Την έγκριση της Κομισιόν εξασφάλισε το ελληνικό κοινωνικό κλιματικό ταμείο, συνολικού ύψους 4,77 δισ. ευρώ. Από αυτά τα χρήματα, 3,57 δισ. ευρώ αποτελούν ευρωπαϊκή συνεισφορά και τα 1,19 δισ. ευρώ εθνικούς πόρους.
Αρχικά, να επισημάνουμε ότι το κοινωνικό κλιματικό ταμείο πρόκειται να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών για την προώθηση της καθαρής μετάβασης και τη στήριξη των ευάλωτων καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Η απόφαση της Κομισιόν περιλαμβάνει τις λεπτομέρειες για το πως θα δαπανηθούν ανά έτος τα ευρωπαϊκά κεφάλαια που θα κινητοποιηθούν. Συγκεκριμένα, η αρχή θα γίνει φέτος με 218 εκατ. ευρώ, ενώ από του χρόνου θα αυξηθούν στο μέγιστο με 601 εκατ. ευρώ. Κατά την περίοδο από το 2028 ως το τελευταίο έτος 2032, τα ποσά κυμαίνονται ετησίως από 517 έως 578 εκατ. ευρώ.
Πάντως, ανοικτό ερώτημα αποτελεί η τελική διαμόρφωση του χρονοδιαγράμματος, καθώς η εφαρμογή της δεύτερης φάσης του ευρωπαϊκού συστήματος εκπομπών (ETS 2.0) αποφασίστηκε να πάει πίσω κατά ένα έτος.
Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες ζήτησαν από την κυβέρνηση μια πιο σαφή δομή που αφορά τον έλεγχο του όλου προγράμματος ενόψει της πρώτης πληρωμής. Ως το α’ τρίμηνο του 2027, απαιτεί να γίνουν αυτές οι βελτιώσεις, που αφορούν την παρακολούθηση και εφαρμογή του.
Πάνω από 1 δισ. για ανακαινίσεις, αντλίες θέρμανσης
Όσον αφορά τους επιμέρους τομείς όπου εστιάζει το νέο ταμείο, σημαντική θεωρείται η στήριξη 460.000 ευάλωτων νοικοκυριών. Προβλέπεται η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα μέσω της στήριξης έως και 62.000 ανακαινίσεων (700 εκατ. ευρώ) και της εγκατάστασης 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού (533 εκατ. ευρώ).
Το σχέδιο θα επεκτείνει επίσης το απόθεμα κοινωνικών κατοικιών της χώρας με 2.800 νέες ενεργειακά αποδοτικές κοινωνικές μονάδες.
Επιπλέον 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών κατοικιών, βελτιώνοντας την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
50 εκατ. ετησίως για επίδομα θέρμανσης
Ένα προσωρινό επίδομα θέρμανσης θα στηρίξει επίσης έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά ετησίως για την κάλυψη των αυξημένων δαπανών θέρμανσης που θα αναγκαστούν να επωμισθούν μετά την εισαγωγή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων (ETS 2.0). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα ποσά φτάνουν κοντά στα 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
200 ηλεκτρικά λεωφορεία και 22 τρένα
Στον τομέα των μεταφορών, 300.000 ευάλωτοι χρήστες θα επωφεληθούν από την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών μέσω περισσότερων από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε αστικές περιοχές με υψηλά ποσοστά ευπάθειας στις μεταφορές (91 εκατ. ευρώ), 22 επιπλέον τρένα του μετρό της Αθήνας, νέες κατά παραγγελία υπηρεσίες μεταφορών σε απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και υποδομές φόρτισης.
Το κοινωνικό leasing στα ηλεκτρικά οχήματα
Ένα σύστημα κοινωνικής μίσθωσης θα επιτρέψει σε 15. 000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από αυτοκίνητα να έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα.
Προβλέπονται μισθώσεις 3.000 οχημάτων το 2028, 6.000 το 2029 και άλλων 6.000 ως το 2031, έναντι συνολικά 110 εκατ. ευρώ.
Τέλος, το σχέδιο στηρίζει 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις στη μετάβαση προς καθαρότερα κτίρια και λύσεις κινητικότητας, με 820 εκατ. ευρώ να προορίζονται για τη μείωση του κόστους ενέργειας και μεταφορών μέσω στοχευμένων αναβαθμίσεων της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και επιδοτήσεων.
