Στα τέλη του 2031 τοποθετεί ο ΑΔΜΗΕ την ολοκλήρωση του έργου για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μέσω Κρήτης, προϋπολογισμού 1,94 δισ. ευρώ, με το υποβρύχιο καλώδιο να αναμένεται να αποφέρει ετήσιο οικονομικό όφελος ύψους 123 έως 138 εκατ. ευρώ για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως λόγω της σημαντικής μείωσης των τιμών στην κυπριακή αγορά.
Η ηλεκτρική διασύνδεση, σύμφωνα με το πρόγραμμα ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο 2027-2036, θα εκτείνεται σε μήκος 898 χιλιομέτρων και θα έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 μεγαβάτ, ενώ το διπλό υποβρύχιο καλώδιο θα τοποθετηθεί σε θαλάσσια βάθη που φτάνουν έως τα 3.000 μέτρα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να καλύπτει 657 εκατ. ευρώ από το συνολικό κόστος του έργου.
Το έργο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, καθώς έχει υπογραφεί η σύμβαση για το καλωδιακό τμήμα, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής, ενώ έχει ολοκληρωθεί το 60% των θαλάσσιων ερευνών που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της διαδρομής του υποβρύχιου καλωδίου.
Παράλληλα, έχει αναδειχθεί προτιμητέος ανάδοχος για την κατασκευή των σταθμών μετατροπής, με τον σχεδιασμό να προβλέπει τη δημιουργία νέου σταθμού στην Κύπρο και την επέκταση της υφιστάμενης εγκατάστασης στη Δαμάστα της Κρήτης.
Στις έρευνες βυθού συμμετέχει το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, το οποίο εξετάζει τη διαδρομή του διπλού υποβρύχιου καλωδίου στην Ανατολική Μεσόγειο, βάσει των αδειών που ζητήθηκαν και εκδόθηκαν από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 1,94 δισ. ευρώ, τα 657 εκατ. ευρώ καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF), καθώς η διασύνδεση έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI).
Τα οφέλη για τους καταναλωτές
Σημαντικό είναι το οικονομικό όφελος που εκτιμάται ότι θα προκύψει για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα σε συνέδριο του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η μελέτη υπολογίζει ότι η λειτουργία της διασύνδεσης θα αποφέρει ετήσιο όφελος από 123 έως 138 εκατ. ευρώ, με τη μεγαλύτερη θετική επίδραση να εντοπίζεται στην κυπριακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικότερα, οι τιμές χονδρικής του ρεύματος στην Κύπρο εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 21,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε πτώση 19%, προσεγγίζοντας τα επίπεδα τιμών της ελληνικής αγοράς.
Αντίθετα, για την Ελλάδα οι επιπτώσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αναμένονται περιορισμένες, καθώς οι εκτιμώμενες μεταβολές κυμαίνονται από μείωση 0,2% έως αύξηση 0,1%.
Η σύνδεση Κύπρου – Ισραήλ
Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου αποτελεί το πρώτο τμήμα ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την ενοποίηση των αγορών ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο, ο οποίος περιλαμβάνει και τη σύνδεση Κύπρου – Ισραήλ.
Το δεύτερο αυτό σκέλος προβλέπεται να έχει μήκος 310 χιλιομέτρων, ενώ έχει ήδη ολοκληρωθεί η μελέτη βιωσιμότητάς του, με θετικά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η επέκταση της διασύνδεσης θα συμβάλει στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, στη μεγαλύτερη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στην περαιτέρω ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.
Για την Κύπρο, η ολοκλήρωση του έργου θα σηματοδοτήσει τη σύνδεσή της με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, καθώς αποτελεί το τελευταίο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παραμένει χωρίς αντίστοιχη διασύνδεση.
Παράλληλα, η μελλοντική σύνδεση με το Ισραήλ εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας, δημιουργώντας δυνατότητες για ταχύτερη αύξηση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα.
