώνας και αυξάνεται η ευρωπαϊκή ζήτηση φυσικού αερίου, τόσο θα ενισχύεται και η τιμή του, ενώ επισήμανε ότι ενδεχόμενες επιπτώσεις σε μεγάλες οικονομίες, όπως η γαλλική και η γερμανική, θα συμπαρασύρουν και την Ελλάδα.
«Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα αντιληφθούν στην Ευρώπη ότι το μοναδικό πράγμα που μπορεί να σώσει αυτή τη στιγμή την κατάσταση είναι ένα ευρωομόλογο, το οποίο όμως πρέπει να εκδοθεί τώρα και όχι τον Φεβρουάριο. Πρώτον, γιατί αυτό θα χρειαστεί πολύ περισσότερα χρήματα, αν γίνει αργά. Και δεύτερον, διότι φοβούμαι ότι οι πολιτικές συνέπειες που θα προκληθούν από την κρίση αυτού του χειμώνα θα είναι σημαντικές για την Ευρώπη συνολικώς» κατέληξε.
