Στη διαμόρφωση ενός ρεαλιστικού εμπορικού μηχανισμού με μόνιμα χαρακτηριστικά για την προμήθεια φυσικού αερίου στη ΝΑ Ευρώπη μέσω της Ελλάδας, στοχεύει η σημερινή (24.2.2026) κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τον Κάθετο Διάδρομο.
Πρόκειται για τη σημαντικότερη σύνοδο των χωρών της ΝΑ Ευρώπης με τους Αμερικανούς μετά τις υπογραφές στην Αθήνα τον περσινό Νοέμβριο. Από τότε μεσολάβησε μια σειρά από αποτυχημένες δημοπρασίες φυσικού αερίου μέσω των συγκεκριμένων διαδρομών στον Κάθετο Διάδρομο. Το αρνητικό «σερί» έλαβε τέλος την Καθαρά Δευτέρα, καθώς πραγματοποιήθηκε μια ιδιαίτερα επιτυχημένη δημοπρασία μέσω της Διαδρομής 1, όπου δεσμεύτηκε το 98% των προσφερόμενων ποσοτήτων. Έτσι, οι συναντήσεις στην Ουάσιγκτον πραγματοποιούνται σε μια πολύ καλύτερη βάση από ότι προηγουμένως.
Κεντρικός στόχος παραμένει η διαμόρφωση των βέλτιστων εμπορικών όρων στις δημοπρασίες, ώστε να παραμείνει και στο εξής το ενδιαφέρον από τους παίκτες της αγοράς.
Ασφαλώς, αυτό είναι κάτι που περνά και από τις Βρυξέλλες, οι οποίες βλέπουν μεν καχύποπτα τη νέα εξάρτηση της ΕΕ από το αμερικανικό αέριο, αλλά το ίδιο δεν ισχύει για την περιοχή μας, όπου κρίνεται σαφές ότι χρειάζεται μια λύση ενόψει της οριστικής απεξάρτησης από τη Ρωσία.
Παράλληλα, στα πλαίσια της λύσης που θα προωθηθεί, θα πρέπει να διασφαλιστούν οι διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου. Οι εταιρείες αυτές δέχονται πιέσεις να χαμηλώσουν τις χρεώσεις μεταφοράς για το συγκεκριμένο αέριο, αλλά θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η οικονομική τους θέση, όπως και τυχόν ζητήματα αθέμιτου ανταγωνισμού ως προς το αέριο από άλλες πηγές.
Εκεί ακριβώς είναι που δίνει έμφαση η Κομισιόν εγείροντας νομικά εμπόδια, για αυτό και ο Έλληνας υπουργός Σταύρος Παπασταύρου έκανε λόγο για την ανάγκη ρεαλισμού ώστε να ξεπεραστούν.
Σε κάθε περίπτωση, ο Κάθετος Διάδρομος και οι σχετικές υποδομές αντιμετωπίζονται από τους Αμερικανούς ως ένα κεντρικό, αλλά όχι το μόνο στοιχείο στην προσπάθειά τους να αντικαταστήσουν το ρωσικό αέριο στη ΝΑ Ευρώπη. Το έλλειμμα που θα προκύψει από το 2028 στην ευρύτερη περιοχή είναι τέτοιου μεγέθους, που θα χρειαστούν και πρόσθετες πρωτοβουλίες, είτε μέσω της άλλων κρατών όπως η Πολωνία, είτε και μέσω της ίδιας της Ελλάδας.
Σε αυτό το σημείο είναι που μπαίνει στην εξίσωση η πιθανότητα υλοποίησης νέων τερματικών εισαγωγής LNG στη χώρα μας, πέραν της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης. Οι ελληνικές εταιρείες δηλώνουν έτοιμες εφόσον συμφωνηθούν οι ποσότητες μεταξύ πωλητών και αγοραστών, καθώς ονόματα όπως ο Όμιλος Κοπελούζου, έχουν ήδη προετοιμάσει το έδαφος για μια ταχεία εγκατάσταση FSRU με έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα.
Έτσι, οι εγχώριοι όμιλοι θα συμμετέχουν στις συναντήσεις της Ουάσιγκτον με μεγάλο ενδιαφέρον, τόσο όσον αφορά τις μελλοντικές υποδομές, όσο και για παραπάνω ποσότητες και νέες συμφωνίες που αναμένεται να υπογραφούν για τις υφιστάμενες.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται η κοινοπραξία ΔΕΠΑ – Άκτωρ που προχώρησε ήδη στην πρώτη συμφωνία εφοδιασμού με αμερικανικό LNG για εξαγωγές και αναμένεται να ανακοινώσει και δεύτερη εντός των ημερών. Επίσης, παρουσία στις συναντήσεις θα έχουν και οι ΔΕΣΦΑ, ΔΕΗ, Metlen και ο Όμιλος Κοπελούζου, η καθεμία με τη δική της στόχευση σε διαφορετικά πεδία του ενεργειακού ενδιαφέροντος.
Συγκεκριμένα, η ΔΕΗ επιδιώκει να αναδείξει σε εταιρείες hyperscalers τις δυνατότητες του μεγάλου data center που αναπτύσσει στη Δυτική Μακεδονία, πέρα από τις επαφές που θα έχει για πιθανά φορτία LNG. Στο κομμάτι του εφοδιασμού με αέριο εστιάζει η Metlen, με έμφαση και στις πιθανές εξαγωγές.
Τέλος, να αναφέρουμε ότι την Τετάρτη (25.2.2026) ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ, και τον ενεργειακό «τσάρο» Νταγκ Μπέργκαμ, σχετικά με τα επόμενα βήματα στη διμερή συνεργασία.
