Πετρέλαιο θέρμανσης: Πόσα θα πληρώσει φέτος ένα νοικοκυριό σε σύγκριση με πέρσι

Κατά 380 ευρώ ακριβότερα αναμένεται να κοστίσει φέτος σε σύγκριση με πέρυσι η αγορά 1.000 λίτρων πετρελαίου θέρμανσης για ένα νοικοκυριό, αφού συνυπολογιστούν όλες οι κρατικές παρεμβάσεις αλλά και τα επίπεδα που διαμορφώνονται στην αγορά των καυσίμων.

Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, με την τελική τιμή για τα νοικοκυριά να εκτιμάται περίπου στα 1,60 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,13 ευρώ στην περσινή εκκίνηση. Η εκτίμηση για τη φετινή τιμή προκύπτει αν από τα περίπου 1,95 ευρώ το λίτρο στα οποία υπολογίζεται ότι θα διαμορφωνόταν η τιμή χωρίς την ελάφρυνση, αφαιρεθεί συνολική ενίσχυση 35 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία, που είναι και το επικρατέστερο σενάριο. Παράλληλα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανακοίνωσε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 30%, προσφέροντας στους δικαιούχους πρόσθετη στήριξη πέραν της επιδότησης στην τιμή αγοράς.

Ο λογαριασμός για 1.000 λίτρα

Για να φανεί τι μένει τελικά στην τσέπη του καταναλωτή, ως παράδειγμα, για ένα νοικοκυριό το οποίο θα αγοράσει 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης, το περσινό επίδομα των 300 ευρώ αυξάνεται σε 390 ευρώ. Φέτος ο λογαριασμός διαμορφώνεται ως εξής:

Η αγορά ακριβαίνει κατά 470 ευρώ, ενώ το επίδομα μεγαλώνει κατά 90 ευρώ. Η επιπλέον ενίσχυση απορροφά έτσι περίπου το 19% της ανατίμησης που απομένει μετά την επιδότηση στην τιμή. Το νοικοκυριό καλείται να καλύψει τα υπόλοιπα 380 ευρώ, με το καθαρό κόστος να αυξάνεται κατά 45,8%.

Η επιβάρυνση αλλάζει ανάλογα με το επίδομα. Για δικαιούχο που πέρυσι πήρε 200 ευρώ και φέτος λάβει 260 ευρώ, το καθαρό κόστος των ίδιων 1.000 λίτρων αυξάνεται από 930 σε 1.340 ευρώ, δηλαδή επιπλέον 410 ευρώ ή 44,1%. Για νοικοκυριό που παραμένει εκτός επιδόματος, η διαφορά φτάνει τα 470 ευρώ ή το 41,6%.

Ας σημειωθεί, πως η τελική ενίσχυση κάθε δικαιούχου εξαρτάται από την περιοχή, τις καιρικές συνθήκες, τα εξαρτώμενα παιδιά και τις επιλέξιμες αγορές.

Πόσο μειώνουν το κόστος οι παρεμβάσεις

Εφόσον η συνολική ελάφρυνση στην τιμή διαμορφωθεί στα 35 λεπτά ανά λίτρο, το άμεσο όφελος για αγορά 1.000 λίτρων φτάνει τα 350 ευρώ. Για ένα νοικοκυριό που πέρυσι έλαβε επίδομα 300 ευρώ και φέτος λάβει 390 ευρώ, η αύξηση της ενίσχυσης προσθέτει άλλα 90 ευρώ. Έτσι, το πρόσθετο όφελος από τις φετινές παρεμβάσεις ανέρχεται σε 440 ευρώ. Αν συνυπολογιστεί ολόκληρο το φετινό επίδομα των 390 ευρώ, η συνολική στήριξη φτάνει τα 740 ευρώ, σε σύγκριση με μια αγορά χωρίς έκπτωση στην τιμή και χωρίς το επίδομα.

