Τον κίνδυνο η Ευρώπη να βρεθεί αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία έθεσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, συνδέοντας ευθέως την ένταση στα Στενά του Ορμούζ με τις τιμές καυσίμων, τη δημοσιονομική πολιτική και τα νέα αντανακλαστικά που χρειάζεται η ΕΕ.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο δείπνο που διοργάνωσαν το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Πάντειο Πανεπιστήμιο στο πλαίσιο του 3rd Maritime Security Conference, παρουσίασε την Ελλάδα ως παράδειγμα για το πώς η Ευρώπη μπορεί να απαντήσει ταυτόχρονα σε παλιές εκκρεμότητες και σε νέες κρίσεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στο κέντρο της ομιλίας του βρέθηκαν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε «σημείο ασφυξίας» για την παγκόσμια οικονομία. Επικαλούμενος τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας Fatih Birol, ανέφερε ότι αν τα Στενά δεν ανοίξουν γρήγορα, η σημερινή κρίση μπορεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, στις πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979 η απώλεια έφτανε συνολικά τα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ σήμερα η απώλεια υπολογίζεται σε 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, η μείωση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν 75 δισ. κυβικά μέτρα σε ετήσια βάση, ενώ τώρα, με βάση την αναγωγή των τρεχουσών απωλειών, φτάνει τα 110 δισ. κυβικά μέτρα.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η επίπτωση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο. Από τα Στενά επηρεάζονται επίσης τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα και άλλες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ η πίεση είναι ήδη ορατή στις τιμές των καυσίμων σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για την ευρωπαϊκή απάντηση, ο κ. Πιερρακάκης παρέπεμψε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων. O υπουργός τόνισε πως η Ευρώπη έχει πλέον τα μαθήματα του 2022 και γνωρίζει ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν πρέπει να συγκρούεται με τη νομισματική, στέλνοντας το μήνυμα ότι η στήριξη παραμένει στο τραπέζι, αλλά όχι με οριζόντιες παρεμβάσεις χωρίς όρια. Η διάρκεια της κρίσης, το βάθος των επιπτώσεων και η κατάσταση που θα διαμορφωθεί μετά το άνοιγμα των Στενών θα κρίνουν τον χώρο και το είδος των παρεμβάσεων.
Στο δεύτερο σκέλος της ομιλίας του, ο κ. Πιερρακάκης έβαλε στο τραπέζι την ανάγκη ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής στρατηγικής. Ανέφερε ως παράδειγμα το 5G, λέγοντας ότι η Ευρώπη είχε μπροστά της τη δυνατότητα να χτίσει ισχυρούς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές γύρω από εταιρείες όπως η Ericsson και η Nokia, αλλά εγκλωβίστηκε σε 27 διαφορετικές στρατηγικές, 27 δημοπρασίες φάσματος και 27 ρυθμιστικές αρχές.
Σε αντιδιαστολή, αναφέρθηκε στο ελληνικό μοντέλο με το Ταμείο «Φαιστός», όπου το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία του 5G χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση εφαρμογών, ενώ δόθηκε δωρεάν πρόσβαση στο φάσμα σε startups και πανεπιστήμια. Κατά τον υπουργό, ένα αντίστοιχο πανευρωπαϊκό μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματική ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.
Από εκεί πέρασε στα πέντε διδάγματα που, όπως είπε, μπορεί να αντλήσει η Ευρώπη από την Ελλάδα.
Το πρώτο αφορά τη δημοσιονομική διαχείριση και τη δυνατότητα μιας χώρας να περάσει από την κρίση σε πρωτογενή πλεονάσματα, με αποκλιμάκωση χρέους και υψηλότερη ανάπτυξη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το δεύτερο αφορά τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους. Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα, την οποία περιέγραψε ως μία από τις πιο γραφειοκρατικές χώρες της Ευρώπης, παρέχει πλέον πάνω από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες, ενώ τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης θα επιτρέψουν την ψηφιοποίηση και άλλων κρίσιμων λειτουργιών του Δημοσίου.
Το τρίτο αφορά την ενέργεια. Ο υπουργός στάθηκε στη μεταμόρφωση της ΔΕΗ, η οποία, όπως είπε, βρισκόταν σχεδόν σε κατάσταση χρεοκοπίας το 2019, ενώ σήμερα εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό πρωταθλητή. Παράλληλα, συνέδεσε την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και τον κάθετο διάδρομο LNG με την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Το τέταρτο δίδαγμα αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης και τον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να συνδεθεί με μεταρρυθμίσεις και συγκεκριμένες επενδυτικές προτεραιότητες. Το πέμπτο αφορά τη νοοτροπία της δημοσιονομικής πειθαρχίας, την οποία ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε πλέον «καθεστώς» στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην εκλογή του στην προεδρία του Eurogroup, την οποία παρουσίασε ως σύμβολο της αλλαγής που έχει συντελεστεί στη χώρα. Όπως είπε, η Ελλάδα του υψηλού χρέους και των ελλειμμάτων είναι πλέον η χώρα με πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, ταχεία αποκλιμάκωση χρέους και ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Κλείνοντας, ο υπουργός επανέφερε τη συζήτηση στα «προφανή» που πρέπει να κάνει η Ευρώπη. Έβαλε στην ίδια εξίσωση την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ, την τραπεζική ένωση και την ένωση κεφαλαιαγορών, λέγοντας ότι, σύμφωνα με το ΔΝΤ, τέτοιες κινήσεις μπορούν να προσθέσουν 5 έως 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως για κάθε κράτος-μέλος.
