Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) έδωσε ισχυρή ώθηση στις επενδύσεις στην Ελλάδα από το 2021. Παράλληλα, χρηματοδότησε μεταρρυθμίσεις και έργα που άλλαξαν το παραγωγικό μοντέλο της χώρας.
Με το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης να μπαίνει στην τελική του φάση, το μεγάλο ζητούμενο, σύμφωνα με την μελέτη της Alpha Bank, είναι η διατήρηση των επενδύσεων και μετά την ολοκλήρωσή του.
Η Ελλάδα στις χώρες με τους περισσότερους πόρους
Η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών της ΕΕ που επωφελήθηκαν περισσότερο από το ΤΑΑ, με τους διαθέσιμους πόρους να αντιστοιχούν στο 16% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στα 27 κράτη – μέλη.
Μέχρι τα μέσα του 2026 έχει ολοκληρωθεί το 53% των οροσήμων και των στόχων. Παράλληλα, έχει εισπραχθεί το 68,5% των συνολικών διαθέσιμων πόρων.
Η Ελλάδα έχει υποβάλει επίσης νέο αίτημα εκταμίευσης ύψους 1,6 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή του δανειακού σκέλους. Σε συνδυασμό με τραπεζική χρηματοδότηση και ίδια κεφάλαια, έχει στηρίξει επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού περίπου 29 δισ. ευρώ.
Άλμα στις επενδύσεις
Η επίδραση του ΤΑΑ αποτυπώνεται καθαρά και στην πορεία των επενδύσεων, καθώς οι πραγματικές επενδύσεις στην Ελλάδα αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 10,3% την περίοδο 2022-2025.
Πρόκειται για τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την Κροατία, ενώ το ποσοστό των επενδύσεων στο ΑΕΠ έφτασε το 16,9% το 2025.
Η επίδραση του ΤΑΑ θα συνεχιστεί
Η τυπική ολοκλήρωση του Ταμείου δεν σημαίνει ότι σταματά άμεσα η επίδρασή του στην οικονομία.
Τα κράτη-μέλη πρέπει να ολοκληρώσουν τα ορόσημα και τους στόχους έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα τελευταία αιτήματα πληρωμής θα πρέπει να υποβληθούν έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Οι επενδύσεις που έχουν ήδη ενταχθεί στα προγράμματα θα συνεχίσουν να υλοποιούνται και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου.
Παράλληλα, οι μεταρρυθμίσεις και οι υποδομές που χρηματοδοτήθηκαν από το ΤΑΑ αναμένεται να διατηρήσουν το αναπτυξιακό τους αποτύπωμα.
Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
Το μεγάλο ζητούμενο είναι πλέον να υπάρξει χρηματοδοτική συνέχεια.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 διαθέτει πόρους 23 δισ. ευρώ, με έμφαση στις υποδομές, την πράσινη μετάβαση, την καινοτομία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Παράλληλα, συνεχίζεται η αξιοποίηση του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Από το 2028 αναμένεται να ενεργοποιηθεί το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Με βάση την πρόταση που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, οι πόροι που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στην Ελλάδα ξεπερνούν τα 49 δισ. ευρώ.
Στο νέο χρηματοδοτικό τοπίο περιλαμβάνονται επίσης το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού.
Η επόμενη μέρα
Η ολοκλήρωση του ΤΑΑ δεν σημαίνει το τέλος της επενδυτικής προσπάθειας.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον περισσότερα εργαλεία χρηματοδότησης και ένα πιο σταθερό οικονομικό περιβάλλον.
Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά οι εθνικοί και ευρωπαϊκοί πόροι, να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις και να διατηρηθεί το ενδιαφέρον των ιδιωτών επενδυτών.
Αυτό θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η επενδυτική ώθηση του ΤΑΑ θα μετατραπεί σε σταθερή και μακροχρόνια αναπτυξιακή δυναμική.
