Τη νέα οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία, ύψους 45 δισ. ευρώ, πρότεινε η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα βον ντερ Λάιεν.
Το συγκεκριμένο αίτημα της Κομισιόν για νέα οικονομική ενίσχυση προς την Ουκρανία, είχε πέσει προ ημερών στο τραπέζι και μάλιστα σε υψηλούς τόνους, καθώς η Γερμανία είχε απειλήσει με μπλοκάρισμα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού της περιόδου 2028 – 2034 σε περίπτωση που δεν αποφασιστεί η χρηματοδότηση του Κιέβου.
Όπως αναφέρει η Κομισιόν το πακέτο των 45 δισ. ευρώ προορίζεται για την κάλυψη περίπου των δύο τρίτων των πρόσθετων χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας, οι οποίες εκτιμώνται συνολικά σε 70 δισ. ευρώ για το 2027.
Η Κομισιόν σχεδιάζει να αντλήσει τα κεφάλαια μέσω δανεισμού από τις διεθνείς αγορές, με εγγύηση τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η χρηματοδότηση θα κατευθυνθεί στην ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας και στη στήριξη των δημόσιων οικονομικών της χώρας, εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου με τη Ρωσία.
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται να προστεθεί στο ήδη υφιστάμενο δάνειο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027, από το οποίο τα υπόλοιπα 45 δισ. ευρώ προβλέπεται να εκταμιευθούν το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουκρανία θα εκπληρώσει τις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις και τους όρους χρηματοδότησης.
Ειδικοί όροι αποπληρωμής και μεταρρυθμίσεις
Το νέο δάνειο θα έχει ειδικούς όρους αποπληρωμής, καθώς η Ουκρανία θα υποχρεούται να επιστρέψει το κεφάλαιο μόνο εφόσον λάβει πολεμικές αποζημιώσεις από τη Ρωσία. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει την άμεση επιβάρυνση των ουκρανικών δημόσιων οικονομικών, διατηρώντας παράλληλα την απαίτηση να αναλάβει η Μόσχα το οικονομικό κόστος των καταστροφών που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.
Από το προτεινόμενο ποσό, έως 25 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτική βοήθεια και την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ουκρανίας, ενώ έως 20 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη γενική δημοσιονομική στήριξη της χώρας. Η χρηματοδότηση αποσκοπεί στη διατήρηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών, στην ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας και στη στενότερη συνεργασία της ουκρανικής με την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Η δημοσιονομική στήριξη θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η προώθηση μεταρρυθμίσεων για το κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι οποίες συνδέονται και με την ευρωπαϊκή ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας.
Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί μέσω της έκδοσης χρέους από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις κεφαλαιαγορές, με εγγύηση το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο του κοινοτικού προϋπολογισμού. Για τον σκοπό αυτό, η Κομισιόν προτείνει την τροποποίηση του ισχύοντος Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, ώστε να καταστεί δυνατή η παροχή της σχετικής εγγύησης.
Παράλληλα, η Κομισιόν επιδιώκει να κινητοποιήσει πρόσθετη χρηματοδότηση από διεθνείς εταίρους, καθώς το νέο πακέτο δεν επαρκεί για την πλήρη κάλυψη των εκτιμώμενων αναγκών της Ουκρανίας. Το υπόλοιπο ένα τρίτο αναμένεται να καλυφθεί από άλλες χώρες και διεθνείς μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει οι χώρες της G7.
Η εκμετάλλευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η διεύρυνση της δυνατότητας αξιοποίησης των μελλοντικών έκτακτων κερδών που προκύπτουν από τα δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία. Τα συγκεκριμένα έσοδα θα μπορούν, μετά την αποπληρωμή των προηγούμενων δανείων που έχουν χορηγηθεί με τη στήριξη της G7, να χρησιμοποιηθούν για την εξυπηρέτηση νέων επιλέξιμων δανείων προς την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένου του προτεινόμενου πακέτου των 45 δισ. ευρώ και του υφιστάμενου δανείου των 90 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, η Κομισιόν προτείνει τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέπει τη χορήγηση πρόσθετων δανείων έως 5 δισ. ευρώ μέσω του Ukraine Facility, με πλήρεις εγγυήσεις από τρίτες χώρες υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης, επιπέδου AAA ή Aaa. Στόχος είναι να αξιοποιηθεί η δανειοληπτική ικανότητα της ΕΕ για την κινητοποίηση επιπλέον πόρων, χωρίς να αυξάνεται ο κίνδυνος για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία και να ασκεί πίεση στη Ρωσία, επισημαίνοντας ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για το 2026 έχουν καλυφθεί. Όπως ανέφερε, η νέα πρόταση των 45 δισ. ευρώ αποσκοπεί στην κάλυψη των δύο τρίτων των αναγκών για το 2027, με τη συνδρομή και των διεθνών εταίρων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, η συνολική στήριξη που έχουν παράσχει η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της στην Ουκρανία και στους Ουκρανούς από την έναρξη της ρωσικής εισβολής προσεγγίζει τα 238 δισ. ευρώ.
Οι νομοθετικές προτάσεις θα υποβληθούν πλέον στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ προς εξέταση και έγκριση, με στόχο να διαμορφωθεί εγκαίρως το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο για την παροχή της χρηματοδότησης εντός του 2027.
