Απαραίτητο δικαιολογητικό για μια σειρά σημαντικών οικονομικών συναλλαγών είναι το Αποδεικτικό Ασφαλιστικής Ενημερότητας (ΑΑΕ), το οποίο πιστοποιεί την μη ύπαρξη ληξιπρόθεσμων χρεών ή την ύπαρξη ρυθμισμένων ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ.
Το Αποδεικτικό Ασφαλιστικής Ενημερότητας (ΑΑΕ) εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του e-ΕΦΚΑ, ύστερα από αυτοματοποιημένο έλεγχο των ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Δυνατότητα ηλεκτρονικής έκδοσης έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα, ενώ πρόσβαση διαθέτουν και πιστοποιημένοι φορείς, όπως δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες και συμβολαιογράφοι.
Πότε απαιτείται ασφαλιστική ενημερότητα
Μεταξύ των βασικών πράξεων και συναλλαγών για τις οποίες απαιτείται ΑΑΕ περιλαμβάνονται η είσπραξη χρημάτων από το Δημόσιο, οι τραπεζικές χρηματοδοτήσεις πάνω από συγκεκριμένο ποσό, η συμμετοχή σε διαγωνισμούς δημοσίων έργων ή προμηθειών, καθώς και μια σειρά μεταβιβάσεων περιουσιακών στοιχείων.
1. Είσπραξη άνω των 3.000 ευρώ από το Δημόσιο
ΑΑΕ απαιτείται για την είσπραξη εκκαθαρισμένων απαιτήσεων ή την εξόφληση τίτλων πληρωμής από το Δημόσιο και τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όταν το ακαθάριστο ποσό κάθε τίτλου ή εκκαθαρισμένης απαίτησης υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ.
Επομένως, απαίτηση 2.900 ευρώ δεν ενεργοποιεί τον συγκεκριμένο κανόνα λόγω ποσού, ενώ για απαίτηση 3.500 ευρώ απαιτείται ΑΑΕ. Το όριο εξετάζεται ανά τίτλο ή εκκαθαρισμένη απαίτηση.
2. Δάνεια, πιστώσεις και χρηματοδοτήσεις άνω των 6.000 ευρώ
Ασφαλιστική ενημερότητα απαιτείται επίσης για τη σύναψη αλλά και την ανανέωση συμβάσεων δανείων, πιστώσεων και χρηματοδοτήσεων από τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα, όταν το ποσό είναι άνω των 6.000 ευρώ.
Το ΑΑΕ προσκομίζεται στην τράπεζα ή στο πιστωτικό ίδρυμα κατά τη σύναψη ή ανανέωση της σύμβασης και κατά την εκτέλεσή της από τον εισπράττοντα.
Άρα, για χρηματοδότηση 6.000 ευρώ δεν ενεργοποιείται η συγκεκριμένη υποχρέωση λόγω ύψους, ενώ για δάνειο 6.001 ευρώ και άνω απαιτείται ασφαλιστική ενημερότητα.
3. Δημόσια έργα και προμήθειες
Το ΑΑΕ συνδέεται επίσης με τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς για την ανάληψη δημοσίων έργων ή προμηθειών, καθώς και με συναλλαγές εργοληπτών για τις οποίες η νομοθεσία απαιτεί απόδειξη ασφαλιστικής ενημερότητας.
4. Ακίνητα και άλλες μεταβιβάσεις
Ασφαλιστική ενημερότητα απαιτείται ακόμη σε περιπτώσεις όπως:
- μεταβίβαση ακινήτου λόγω πώλησης,
- γονική παροχή ή δωρεά,
- σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου,
- μεταβίβαση αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης,
- συγκεκριμένες μεταβιβάσεις επαγγελματικών οχημάτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων,
- συγκεκριμένες συμβολαιογραφικές πράξεις με εργολάβο.
Τι γίνεται αν υπάρχουν ρυθμισμένα χρέη
Το κρίσιμο για εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις είναι ότι ρυθμισμένο χρέος δεν σημαίνει αυτομάτως απώλεια της ασφαλιστικής ενημερότητας.
Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι, στις λοιπές περιπτώσεις πλην εκείνων για τις οποίες ισχύουν ειδικοί αυστηρότεροι κανόνες, το ΑΑΕ χορηγείται εφόσον οι οφειλές έχουν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί.
Επομένως, επαγγελματίας που οφείλει, για παράδειγμα, 20.000 ευρώ στο ΚΕΑΟ, αλλά το χρέος βρίσκεται σε ενεργή ρύθμιση και καταβάλλει κανονικά τις δόσεις, μπορεί να λάβει ΑΑΕ για συναλλαγή για την οποία αρκεί η ύπαρξη ενεργής ρύθμισης.
Στην περίπτωση των ρυθμισμένων οφειλών, το αποδεικτικό έχει δίμηνη διάρκεια ισχύος, εφόσον τηρούνται οι όροι της ρύθμισης.
Ανοχή αν υπάρχει μικρό απλήρωτο υπόλοιπο
Υπάρχει και ένα σημαντικό όριο ανοχής. Εάν από τον αυτοματοποιημένο έλεγχο προκύπτει συνολική οφειλή –ληξιπρόθεσμη βεβαιωμένη στο ΚΕΑΟ και καθυστερούμενη μη βεβαιωμένη– έως 100 ευρώ, ο ενδιαφερόμενος θεωρείται ασφαλιστικά ενήμερος.
Το ΑΑΕ εκδίδεται ηλεκτρονικά χωρίς να απαιτείται προηγουμένως κάποια ενέργεια για την εξόφληση του ποσού αυτού.
Αυστηρότερο καθεστώς στα ακίνητα
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι πλήρης εξόφληση των ασφαλιστικών οφειλών απαιτείται για μεταβίβαση ακινήτου λόγω πώλησης, γονικής παροχής ή δωρεάς, για σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου, για πώληση αυτοκινήτου ΔΧ και για σύνταξη συγκεκριμένου συμβολαιογραφικού συμφώνου με εργολάβο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλέτης αποκλείεται από την πώληση ακινήτου. Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές διαδικασίες για τη διασφάλιση των ασφαλιστικών οφειλών και, όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις, δυνατότητα χρήσης Βεβαίωσης Οφειλής, ώστε να πραγματοποιηθεί η μεταβίβαση με παρακράτηση του προβλεπόμενου ποσού από το τίμημα.