Στην παραγγελία, πάντως, η οικογένεια θα χρειαστεί ολόκληρα τα 1.600 ευρώ καθώς το καθαρό κόστος των 1.210 ευρώ προκύπτει αφού εισπράξει την ενίσχυση.

Η νομοθετική πρόβλεψη για την επιδότηση αφορά αρχικά τις ποσότητες που θα διατεθούν από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου. Το ακριβές ύψος και οι όροι θα οριστούν με υπουργική απόφαση, ενώ η συνέχιση της παρέμβασης θα κριθεί από τις εξελίξεις στην αγορά και τα δημοσιονομικά περιθώρια. Αξίζει να επισημανθεί πως στα νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές, τα μεταφορικά αυξάνουν ακόμα περισσότερο την τελική τιμή, καθώς και το ότι ο συνολικός λογαριασμός όλου του χειμώνα θα εξαρτηθεί και από τις τιμές των επόμενων παραγγελιών.

Η διεθνής πίεση στο ντίζελ και οι αντοχές του προϋπολογισμού

Γεγονός είναι πως η διεθνής κατάσταση είναι ιδιαίτερα ρευστή καθώς η διεθνής αγορά παραμένει ευάλωτη στις διακοπές εφοδιασμού και στις νέες γεωπολιτικές εντάσεις. Αν και το Brent υποχωρεί προς τα 105 δολάρια το βαρέλι, με τους επενδυτές να αξιολογούν τις προοπτικές πρόσθετων ρωσικών προμηθειών ντίζελ, οι επιθέσεις στη Σαουδική Αραβία και οι κίνδυνοι για τα δεξαμενόπλοια κοντά στα Στενά του Ορμούζ διατηρούν την πίεση στην προσφορά και στο κόστος μεταφοράς.

Το αποτέλεσμα είναι η έξαρση της ακρίβειας, ένα πρόβλημα το οποίο είναι ιδιαίτερα έντονο στα διυλισμένα καύσιμα. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, οι καθαρές εξαγωγές ντίζελ και gasoil από τις χώρες του Κόλπου και τη Ρωσία ήταν τον Αύγουστο χαμηλότερες κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Οι απώλειες παραγωγής και οι περιορισμένες προμήθειες ανεβάζουν το κόστος των τελικών προϊόντων, επηρεάζοντας και το πετρέλαιο θέρμανσης πέρα από τις μεταβολές του αργού.

Στο εσωτερικό της χώρας, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027 προβλέπει πρόσθετα 200 εκατ. ευρώ για ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν από την ενεργειακή κρίση. Η δυνατότητα μεγαλύτερων ενισχύσεων στο πετρέλαιο θέρμανσης εξαρτάται από τους διαθέσιμους πόρους και τα ευρωπαϊκά όρια αύξησης των καθαρών δαπανών.

Καθώς η εγκεκριμένη επέκταση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια αφορά συγκεκριμένες επιλέξιμες επενδύσεις, όπως αποθήκευση ενέργειας, αντλίες θερμότητας και ενεργειακές αναβαθμίσεις υποδομών, για μεγαλύτερη επιδότηση στην τιμή του πετρελαίου ή πρόσθετη αύξηση του επιδόματος θέρμανσης απαιτείται ξεχωριστή δημοσιονομική κάλυψη. Εάν η ενέργεια παραμείνει ακριβή για μεγαλύτερο διάστημα, το κόστος των ενισχύσεων αυξάνεται και το οικονομικό επιτελείο θα χρειαστεί να εξασφαλίσει επιπλέον πόρους ή να μεταφέρει χρήματα από άλλες δαπάνες.

Ενδεικτικά, πρόσθετη έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο σημαίνει 100 ευρώ λιγότερα για το νοικοκυριό που αγοράζει 1.000 λίτρα. Αν ο προϋπολογισμός κάλυπτε ολόκληρη αυτή την έκπτωση για υποθετική ποσότητα ενός δισ. λίτρων, η δαπάνη θα έφτανε τα 100 εκατ. ευρώ, πέρα από τις ενισχύσεις που έχουν ήδη σχεδιαστεί.