Με το βλέμμα στραμμένο στο περιβάλλον και την παγκόσμια ημέρα για την προστασία του, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασε σήμερα (05.06.2026) μια σειρά από έργα που είτε βρίσκονται σε εξέλιξη, είτε έχουν πραγματοποιηθεί, ή έχουν δρομολογηθεί.
Μέσα στο άμεσο προσεχές διάστημα αναμένεται να υλοποιηθούν έργα που αφορούν στην ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ), στη θεσμοθέτηση Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων και τέλος στο καινοτόμο πρόγραμμα καταγραφής της βιοποικιλότητας σε αρχαιολογικούς χώρους.
Εντός του 2026 ολοκληρώνεται το σύνολο των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) για τις προστατευόμενες περιοχές του Εθνικού Δικτύου Natura 2000. Από το 2019 έχουν εγκριθεί ΕΠΜ για επιπλέον 247 περιοχές Natura και πλέον 322 από τις 446 περιοχές Natura προστατεύονται από εγκεκριμένες ΕΠΜ, που καλύπτουν το 75,18% της συνολικής έκτασης του Δικτύου.
Οι υπόλοιπες παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί
Το επόμενο μεγάλο project του υπουργείου είναι η θεσμοθέτηση των δύο νέων μεγάλων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων (ΕΘΠ) στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο. Με τη ίδρυσή τους, το καθεστώς προστασίας των θαλασσών διπλασιάζεται, φτάνοντας το 36% των χωρικών μας υδάτων και υπερκαλύπτοντας τον ευρωπαϊκό στόχο του 30% πολύ νωρίτερα από το 2030.
Ήδη, μετά την έγκριση των σχετικών ΕΠΜ τον Δεκέμβριο του 2025, το Π.Δ. για το ΕΘΠ Νοτίου Αιγαίου 1 – Νοτίων Κυκλάδων βρίσκεται στο στάδιο διαβούλευσης με τα συναρμόδια Υπουργεία, ενώ παράλληλα ολοκληρώνεται η κατάρτιση του σχεδίου Π.Δ. για το ΕΘΠ Ιονίου.
Επιπλέον αναμένεται η περαιτέρω επέκταση του δικτύου Natura προστατευόμενων περιοχών, ενισχύοντας την προστασία της μοναδικής ελληνικής φύσης.
Το αμέσως προσεχές διάστημα θα ολοκληρωθούν μια σειρά προεδρικών διαταγμάτων για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας, όπως το σχέδιο για το «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα».
Επιπλέον, συνεχίζεται σε δεύτερο κύκλο υλοποίησης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, το καινοτόμο πρόγραμμα καταγραφής της βιοποικιλότητας σε αρχαιολογικούς χώρους που φέρει την ονομασία «ΒΙΑΣ», αναδεικνύοντας την άρρηκτη σύνδεση του φυσικού και πολιτιστικού μας πλούτου.
Τι έχει γίνει μέχρι τώρα
Στα έργα που έχουν υλοποιηθεί, βρίσκονται στο επίκεντρο οι περιοχές Natura αλλά και οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), όπως συνάγεται από την ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ειδικότερα τα τελευταία χρόνια:
- Θεσπίστηκαν για πρώτη φορά στόχοι διατήρησης για όλες τις προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου Natura 2000
- Απαγορεύτηκε η αλιεία με μηχανότρατες σε όλα εθνικά θαλάσσια πάρκα
- Με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, απαγορεύτηκε η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών σε όλες τις περιοχές Natura, δάση και δασικές εκτάσεις, καθώς και αιολικοί σταθμοί σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων
- Εκδόθηκε το Προεδρικό Διάταγμα προστασίας της Γυάρου, θεσπίζοντας σαφείς ζώνες προστασίας και κανόνες διαχείρισης
- Καθιερώθηκε ο πρωτοποριακός θεσμός των «Απάτητων Βουνών» και των «Απάτητων Παραλιών».
- Προστατεύονται όλοι οι σημαντικοί υγρότοποι (περιοχές Ramsar και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι) της χώρας
- Το σύνολο των Καίριων Περιοχών Βιοποικιλότητας εντάχθηκε στις προστατευόμενες περιοχές
- Κηρύχθηκαν 11 νέες περιοχές ως προστατευόμενα τοπία ή/και προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το νησιωτικό σύμπλεγμα Φούρνων-Κορσεών για την προστασία των κοραλλιών, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά
- Θεσπίστηκαν για πρώτη φορά σχέδια διαχείρισης σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 σε τέσσερις Περιφέρειες της χώρας (Οροπέδιο Λασiθίου, Νησίδα Πατρόκλου, Λίμνες Βεγορίτιδας Πετρών, Όρος Φαλακρό)
- Θεσπίστηκαν σχέδια δράσης σε επτά επιλεγμένες περιοχές, όπως η Χρυσή, ο Μπάλος-Γραμβούσα, η Ελαφόνησος και τα Φαλάσαρνα
- Υιοθετήθηκαν 12 Εθνικά Σχέδια Δράσης για την προστασία απειλούμενων ειδών και οικοτόπων
- Ολοκληρώθηκε το έργο εποπτείας και αξιολόγησης της κατάστασης διατήρησης των προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων
- Προχώρησε η θέσπιση νομοθετικών ρυθμίσεων για την Αποκατάσταση της Φύσης
- Συντάχθηκε ο νέος Κόκκινος Κατάλογος απειλούμενων ειδών πανίδας, χλωρίδας και μυκήτων, με περισσότερα από 11.000 είδη
- Ιδρύθηκε το 2020 ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.), απορροφώντας τους 36 υποστελεχωμένους Φορείς Διαχείρισης, σε έναν σύγχρονο Οργανισμό
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε:
«Η προστασία του περιβάλλοντος κρίνεται στην πράξη… Γιατί το περιβάλλον δεν αφορά τους λίγους. Είναι κοινό αγαθό, συνδεδεμένο με την ποιότητα ζωής όλων των πολιτών. Το αποδεικνύουμε έμπρακτα, με ουσιαστικές θεσμικές παρεμβάσεις, με τη συνεχή ενίσχυση της υλικοτεχνικής υποδομής και με τη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού μας. Η πολιτική αυτή επιλογή διαπερνά το σύνολο των πολιτικών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: από την ενεργειακή μας στρατηγική και την προσαρμογή στην κλιματική κρίση, έως τη χωροταξική πολιτική και τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, που βάζουν σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού μας πλούτου. Η φύση είναι αναπόσπαστο στοιχείο της εθνικής μας ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Πατρίδας μας. Έχουμε χρέος να τη διαφυλάξουμε, να την προστατεύσουμε και να την παραδώσουμε ακέραιη στις επόμενες γενιές, ως πολύτιμη παρακαταθήκη για τα παιδιά μας και το μέλλον του τόπου μας.»
